मित्रसह-राज्ञो रक्षत्व-शापकथा — The Curse that Turns King Mitrasaha into a Rakshasa (Vasiṣṭha’s Śāpa Narrative)

Verse 1

सूत उवाच । श्रीमतीक्ष्वाकुवंशे हि राजा परमधार्मिकः । आसीन्मित्रसहो नाम श्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम्

ସୂତ କହିଲେ—ଶ୍ରୀମତ୍ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଏକ ପରମଧାର୍ମିକ ରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ନାମ ମିତ୍ରସହ, ସେ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 2

तस्य राज्ञः सुधर्मिष्ठा मदयन्ती प्रिया शुभा । दमयन्ती नलस्येव बभूव विदिता सती

ସେଇ ରାଜାଙ୍କର ମଦୟନ୍ତୀ ନାମକ ଶୁଭ ଓ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼; ସେ ନଳଙ୍କ ଦମୟନ୍ତୀ ପରି ପତିବ୍ରତା ସତୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

Verse 3

स एकदा हि मृगयास्नेही मित्रसहो नृपः । महद्बलेन संयुक्तो जगाम गहनं वनम्

ଏକଦା ସେ ରାଜା ମୃଗୟାପ୍ରେମୀ ହୋଇ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ, ମହାବଳ ସହିତ ଗହନ ବନକୁ ଗଲେ।

Verse 4

विहरंस्तत्र स नृपः कमठाह्वं निशाचरम् । निजघान महादुष्टं साधुपीडाकरं खलम्

ସେଠାରେ ବିହରଣ କରୁଥିବା ସେ ରାଜା ‘କମଠ’ ନାମକ ନିଶାଚରକୁ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ, ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ପୀଡାଦାୟକ ସେହି ଖଳକୁ—ନିହତ କଲେ।

Verse 5

अथ तस्यानुजः पापी जयेयं छद्मनैव तम् । मत्वा जगाम नृपतेरन्तिक च्छद्मकारकः

ତେବେ ତାହାର ପାପୀ ଛୋଟ ଭାଇ “ମୁଁ ତାକୁ କେବଳ ଛଳରେ ହିଁ ଜିତିବି” ବୋଲି ଭାବି, ଛଦ୍ମବେଶୀ କପଟକାରୀ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।

Verse 6

तं विनम्राकृतिं दृष्ट्वा भृत्यतां कर्तुमागतम् । चक्रे महानसाध्यक्षमज्ञानात्स महीपतिः

ତାକୁ ନମ୍ର ଆକୃତିରେ ଦାସସେବା କରିବାକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ତାକୁ ରାଜମହାନସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କଲେ।

Verse 7

अथ तस्मिन्वने राजा कियत्कालं विहृत्य सः । निवृत्तो मृगयां हित्वा स्वपुरीमाययौ मुदा

ତାପରେ ସେଇ ବନରେ କିଛି ସମୟ ବିହାର କରି ରାଜା ବିରତ ହେଲେ; ମୃଗୟା ଛାଡ଼ି ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପୁରୀକୁ ଫେରିଲେ।

Verse 8

पितुः क्षयाहे सम्प्राप्ते निमंत्र्य स्वगुरुं नृपः । वसिष्ठं गृहमानिन्ये भोजयामास भक्तितः

ପିତାଙ୍କ କ୍ଷୟାହ (ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ) ଆସିଲାବେଳେ ରାଜା ନିଜ ଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସମ୍ମାନ ସହ ଘରକୁ ଆଣି, ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।

Verse 9

रक्षसा सूदरूपेण संमिश्रितनरामिषम् । शाकामिषं पुरः क्षिप्तं दृष्ट्वा गुरुरथाब्रवीत्

ରାନ୍ଧୁନିର ରୂପ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସ ମନୁଷ୍ୟମାଂସ ମିଶାଇଥିବା ଶାକଭୋଜନ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଥିବା ଦେଖି, ଗୁରୁ ତେବେ କହିଲେ।

Verse 10

गुरुरुवाच । धिक् त्वां नरामिषं राजंस्त्वयैतच्छद्मकारिणा । खलेनोपहृतं मह्यं ततो रक्षो भविष्यसि

ଗୁରୁ କହିଲେ—ଧିକ୍ ତୋତେ, ହେ ରାଜନ୍, ନରମାଂସଭୋଜୀ! ତୋର ଏହି ଛଳରେ ମୋର ପ୍ରାପ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟେ ଅପହରଣ କଲା। ତେଣୁ ତୁ ରାକ୍ଷସ ହେବୁ।

Verse 11

रक्षःकृतं च विज्ञाय तदैवं स गुरुस्तदा । पुनर्विमृश्य तं शापं चकार द्वादशाब्दिकम्

ଏହା ରାକ୍ଷସକୃତ କର୍ମ ବୋଲି ଜାଣି ଗୁରୁ ସେହିକ୍ଷଣେ ପୁନଃ ବିଚାର କରି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷର ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 12

स राजानुचितं शापं विज्ञाय क्रोधमूर्छितः । जलांजलिं समादाय गुरुं शप्तुं समुद्यतः

ସେ ଶାପ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ ବୋଲି ଜାଣି, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଛିତ ହେଲା। ଅଞ୍ଜଳିରେ ଜଳ ନେଇ ସେ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା।

Verse 13

तदा च तत्प्रिया साध्वी मदयन्ती सुधर्मिणी । पतित्वा पादयोस्तस्य शापं तं हि न्यवारयत्

ତେବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା—ସାଧ୍ୱୀ, ସୁଧର୍ମିଣୀ ମଦୟନ୍ତୀ—ତାଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ି, ସେହି ଶାପକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାରୁ ରୋକିଦେଲା।

Verse 14

ततो निवृत्तशापस्तु तस्या वचनगौरवात् । तत्याज पादयोरंभः पादौ कल्मषतां गतौ

ତେବେ ତାହାର ବଚନର ଗୌରବରୁ ଶାପ ନିବୃତ୍ତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ପାଦଦ୍ୱୟର ଜଳ ହଟିଗଲା ଏବଂ ସେହି ପାଦ କଲ୍ମଷସ୍ପର୍ଶିତ ହେଲା।

Verse 15

ततःप्रभृति राजाभूत्स लोकेस्मिन्मुनीश्वराः । कल्मषांघ्रिरिति ख्यातः प्रभावात्तज्जलस्य हि

ସେହି ସମୟରୁ, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱରମାନେ, ସେ ରାଜା ଏହି ଲୋକରେ ‘କଲ୍ମଷାଙ୍ଘ୍ରି’ (କଲ୍ମଷପାଦ) ଭାବେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା—ସେହି ଜଳର ପ୍ରଭାବରୁ ମାତ୍ର।

Verse 16

राजा मित्रसहः शापाद्गुरो ऋषिवरस्य हि । बभूव राक्षसो घोरो हिंसको वनगोचरः

ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁ—ଋଷିବର—ଙ୍କ ଶାପରୁ ରାଜା ମିତ୍ରସହ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହେଲା; ହିଂସକ ହୋଇ ବନେ ବିଚରିଲା।

Verse 17

स बिभ्रद्राक्षसं रूपं कालान्तकयमोपमम् । चखाद विविधाञ्जंतून्मानुषादीन्वनेचरः

ସେଇ ବନଚର କାଳାନ୍ତକ ଯମ ସଦୃଶ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରସିଲା।

Verse 18

स कदाचिद्वने क्वापि रममाणौ किशोरकौ । अपश्यदन्तकाकारो नवोढौ मुनिदम्पती

ଏକଦା କେଉଁସି ଜଙ୍ଗଲରେ ଆନନ୍ଦରେ କ୍ରୀଡା କରୁଥିବା ନବବିବାହିତ, କିଶୋର ମୁନି-ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଅନ୍ତକସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ଜଣେ ଦେଖିଲା।

Verse 19

राक्षसः स नराहारः किशोरं मुनिनन्दनम् । जग्धुं जग्राह शापार्त्तो व्याघ्रो मृगशिशुं यथा

ଶାପରେ ପୀଡିତ ସେ ନରଭକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସ ମୁନିଙ୍କ କିଶୋର ପୁତ୍ରକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ବ୍ୟାଘ୍ର ଯେପରି ମୃଗଶିଶୁକୁ ଛିନିନେଇଥାଏ ସେପରି ଧରିଲା।

Verse 20

कुक्षौ गृहीतं भर्तारं दृष्ट्वा भीता च तत्प्रिया । सा चक्रे प्रार्थनं तस्मै वदंती करुणं वचः

ସ୍ୱାମୀକୁ ତାହାର ଉଦରରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରାହୋଇଥିବା ଦେଖି ପ୍ରିୟା ଭୟଭୀତ ହେଲା; କରୁଣ ବଚନ କହି ସେ ତାହାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା।

Verse 21

प्रार्थ्यमानोऽपि बहुशः पुरुषादः स निर्घृणः । चखाद शिर उत्कृत्य विप्रसूनोर्दुराशयः

ବହୁବାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିର୍ଘୃଣ ନରଭକ୍ଷୀ ଦୁରାଶୟରେ ବିପ୍ରପୁତ୍ରର ଶିର କାଟି ଭକ୍ଷଣ କଲା।

Verse 22

अथ साध्वी च सा दीना विलप्य भृशदुःखिता । आहृत्य भर्तुरस्थीनि चितां चक्रे किलोल्बणाम्

ତାପରେ ସେଇ ସାଧ୍ବୀ ଦୀନ ହୋଇ ଅତି ଦୁଃଖରେ ବିଲାପ କରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରି—ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ଚିତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା।

Verse 23

भर्तारमनुगच्छन्ती संविशंती हुताशनम् । राजानं राक्षसाकारं सा शशाप द्विजाङ्गना

ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ହୁତାଶନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସେଇ ଦ୍ୱିଜାଙ୍ଗନା, ରାକ୍ଷସସଦୃଶ ଭାବ-ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲା।

Verse 24

अद्यप्रभृति नारीषु यदा त्वं संगतो भवेः । तदा मृतिस्तवेत्युक्त्वा विवेश ज्वलनं सती

“ଆଜିଠାରୁ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ନାରୀ ସହ ସଙ୍ଗତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ”—ଏହିପରି କହି ସତୀ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 25

सोपि राजा गुरोश्शापमनुभूय कृतावधिम् । पुनः स्वरूपमास्थाय स्वगृहं मुदितो ययौ

ସେଇ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗ କରି, ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱଗୃହକୁ ଫେରିଗଲା।

Verse 26

ज्ञात्वा विप्रसतीशापं मदयन्ती रतिप्रियम् । पतिं निवारयामास वैधव्यादतिबिभ्यती

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ପତ୍ନୀଙ୍କ ଶାପ ଜାଣି, ରତିପ୍ରିୟଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମଦୟନ୍ତୀ ବୈଧବ୍ୟର ଅତିଭୟରେ ପତିଙ୍କୁ ନିବାରିଲା।

Verse 27

अनपत्यो विनिर्विण्णो राज्यभोगेषु पार्थिवः । विसृज्य सकलां लक्ष्मीं वनमेव जगाम ह

ସନ୍ତାନହୀନ ହୋଇ ସେ ରାଜା ରାଜ୍ୟଭୋଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରକ୍ତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।

Verse 28

स्वपृष्ठतः समायान्तीं ब्रह्महत्यां सुदुःखदाम् । ददर्श विकटाकारां तर्जयन्ती मुहुर्मुहुः

ସେ ନିଜ ପଛଦିଗରୁ ନିକଟେଇ ଆସୁଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦାୟିନୀ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର ଆକାରରେ ପୁନଃପୁନଃ ତର୍ଜନ କରୁଥିଲା।

Verse 29

तस्या निर्भद्रमन्विच्छन् राजा निर्विण्णमानसः । चकार नानोपायान्स जपव्रतमखादिकान्

ତାହାର କୁଶଳ ଓ ଅନିଷ୍ଟନିବୃତ୍ତି ଚାହିଁ, ଦୁଃଖଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ମନର ରାଜା ନାନା ଉପାୟ କଲେ—ଜପ, ବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞ ଆଦି।

Verse 30

नानोपायैर्यदा राज्ञस्तीर्थस्नानादिभिर्द्विजाः । न निवृत्ता ब्रह्महत्या मिथिलां स ययौ तदा

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଆଦି ନାନା ଉପାୟ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ନିବୃତ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ସେ ମିଥିଲାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।

Verse 31

बाह्योद्यानगतस्तस्याश्चितया परयार्दितः । ददर्श मुनिमायान्तं गौतमं पार्थिवश्च सः

ତାହାର ଚିତାର ଅତିତୀବ୍ର ଦାହରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ରାଜା ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଆସୁଥିବା ଗୌତମ ମୁନିଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା।

Verse 33

अभिसृत्य स राजेन्द्रो गौतमं विमलाशयम् । तद्दर्शनाप्तकिंचित्कः प्रणनाम मुहुर्मुहुः । अथ तत्पृष्टकुशलो दीर्घमुष्णं च निश्वसन् । तत्कृपादृष्टिसंप्राप्तसुख प्रोवाच तं नृपः

ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନିର୍ମଳାଶୟ ଗୌତମ ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ କିଛି ଶାନ୍ତି ପାଇଲା ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କଲା। ପରେ ମୁନି କୁଶଳ ପଚାରିଲେ, ରାଜା ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଛାଡ଼ି, ସେଇ କୃପାଦୃଷ୍ଟିରୁ ମିଳିଥିବା ସାନ୍ତ୍ୱନା ସହ କଥା କହିଲା।

Verse 34

राजोवाच । मुने मां बाधते ह्येषा ब्रह्महत्या दुरत्यया । अलक्षिता परैस्तात तर्जयंती पदेपदे

ରାଜା କହିଲା—ହେ ମୁନେ, ଏହି ଦୁରତିକ୍ରମ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାପାପ ମୋତେ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି। ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖି ପାରୁନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହେ ତାତ, ଏହା ପଦେପଦେ ମୋତେ ଭୟ ଦେଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା କରୁଛି।

Verse 35

यन्मया शापदग्धेन विप्रपुत्रश्च भक्षितः । तत्पापस्य न शान्तिर्हि प्रायश्चित्तसहस्रकैः

ମୁଁ ଶାପଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କରିଛି; ସେହି ପାପର ଶାନ୍ତି ହଜାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 36

नानोपायाः कृता मे हि तच्छान्त्यै भ्रमता मुने । न निवृत्ता ब्रह्महत्या मम पापात्मनः किमु

ହେ ମୁନି, ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ତାହାର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ନାନା ଉପାୟ କରିଛି; ତଥାପି ପାପାତ୍ମା ମୋଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ନ ହଟିଲା—ଏବେ କ’ଣ କରିବି?

Verse 37

अद्य मे जन्मसाफल्यं संप्राप्तमिव लक्षये । यतस्त्वद्दर्शनादेव ममानन्दभरोऽभवत्

ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାଫଳ୍ୟ ପାଇଲା ବୋଲି ମନେ ହେଉଛି; କାରଣ ତୁମ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ମୋ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦର ଅପାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଜାଗିଉଠିଲା।

Verse 38

अद्य मे तवपादाब्ज शरणस्य कृतैनसः । शांतिं कुरु महाभाग येनाहं सुखमाप्नुयाम्

ଆଜି ମୁଁ, ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପଦ୍ମପାଦର ଶରଣ ନେଇଛି। ହେ ମହାଭାଗ, ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସତ୍ୟ ସୁଖ ପାଇବି।

Verse 39

सूत उवाच । इति राज्ञा समादिष्टो गौतमः करुणार्द्रधीः । समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम्

ସୂତ କହିଲେ—ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ କରୁଣାରେ ଦ୍ରବିତ ଚିତ୍ତ ଗୌତମ ତେବେ ସେ ଘୋର ପାପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ।

Verse 40

गौतम उवाच । साधु राजेन्द्र धन्योसि महाघेभ्यो भयन्त्यज । शिवे शास्तरि भक्तानां क्व भयं शरणैषिणाम्

ଗୌତମ କହିଲେ—ସାଧୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଧନ୍ୟ। ମହାପାପର ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର। ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଶାସ୍ତା-ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ କେଉଁଠି?

Verse 41

शृणु राजन्महाभाग क्षेत्रमन्यत्प्रतिष्ठितम् । महापातकसंहारि गोकर्णाख्यं शिवालयम्

ହେ ରାଜନ୍, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ! ଶୁଣ—ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି; ‘ଗୋକର୍ଣ୍ଣ’ ନାମକ ଶିବାଳୟ, ଯାହା ମହାପାତକକୁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରେ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।

Verse 42

तत्र स्थितिर्न पापानां महद्भ्यो महतामपि । महाबलाभिधानेन शिवः संनिहितः स्वयम्

ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପାପୀମାନଙ୍କର ରହିବା ନାହିଁ; ମହାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ବ ସହିତ ସେଠାରେ ଟିକି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କାରଣ ‘ମହାବଳ’ ନାମରେ ସେଠାରେ ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ସନ୍ନିହିତ।

Verse 43

सर्वेषां शिवलिंगानां सार्वभौमो महाबलः । चतुर्युगे चतुर्वर्णस्सर्वपापापहारकः

ସମସ୍ତ ଶିବଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସାର୍ବଭୌମ ଓ ମହାବଳୀ। ଚାରି ଯୁଗରେ ଏବଂ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ହରେ।

Verse 44

पश्चिमाम्बुधितीरस्थं गोकर्णं तीर्थमुत्तमम् । तत्रास्ति शिवलिंगं तन्महापातकनाशकम्

ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ଥିବା ଶିବଲିଙ୍ଗ ମହାପାତକକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରେ।

Verse 46

तथा त्वमपि राजेन्द्र गोकर्ण गिरिशालयम् । गत्वा सम्पूज्य तल्लिंगं कृतकृत्यत्वमाप्नुयाः

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗିରୀଶଙ୍କ ଆଳୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କର; ତେବେ ତୁମେ କୃତକୃତ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 47

तत्र सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वाभ्यर्च्य महाबलम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकन्त्वमाप्नुयाः

ସେଠାରେ ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ମହାବଳୀ ପରମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, ତୁମେ ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 48

सूत उवाच । इत्यादिष्टः स मुनिना गौतमेन महात्मना । महाहृष्टमना राजा गोकर्णं प्रत्यपद्यत

ସୂତ କହିଲେ—ମହାତ୍ମା ଗୌତମ ମୁନିଙ୍କ ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ମନେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତି ଯାତ୍ରା କରି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 49

तत्र तीर्थेषु सुस्नात्वा समभ्यर्च्य महाबलम् । निर्धूताशेषपापौघोऽलभच्छंभोः परम्पदम्

ସେଠାରେ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ସୁସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ମହାବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପପ୍ରବାହ ନିର୍ଧୂତ କରି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପରମ ପଦ—ମୋକ୍ଷ—ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 50

य इमां शृणुयान्नित्यं महाबलकथां प्रियाम् । त्रिसप्तकुलजैस्सार्द्धं शिवलोके व्रजत्यसौ

ଯେ କେହି ଏହି ପ୍ରିୟ ମହାବଳ-କଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ନିଜ ବଂଶର ଏକୋଇଶ ପିଢ଼ି ସହିତ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 51

इति वश्च समाख्यातं माहात्म्यं परमाद्भुतम् । महाबलस्य गिरिशलिंगस्य निखिलाघहृत्

ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ମହାବଳଙ୍କ ଗିରୀଶ-ଲିଙ୍ଗର ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହରଣ କରେ।