Dashati 2
Aindra Soma-offering: making the Soma ‘sufficient’ and exhilarating for Indra’s strength and victory
Indra
Vigorous martial-exultant and expansive (Aindra energy with Pavamāna brightness)
The verses are treated in an Aindra (Indra-centered) tradition; specific ṛṣi attribution is not given in the supplied input and would require RV-source concordance for certainty.
ଏହି ଦଶତୀର ଭାବ ହେଉଛି ଐନ୍ଦ୍ର ସୋମ-ହବି: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଗ ଭାବେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପରିଶୋଧିତ ଓ ବଣ୍ଟିତ ସୋମକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣ’ କରାଯାଏ ଯେଣୁ ସେ ବୀରକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ହୁଅନ୍ତି। ପବମାନ ସୋମ ଛାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଧାରାଧାରା ଭାବେ ବହି ପାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଦ/ଉତ୍ସାହ ଦେଇ ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ। ଧାମନ (ରିତୁଆଲ ଷ୍ଠାନ) ଓ ଯଥାବିଧି ବଣ୍ଟନ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ଏବଂ ଜାଗ୍ରତ ଦେବତା ରକ୍ଷା ଓ ବିଜୟ ଦାନ କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
उत्ते शुष्मासो अस्थू रक्षो भिन्दन्तो अद्रिवः नुदस्व याः परिस्पृधः
ହେ ଅଦ୍ରିବଃ (ବଜ୍ରଧାରୀ), ତୁମ ଶୂଷ୍ମାମାନେ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇଛି—ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭେଦି; ଯେମାନେ ଆମକୁ ଘେରି ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅ।
Mantra 2
विव्यक्थ महिना वृषन्भक्षं सोमस्य जागृवे य इन्द्र जठरेषु ते
ହେ ମହାବଳୀ ବୃଷଣ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୁମ ମହିମାଦ୍ୱାରା ଜାଗୃତ ଦେବ ପାଇଁ ସୋମର ଭାଗକୁ ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିଛ; ସେହି ସୋମପାନ ତୁମ ଉଦରମାନଙ୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ।
Mantra 3
अस्य व्रतानि नाधृषे पवमानस्य दूढ्या रुज यस्त्वा पृतन्यति
ପବମାନ (ସୋମ)ଙ୍କ ଏହି ବ୍ରତ/ବିଧି ଅଦମ୍ୟ; ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିରେ—ଯେ କେହି ତୋ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର।
Mantra 4
तं हिन्वन्ति मदच्युतं हरिं नदीषु वाजिनम् इन्दुमिन्द्राय मत्सरम्
ତାହାକୁ ସେମାନେ ପ୍ରେରଣା କରନ୍ତି—ମଦଚ୍ୟୁତ, ହରି, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଗବାନ୍ ବାଜିନ ସୋମ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମତ୍ସର (ମଦ) ଜନକ ଇନ୍ଦୁ, ରସମୟ ପାନୀୟ।
Frequently Asked Questions
It presents Soma as Indra’s proper and ‘sufficient’ draught—prepared, filtered, and distributed correctly—so that Indra becomes empowered for heroic, protective action.
It is a ritual and poetic way to say that Indra truly receives and ‘contains’ the Soma offering; the god’s strength is pictured as being filled and made ready through the draught.
It commonly refers to the ritual flow of Soma through the filter and along channels into vessels—Soma ‘running’ as purified Pavamāna before being offered to Indra.