Dashati 3
Soma Pavamāna as the purified, radiant power flowing through the filter into the ritual seat
Soma (Pavamāna)
Bright flowing and exalting—celebratory praise aligned with the visible ‘running’ of clarified Soma
The verses belong to the Pavamāna hymn stream where Samavedic selection is primarily liturgical/melodic; specific ṛṣi attribution is not provided in the given data.
ପବମାନ ସୋମକୁ ଛାଣି ଶୁଦ୍ଧ କରି ଯଜ୍ଞାସନକୁ ପ୍ରବାହିତ କରାଯାଏ—ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରଶ୍ମିମୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପବିତ୍ର ମାର୍ଗରେ ଦୌଡ଼େ। ତାଙ୍କର ବବ୍ରୁ/ଅରୁଣ/ହରି ବର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ପବିତ୍ର ଛାଣଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଯୋନି (ପାତ୍ର/ଗ୍ରାହ) ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସୋମ ଯଜ୍ଞର ବୀର ଓ ଧାରକ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ମଦ/ବଳ ଓ ଉତ୍ସାହ ଦେବାକୁ। ସେ ‘ମନସସ୍ପତି’ ଭାବେ ଯଜମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ମନୋନିଶ୍ଚୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରେ ଓ ଋତକୁ ଧାରଣ କରେ।
Mantras
Mantra 1
प्र सुन्वानायान्धसो मर्त्तो न वष्ट तद्वचः अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः
ସୋମରସ ପିଷୁଥିବା ଜନ ପାଇଁ, ମର୍ତ୍ୟ ଯେପରି ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ସେହି ସ୍ତୁତି-ବଚନ ଆଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଶ୍ୱାନକୁ ଦୂରେ ହଟାଅ; ହେ ଭୃଗୁମାନେ, ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପରି, ତାହାକୁ ପ୍ରହାର କର।
Mantra 2
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्
ଏଠାକୁ, ଆନନ୍ଦରେ ଜଣେ ଜାମି (କୁଟୁମ୍ବୀ) ପରି, ସେ ଭୋଗ ପାଇଁ ଛାଣାଯାଏ; ଦୁଇ କୋଳରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ପରି; କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସରିଯାଉଥିବା ପ୍ରିୟତମ ପରି; ଚୟିତ ବର ପରି—ସେ ଯୋନି, ନିଜ ଆଶ୍ରୟରେ, ଆସୀନ ହୁଏ।
Mantra 3
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्
ସ ବୀରଃ ଦକ୍ଷସାଧନଃ—ଶକ୍ତି ସାଧନ କରୁଥିବା ବୀର; ଯଃ ହରିଃ (ସୋମ) ରୋଦସୀ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରି ଧାରଣ କରେ। ହରିଃ ପବିତ୍ରରେ ଛାଣାଯାଏ; ବିଧାତା ପରି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ହୋଇ ଯୋନି (ପାତ୍ର) ମଧ୍ୟରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରେ।
Mantra 4
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे देवेभ्यो अनुकामकृत्
ଅମିତ୍ରହା, ବିଚର୍ଷଣିଃ—ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ସୋମ! ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ; ଗୋ-ଧନ ପାଇଁ, କ୍ଷେମ ପାଇଁ, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ଆମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ ହୋଇ।
Mantra 5
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे मनश्चिन्मनसस्पतिः
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନାର୍ଥେ, ହେ ସୋମ, ମଦ (ଉଲ୍ଲାସ) ପାଇଁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଢାଳାଯାଉଛ; ତୁମେ ମନସସ୍ପତି—ମନର ମଧ୍ୟ ଅଧିପତି।
Mantra 6
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः इन्दविन्द्रेण नो युजा
ପବମାନ ସୋମ, ଆମକୁ ସୁବୀର୍ୟ (ଉତ୍ତମ ପରାକ୍ରମ) ଓ ରୟି (ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦିଅ; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତ ସହାୟ କରି ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧ କର।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as Pavamāna—the Soma that is actively being purified—describing his tawny/ruddy radiance, his filtering through the pavitra, and his settling into the ritual vessel as an offering-power.
Because the purified Soma is prepared for Indra to drink; the verses frame Soma’s pouring and readiness as leading to Indra’s strength and exhilaration (mada) in the sacrifice.
‘Pavitra’ is the strainer/cloth used to clarify Soma; ‘yoni’ is the ‘seat’ or receptacle—practically the vessel/cup into which the clarified Soma is received and established for offering.