Dashati 11
Pavamāna Soma’s purifying flow as a bestower of treasure, strength, and ordered abundance
Soma Pavamāna
Bright driving and expansive—suited to the surging ‘flow’ imagery of Pavamāna
R̥ṣi attribution is not fixed from the provided inputs; the selections reflect a mixed thematic cluster typical of Sāmavedic arrangement (pavamāna core with allied Aindra/Āpas verses).
ପବମାନ ସୋମଙ୍କ ପବିତ୍ର, ନିୟମିତ ଧାରା—ତ୍ରିବିଧ ଯଜ୍ଞର ‘ତ୍ରିପୃଷ୍ଠ’ ରୂପରେ ଚାପାଯାଇ—ଧନ (ରାୟସ୍), ଦକ୍ଷିଣା, ବଳ ଓ କ୍ଷତ୍ର (ରାଜଶକ୍ତି/ରକ୍ଷା) ଦାନ କରୁ। ଜଳ-ବର୍ଷାର ଛବିରେ ଧାରାମାନେ ଗର୍ତ୍ତ (ପାତ୍ର/ଆଶ୍ରୟ) ଭିତରେ ଏକତ୍ର ହେବା ପରି ସୋମଧାରା ପାତ୍ରକୁ ଆସି ସ୍ଥିର ହୁଏ; ବରୁଣ-ସଦୃଶ ଋତ-ନିୟମରେ ସଠିକ୍ ବଣ୍ଟନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଫେରାଇ ଆଣେ।
Mantras
Mantra 1
अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गोषिणमवावशंत वाणीः वना वसानो वरुणो न सिन्धूर्वि रत्नधा दयते वार्याणि
ତ୍ରି-ପୃଷ୍ଠ, ବୃଷଣ, ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ଧାମ ତାହାଙ୍କୁ ଅଭିମୁଖ ହୋଇ ବାଣୀମାନେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠନ୍ତି; ବନ-ବସନ ପରିଧାନ କରି, ବରୁଣ ପରି, ସିନ୍ଧୁ ପରି ପ୍ରବାହମାନ—ରତ୍ନଧା, ସେ ଉତ୍ତମ ବର୍ୟ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି।
Mantra 2
शूरग्रामः सर्ववीरः सहावान्जेता पवस्व सनिता धनानि तिग्मायुधः क्षिप्रधन्वा समत्स्वषाढः साह्वान्पृतनासु शत्रून्
ଶୂରମାନଙ୍କ ସେନା, ସର୍ବବୀର, ସହାବାନ, ବିଜୟୀ—ହେ ସୋମ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ଧନର ଦାତା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆୟୁଧଧାରୀ, ଶୀଘ୍ରଧନୁର୍ଧାରୀ, ସମରେ ଅଜେୟ, ପୃତନାରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା।
Mantra 3
उरुगव्यूतिरभयानि कृण्वन्त्समीचीने आ पवस्वा पुरन्धी अपः सिषासन्नुषसः स्वा3र्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान्
ବିଶାଳ ଗତିଧାରୀ, ଅଭୟତା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା—ହେ ପୁରନ୍ଧି ସୋମ, ପବିତ୍ରୀକରଣରେ ଏଠାକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ଜଳମାନଙ୍କୁ ସମୀଚୀନ ପଥେ ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଉଷାମାନଙ୍କୁ (ଆଣି); ମହାନ ନାଦ କରି, ଆମକୁ ବଳର ବାଜ (ପୁରସ୍କାର) ଦିଅ।
Frequently Asked Questions
It celebrates Soma as he is purified and set in right flow, and it asks that this sanctified power return to the sacrificer as wealth, strength, and protective authority (kṣatra).
In Sāmavedic ritual reading it points to Soma’s threefold ritual context—especially the repeated pressings/chant structures—highlighting his strength and completeness in the sacrifice.
The flowing waters and rain imagery mirror the soma-stream: both move, gather, and settle into a receptacle (garta/vessels), expressing purification, containment, and abundance in ritual form.