
Agni as the bountiful, ṛta-sustaining fire who makes the sacrifice auspicious and protects the rite
Agni
Bright propitiatory and protective—an opening-fire (Agneya) confidence that turns praise into safeguarding power
R̥ṣi not provided in input; these Agni verses commonly circulate across multiple RV families in Sāmavedic selection with emphasis on ritual utility rather than explicit lineage in this excerpt.
ଏହି ଦଶତିରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଋତାବାନ୍—ପବିତ୍ର ଋତ/ଧର୍ମର ଧାରକ—ଭାବେ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର-ଶୋଚିଷ (ଦୀପ୍ତ ଜ୍ୟୋତି) ଓ ବୃହତ୍ତ୍ୱର ସ୍ତୁତି କରି ହବି, ଦାନ, କ୍ରିୟା ଓ ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ‘ଭଦ୍ର/ଶିବ’ କରିବା ପାଇଁ ଶୁଭ-ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପୁନଃପୁନଃ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ। ଅଗ୍ନି ଭିଶ୍ପତି ଭାବେ ଯଜ୍ଞ-ଗୃହ ଓ ବେଦୀ-ପରିସରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଓ ଆହ୍ୱାନିତ ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷସ୍ମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରି ଅଧ୍ୱରକୁ ନିରାପଦ ଓ ଶୁଭ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଋତୁବଦ୍ଧ ସ୍ତୁତି ସହ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।
Mantra 1
प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे उपस्तुतासो अग्नये
ଅତି ଦାନଶୀଳ, ଋତାବନ (ଋତଧାରକ), ମହାନ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷ (ଦୀପ୍ତତେଜସ୍ବୀ) ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗାନ କର; ସମୀପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଉପସ୍ତୁତ ଭକ୍ତମାନେ ହୋଇ ସ୍ତୁତି ସହ (ଗାଅ)।
Mantra 2
प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तरति वाजकर्मभिः यस्य त्वं सख्यमाविथ
ହେ ଅଗ୍ନେ! ଯାହାକୁ ତୁମେ ନିଜ ଊତିଭିଃ (ସହାୟତା) ଦ୍ୱାରା ପୋଷଣ କର, ସେ ସୁବୀର ସନ୍ତାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ, ବାଜକର୍ମଭିଃ (ବିଜୟଦାୟକ କର୍ମ) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ସେଇ ହେଉଛି ଯାହାକୁ ତୁମେ ସଖ୍ୟ (ମିତ୍ରତା) ଦେଇ ରକ୍ଷା କରିଛ।
Mantra 3
तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे देवत्रा हव्यमूहिषे
ତାହାକୁ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ବୀ (ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରଂ)—ଦେବମାନେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଘୋଷ-ସ୍ତୁତିରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି; ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ (ଅଗ୍ନି)କୁ; କାରଣ ତୁମେ ଦେବତ୍ରା ହବ୍ୟକୁ ବହନ କରୁଥିବା (ହବ୍ୟମୂହିଷେ) ଅଟ।
Mantra 4
मा नो हृणीथा अतिथिं वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एशः यः सुहोता स्वध्वरः
ହେ ବସୁ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ଅତିଥି ଅଗ୍ନେ! ଆମ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେଉନାହିଁ; କାରଣ ଏହି ପୁରୁପ୍ରଶସ୍ତ (ବହୁ ସ୍ତୁତ) ଏଷଃ—ସୁହୋତା, ସ୍ୱଧ୍ୱର (ସୁସଂବିଧିତ ଯଜ୍ଞର କର୍ତ୍ତା) ଅଟ।
Mantra 5
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः भद्रा उत प्रशस्तयः
ଆହ୍ୱାନିତ ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ଭଦ୍ର ହେଉ; ହେ ସୁଭଗ, ଭଦ୍ର ହେଉ ଦାନ; ଭଦ୍ର ହେଉ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ); ଏବଂ ଭଦ୍ର ହେଉ ପ୍ରଶସ୍ତିମାନ (ସ୍ତୁତିମାନ) ମଧ୍ୟ।
Mantra 6
यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्
ହେ ଯଜିଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଆମେ ବରୁଛୁ—ଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋତୃ, ଅମର; ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସୁକ୍ରତୁ (ସୁକାର୍ଯ୍ୟ-ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ)।
Mantra 7
तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासाहा सदने कं चिदत्रिणम् मन्युं जनस्य दूढ्यम्
ହେ ଅଗ୍ନି, ସେଇ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ତେଜସ୍ୱୀ ଯଶ) ଏଠାକୁ ଆଣ—ଯାହା ସଦନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ, କୌଣସି ଅତ୍ରିଣ (ଭକ୍ଷକ ଶତ୍ରୁ)କୁ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଦୂଢ୍ୟ (ଦମନକାରୀ) ମନ୍ୟୁ (କ୍ରୋଧ)କୁ ଜୟ କରେ।
Mantra 8
यद्वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विशे विश्वेदग्निः प्रति रक्षांसि सेधति
ଯେତେବେଳେ ନିବାସର ସ୍ୱାମୀ (ବିଶ୍ପତି) ତୀକ୍ଷ୍ଣଜ୍ୱାଳାମୟ, ସୁପ୍ରୀତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଜନସମୂହରେ ବସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ସର୍ବଥା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରି ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅନ୍ତି।
It teaches that when Agni is properly praised and invoked, he upholds ṛta (right ritual order), makes the sacrifice auspicious, and protects the rite from obstruction.
Because the verses function as ritual affirmations: they declare the oblation, the gift, the adhvara (sacrifice), and the praises as ritually ‘propitious,’ ensuring correctness and success.
In Vedic ritual language, rakṣas are forces that disrupt sacrifice. A well-kindled, well-pleased Agni—established as viśpati (guardian)—is said to prevent such disturbances.