Shloka 13
Devanagari script
पुनर्मार्गामहै शैलान्कन्दरांश्च दरीस्तथा।काननानि च शून्यानि गिरिप्रस्रवणानि च।।।।
Transliteration
punarmārgāmahai śailān kandarāṃś ca darīs tathā | kānanāni ca śūnyāni giriprasravaṇāni ca ||
Translation
ଆସ, ପୁଣିଥରେ ଖୋଜିବା—ପର୍ବତ, ଉପତ୍ୟକା ଓ ଗୁହା; ତଥା ବନ, ନିର୍ଜନ ପଥ ଏବଂ ଗିରି-ପ୍ରସ୍ରବଣମାନେ ମଧ୍ୟ।
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb)
मार्गामहेwe will search/explore
मार्गामहे:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootमार्ग् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), बहुवचन; आत्मनेपद: ‘we search/explore’
शैलान्mountains
शैलान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन
कन्दरान्caves/valleys
कन्दरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दरीःravines/caverns
दरीः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/उपमान-अव्यय (adverb: ‘likewise’)
काननानिforests
काननानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
शून्यानिdesolate/empty
शून्यानि:
कर्म-विशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; काननानि-विशेषणम्
गिरिप्रस्रवणानिmountain streams/springs
गिरिप्रस्रवणानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + प्रस्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: गिरेः प्रस्रवणानि
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
Context
'Once again let us explore the mountains, caverns, forests, desolate places and mountain streams.
Characters & Entities
V
vānara-s (monkey-searchers)M
mountains (śaila)F
forests (kānana)M
mountain streams (giriprasravaṇa)FAQs
Perseverance in righteous duty: the searchers recommit to their task rather than yielding to fatigue or discouragement.
The southern vānara party renews its systematic search across difficult terrains while looking for Sītā.
Utsāha (steadfast effort) and sevā-bhāva (service-minded commitment to the mission).