Shloka 46
Devanagari script
क्षीरोदं समतिक्रम्य तदा द्रक्ष्यथ वानराः।।4.40.46।।जलोदं सागरं शीघ्रं सर्वभूतभयावहम्।
Transliteration
kṣīrodaṃ samatikramya tadā drakṣyatha vānarāḥ || 4.40.46 ||
jalodaṃ sāgaraṃ śīghraṃ sarva-bhūta-bhayāvaham |
Translation
ହେ ବାନରମାନେ, କ୍ଷୀରୋଦ ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ ପରେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ‘ଜଲୋଦ’ ନାମକ ସାଗରକୁ ଦେଖିବ—ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟାବହ।
Word by Word
क्षीरोदम्the Kṣīroda (Milky Ocean)
क्षीरोदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर + उद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समतिक्रम्यhaving crossed
समतिक्रम्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्-अति-क्रम् (क्रम् धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having crossed/ gone beyond’
तदाthen
तदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
द्रक्ष्यथyou (pl.) will see
द्रक्ष्यथ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (दृश् धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वानराःO monkeys
वानराः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), बहुवचन
जलोदम्the Jaloda ocean
जलोदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजल + उद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सागरम्sea
सागरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; जलोदम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन
शीघ्रम्swiftly
शीघ्रम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative)
सर्वभूतभयावहम्bringing fear to all beings
सर्वभूतभयावहम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व + भूत + भय + आवह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् सागरम् प्रति
Context
'The deities, called charanas, yakshas and kinneras, also apsarasas keep comingthere to stoll by that lotus pond.
Characters & Entities
K
Kṣīroda (Milky Ocean)FAQs
Dharma is perseverance with awareness: righteous work may require entering frightening regions without abandoning truth or duty.
Sugriva outlines the route sequence: after Kṣīroda comes the formidable Jaloda ocean.
Courage guided by instruction—bravery that follows wise counsel rather than recklessness.