Shloka 17

वालिनः और्ध्वदैहिकम्

Vali’s Funeral Rites and the Consolation of the Bereaved

Devanagari script

त्वं तार शिबिकां शीघ्रमादायागच्छ सम्भ्रमात्।त्वरा गुणवती युक्ता ह्यस्मिन्काले विशेषतः4.25.17।।

Transliteration

tvaṃ tāra śibikāṃ śīghram ādāyāgaccha sambhramāt |

tvarā guṇavatī yuktā hy asmin kāle viśeṣataḥ || 4.25.17 ||

Translation

ହେ ତାରା, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶିବିକା ନେଇ ଆତୁରତାରେ ଏଠାକୁ ଆସ; ଏହି ସମୟରେ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ତ୍ୱରା ବିଶେଷ ଯୋଗ୍ୟ।

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तार: O Tara
• तार: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (नाम), सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• शिबिकाम्: litter, palanquin
• शिबिकाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिबिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणवत् (adverb: quickly)

• आदाय: having taken
• आदाय: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-दा (धातु) + ल्यप् (अव्ययभाव-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having taken)

• आगच्छ: come
• आगच्छ: Kriya (क्रिया/command)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सम्भ्रमात्: in haste
• सम्भ्रमात्: Hetu (हेतु/Cause)
• Type: Noun
• Root: सम्भ्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (out of haste)

• त्वरा: haste, speed
• त्वरा: Karta (कर्ता/Subject of nominal clause)
• Type: Noun
• Root: त्वरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• गुणवती: possessed of good qualities (proper)
• गुणवती: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुणवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (to tvarā)

• युक्ता: proper, fitting
• युक्ता: Predicative (विधेय/Complement)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (is fitting)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चय (indeed/for)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• काले: time
• काले: Adhikarana (अधिकरण/Time)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतस् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb: especially)

Context

'O Tara! quickly get a swift-moving litter fastened with ropes specially suitable for this occasion.

Characters & Entities

• Tārā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Timely performance of duty: in rites and public moments, prompt and orderly action is itself a form of respect and righteousness.

What is the narrative situation?

Lakṣmaṇa instructs Tārā to arrange a litter for transporting Vāli’s body for cremation.

Which character virtue is emphasized?

Tārā’s competence and composure—supporting necessary rites despite personal sorrow.