Shloka 27

Devanagari script

शुद्धात्मानौ यदि त्वेतौ जानीहि त्वं प्लवङ्गम।व्याभाषितैर्वा विज्ञेया स्याद्दुष्टाऽदुष्टता तयोः।।

Transliteration

śuddhātmānau yadi tv etau jānīhi tvaṃ plavaṅgama | vyābhāṣitair vā vijñeyā syād duṣṭāduṣṭatā tayoḥ ||

Translation

ହେ ପ୍ଲବଙ୍ଗମ! ଯଦି ଏହି ଦୁଇଜଣ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା, ତେବେ ତାହା ଜାଣ; କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ପରିଚିତ ହୁଏ।

Word by Word

• शुद्धात्मानौ: pure-souled (two)
• शुद्धात्मानौ: कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारय-समास (शुद्धौ आत्मानौ ययोः)

• यदि: if
• यदि: सम्बन्ध (Condition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्त (if)

• तु: however/indeed
• तु: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• एतौ: these two
• एतौ: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• जानीहि: know/recognize
• जानीहि: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• प्लवङ्गम: O monkey
• प्लवङ्गम: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: प्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• व्याभाषितैः: by their speech
• व्याभाषितैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: व्याभाषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘by (their) speech/utterances’

• वा: or
• वा: सम्बन्ध/विकल्प (Disjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प (disjunction: or)

• विज्ञेया: should be determined
• विज्ञेया: विधेय (Predicate necessity)
• Type: Verb
• Root: वि-ज्ञा (धातु)
• Form: तव्यत्/य-प्रत्ययान्त (gerundive); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(दुष्टाऽदुष्टता) should be ascertained’

• स्यात्: would be
• स्यात्: क्रिया (Auxiliary verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• दुष्टा: evil
• दुष्टा: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘evil’ (first member of alternative pair)

• अदुष्टता: non-evilness/goodness
• अदुष्टता: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अ + दुष्टता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-निषेध (non-evilness/goodness)

• तयोः: of the two
• तयोः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी, द्विवचन

Context

Sugriva, lord of monkeys, extremely agitated at the sight of both Rama and Lakshmana, spoke to his minister:

Characters & Entities

• Sugrīva
• Hanumān
• Rāma
• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya is approached through dialogue: dharma recommends testing intentions through respectful conversation rather than prejudice.

What is the narrative situation?

Sugrīva instructs Hanumān to determine whether the newcomers are trustworthy by speaking with them.

Which character virtue is emphasized?

Discernment through speech (vāg-parīkṣā): judging character by words and manner.