
Yuga Order, Lifespan Measures, and Traits of Beings in Bhārata-varṣa
ଋଷିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—ଭାରତବର୍ଷ ଓ ହିମବତ୍ (ହିମାଳୟ)ର ବିସ୍ତାର କେତେ, ଏବଂ ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଆୟୁ, ବଳ ଓ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ଅବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ। ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଭାରତବର୍ଷରେ ଯୁଗକ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ—କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ ତିଷ୍ୟ (କଳି) ଯୁଗ। ସେ ଆୟୁର ମାପ କହିଲେ—କୃତରେ 4000, ତ୍ରେତାରେ 3000, ଦ୍ୱାପରରେ 2000; ତିଷ୍ୟରେ ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ, ଅସ୍ଥିର ଓ ଦୁଃଖବହୁଳ ହୁଏ। କୃତଯୁଗରେ ପ୍ରଜା ବଳବାନ ଓ ରୂପବାନ; ଋଷିମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ସମୃଦ୍ଧ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବୀର। ତ୍ରେତାରେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ; ଦ୍ୱାପରରେ ତେଜ ସହ ପରସ୍ପର-ବିନାଶ; ଏବଂ କଳିରେ କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମିଥ୍ୟା, ଈର୍ଷ୍ୟା, କପଟ ଓ ଦ୍ରୋହ ଆଦି ଦୋଷ ପ୍ରବଳ ହୁଏ। ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱାପରର ମଧ୍ୟଭାଗ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୁଣୋତ୍ତର, ହୈମବତ ଓ ହରିବର୍ଷ ନାମ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 1
ऋषय ऊचुः । भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च । प्रमाणमायुषः सूत बलं चापि शुभाशुभम्
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ, ଏହି ଭାରତବର୍ଷ ଓ ହୈମବତ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରମାଣ କହ; ସହିତ ଆୟୁଷ୍ୟର ମାପ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବଳ, ଏବଂ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
Verse 2
अनागतमतिक्रांतं वर्तमानं च सत्तम । आचक्ष्व नो विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च
ହେ ସତ୍ତମ! ଭବିଷ୍ୟତ, ଅତୀତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ—ଏହି ତିନି କାଳକୁ ଆମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହ; ଏବଂ ହରିବର୍ଷ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କଥା କହ।
Verse 3
सूत उवाच । चत्वारि भारते वर्षे युगानि मुनिपुंगवाः । कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं च द्विजसत्तमाः
ସୂତ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଭାରତବର୍ଷରେ ଚାରି ଯୁଗ ଅଛି—କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ ତିଷ୍ୟ (କଳି), ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
Verse 4
पूर्वे कृतयुगं नाम ततस्त्रेतायुगं द्विजाः । तत्पश्चाद्द्वापरं चाथ ततस्तिष्यः प्रवर्तते
ଆରମ୍ଭରେ କୃତଯୁଗ ନାମକ ଯୁଗ ଥାଏ; ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସେ। ତାହା ପରେ ଦ୍ୱାପର, ଏବଂ ଶେଷରେ ତିଷ୍ୟ (କଳି) ଯୁଗ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।
Verse 5
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां मुनिपुंगवाः । आयुः संख्या कृतयुगे संख्याता हि तपोधनाः
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କୃତଯୁଗରେ ଆୟୁଷ୍ୟର ସଂଖ୍ୟା ଚାରି ସହସ୍ର ବର୍ଷ ବୋଲି ଗଣାଯାଇଛି—ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି, ହେ ତପୋଧନମାନେ।
Verse 6
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायामायुषो विदुः । द्वे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठंति सांप्रतम्
ସେହିପରି ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଆୟୁଷ୍ୟ ତିନି ସହସ୍ର ବର୍ଷ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ତ ଏବେ ପୃଥିବୀରେ ଦୁଇ ସହସ୍ର ବର୍ଷ (ଆୟୁଷ୍ୟ) ରହିଥାଏ।
Verse 7
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे सप्तमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡର ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Verse 8
महाबला महासत्त्वाः प्रज्ञागुणसमन्विताः । प्रजायंते च जाताश्च शतशोऽथ सहस्रशः
ମହାବଳୀ, ମହାସତ୍ତ୍ୱ, ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ଗୁଣସମନ୍ୱିତ ସତ୍ତ୍ୱଗଣ ଶତଶଃ, ସହସ୍ରଶଃ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି; ଜନ୍ମିଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
Verse 9
द्विजाः कृतयुगे विप्रा बलिनः प्रियदर्शनाः । प्रजायंते च जाताश्च मुनयो वै तपोधनाः
କୃତଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜ—ବିପ୍ର—ବଳବାନ ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ହୁଅନ୍ତି; ତପୋଧନ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇ ବିକଶିତ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 10
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः । प्रियदर्शा वपुष्मंतो महावीर्य्या धनुर्धराः
ସେମାନେ ମହୋତ୍ସାହୀ, ମହାତ୍ମା, ଧାର୍ମିକ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ; ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ, ସୁଦୃଢ଼ ଦେହଧାରୀ, ମହାବୀର୍ୟବାନ ଓ ଧନୁର୍ଧର ଥିଲେ।
Verse 11
वीरा हि युधि जायंते क्षत्रियाः शूरसंमताः । त्रेतायां क्षत्रियास्तावत्सर्वे वै चक्रवर्तिनः
ନିଶ୍ଚୟ ଶୂର ଭାବେ ସମ୍ମତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରରୂପେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି। ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ତ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଶ୍ଚୟ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ରାଟ ଥିଲେ।
Verse 12
सर्ववर्णाश्च जायंते सदैव द्वापरे युगे । महोत्साहा वीर्यवंतः परस्परवधैषिणः
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ସଦା ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି—ମହୋତ୍ସାହ ଓ ବୀର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ପରସ୍ପର ବଧକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
Verse 13
तेजसांधेनसंयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषाः किल । लुब्धाश्चानृतकाश्चैव तिष्ये जायंति भो द्विजाः
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କୁହାଯାଏ ଯେ ତିଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତେଜର ଅନ୍ଧକାର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି—କ୍ରୋଧୀ, ଲୋଭୀ ଓ ଅନୃତପରାୟଣ।
Verse 14
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायासूया तथैव च । तिष्ये भवंति भूतानां रागो लोभश्च सत्तमाः
ଇର୍ଷ୍ୟା, ମାନଭଙ୍ଗ, କ୍ରୋଧ, ମାୟା, ସୂୟା—ଏସବୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ତିଷ୍ୟ କାଳରେ, ହେ ସତ୍ତମ, ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଗ ଓ ଲୋଭ ବସେ।
Verse 15
संक्षेपो वर्त्तते विप्रा द्वापरे युगमध्यगे । गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम्
ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି କ୍ରମ କୁହାଯାଏ—ପ୍ରଥମେ ଗୁଣୋତ୍ତର, ପରେ ହୈମବତ, ତାପରେ ହରିବର୍ଷ।