Adhyaya 50
Svarga KhandaAdhyaya 5040 Verses

Adhyaya 50

Praise of Devotion to Viṣṇu (The Supremacy of Hari’s Name over All Tīrthas)

ଋଷିମାନେ ପଚାରନ୍ତି—ତୀର୍ଥସେବାର ଫଳ କ’ଣ, ଏବଂ କେଉଁ ଏକ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସଂଯୁକ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଉତ୍ତରରେ ଉପଦେଶ ବାହ୍ୟ ତୀର୍ଥକର୍ମ ଠାରୁ ହରିଭକ୍ତିକୁ ମୁଖ୍ୟ କରି, କର୍ମଯୋଗ ସହିତ ନାମସ୍ମରଣର ମହିମା ପ୍ରକାଶ କରେ। ହରି/କୃଷ୍ଣ ନାମଜପ, ହରିପରିକ୍ରମା, ବିଷ୍ଣୁମୂର୍ତ୍ତି ଦର୍ଶନ, ତୁଳସୀ ସେବା, ଓ ବିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦ (ଶେଷ) ଗ୍ରହଣ—ଏସବୁ ପାପନାଶକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ-ମନ୍ତ୍ରଫଳ ସମାନ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ଅଧ୍ୟାୟ ପୁନଃପୁନଃ କହେ। ଜନ୍ମଭେଦ ନ ଦେଖି ଭକ୍ତମାନେ ପୂଜ୍ୟ ବୋଲି ଘୋଷିତ; ହରିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଭାବିବାକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭୟଙ୍କରତା ଭାବେ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ କର୍ମଯୋଗଯୁକ୍ତ କୃଷ୍ଣ/ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଉପାସନାକୁ କୃପା ଓ ମୋକ୍ଷର ନିଶ୍ଚିତ ପଥ ବୋଲି ଉପସଂହାର କରେ।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भवता कथितं सर्वं यत्किंचित्पृष्टमेव च । इदानीमपि पृच्छाम एकं वद महामते

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଆମେ ଯାହା କିଛି ପଚାରିଥିଲୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନିତ ଯାହା ଥିଲା, ସେ ସବୁ ଆପଣ କହିଦେଲେ। ଏବେ ଆମେ ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା ପଚାରୁଛୁ—ହେ ମହାମତେ, ତାହା କହନ୍ତୁ।

Verse 2

एतेषां खलु तीर्थानां सेवनाद्यत्फलं लभेत् । सर्वेषां किल कृत्वैकं कर्म केन च लभ्यते

ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେବନ କଲେ ପ୍ରକୃତରେ କେଉଁ ଫଳ ମିଳେ? ଏବଂ କେଉଁ ଏକମାତ୍ର କର୍ମ କଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସଂଯୁକ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ?

Verse 3

एतन्नो ब्रूहि सर्वज्ञ कर्मैवं यदि वर्तते । सूत उवाच । कर्मयोगः किल प्रोक्तो वर्णानां द्विजपूर्वशः

ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, କର୍ମ ଯଦି ଏହିପରି ଆଚରଣୀୟ, ତେବେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ। ସୂତ କହିଲେ—ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି, କର୍ମଯୋଗ ବିଧିରୂପେ ପ୍ରୋକ୍ତ ଅଟେ।

Verse 4

नानाविधो महाभागास्तत्र चैकं विशिष्यते । हरिभक्तिः कृता येन मनसा वचसा गिरा

ନାନା ପ୍ରକାର ମହାଭାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ବିଶେଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଯିଏ ମନ, ବାଣୀ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣଦ୍ୱାରା ହରିଭକ୍ତି କରିଛି।

Verse 5

जितं तेन जितं तेन जितमेव न संशयः । हरिरेव समाराध्यः सर्वदेवेश्वरेश्वरः

ତାହାଦ୍ୱାରା ଜୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ତାହାଦ୍ୱାରା ଜୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ—ନିଃସନ୍ଦେହ ଏହାଇ ଜୟ। ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କ ଉପରେ ଦେବେଶ୍ୱର, ଶ୍ରୀହରି ହିଁ ଆରାଧ୍ୟ।

Verse 6

हरिनाममहामंत्रैर्नश्येत्पापपिशाचकम् । हरेः प्रदक्षिणं कृत्वा सकृदप्यमलाशयाः

ହରିନାମର ମହାମନ୍ତ୍ରେ ପାପରୂପୀ ପିଶାଚ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଏକଥର ମାତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କଲେ ମନ ନିର୍ମଳ ହୁଏ।

Verse 7

सर्वतीर्थसमाप्लावं लभंते यन्न संशयः । प्रतिमां च हरेर्दृष्ट्वा सर्वतीर्थफलं लभेत्

ନିଃସନ୍ଦେହ ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ। ଏବଂ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଦର୍ଶନେ ସର୍ବତୀର୍ଥଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 8

विष्णुनामपरं जप्त्वा सर्वमंत्रफलं लभेत् । विष्णुप्रसादतुलसीमाघ्राय द्विजसत्तमाः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ନାମ ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ବିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦରେ ପବିତ୍ର ତୁଳସୀର ସୁଗନ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 9

प्रचंडं विकरालं तद्यमस्यास्यं न पश्यति । सकृत्प्रणामी कृष्णस्य मातुः स्तन्यं पिबेन्नहि

ଯେ ଏକଥର ମାତ୍ର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ଯମଙ୍କ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଓ ବିକରାଳ ମୁଖ ଦେଖେ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ ସେ ପୁନର୍ବାର କୃଷ୍ଣମାତାଙ୍କ ସ୍ତନ୍ୟ ପାନ କରେ ନାହିଁ।

Verse 10

हरिपादे मनो येषां तेभ्यो नित्यं नमोनमः । पुल्कसः श्वपचो वापि ये चान्ये म्लेच्छजातयः

ଯାହାଙ୍କ ମନ ହରିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ନିବିଷ୍ଟ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ସେମାନେ ପୁଲ୍କସ ହେଉନ୍ତୁ, ଶ୍ୱପଚ (ଅନ୍ତ୍ୟଜ) ହେଉନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତିଜ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 11

तेऽपि वंद्या महाभागा हरिपादैकसेवकाः । किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦନୀୟ—ହରିଙ୍କ ପାଦମାତ୍ର ସେବକ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ। ତେବେ ପୁଣ୍ୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭକ୍ତଜନ ଓ ରାଜର୍ଷିମାନେ କେତେ ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ!

Verse 12

हरौ भक्तिं विधायैव गर्भवासं न पश्यति । हरेरग्रे स्वनैरुच्चैर्नृत्यंस्तन्नामकृन्नरः

ହରିରେ ଭକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପୁନଃ ଗର୍ଭବାସ ଦେଖେ ନାହିଁ। ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନୃତ୍ୟ କରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ତାଙ୍କ ନାମ କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ଜନ ପୁନର୍ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 13

पुनाति भुवनं विप्रा गंगादि सलिलं यथा । दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य आलापादपि भक्तितः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀଜଳ ଯେପରି ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ସେପରି ସେ ମହାତ୍ମା ଭକ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ କେବଳ ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା କଥାବାର୍ତ୍ତାମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।

Verse 14

ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । हरेः प्रदक्षिणं कुर्वन्नुच्चैस्तन्नामकृन्नरः

ହରିଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଜପ/କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 15

करतालादिसंधानं सुस्वरं कलशब्दितम् । ब्रह्महत्यादिकं पापं तेनैव करतालितम्

କରତାଳ ଆଦିର ସମୟୋଚିତ ସଙ୍ଗତି ମଧୁର ଓ ସୁସ୍ୱର ନାଦମୟ; ସେହି କରତାଳଧ୍ୱନିରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 16

हरिभक्तिकथामुक्त्वा ख्यायिकां शृणुयाच्च यः । तस्य संदर्शनादेव पूतो भवति मानवः

ଯେ ହରିଭକ୍ତିକଥା କହି ଏବଂ ସେହି ଆଖ୍ୟାନକୁ ଶୁଣେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 17

किं पुनस्तस्य पापानामाशंका मुनिपुंगवाः । तीर्थानां च परं तीर्थं कृष्णनाम महर्षयः

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତେବେ ତାହାର ପାପ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଶଙ୍କା କାହିଁକି? ହେ ମହର୍ଷିମାନେ! କୃଷ୍ଣନାମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ତୀର୍ଥ।

Verse 18

तीर्थीकुर्वंति जगतीं गृहीतं कृष्णनाम यैः । तस्मान्मुनिवराः पुण्यं नातः परतरं विदुः

ଯେମାନେ କୃଷ୍ଣନାମ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ତୀର୍ଥମୟ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ହେ ମୁନିବରମାନେ, ଏହାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 19

विष्णुप्रसादनिर्माल्यं भुक्त्वा धृत्वा च मस्तके । विष्णुरेव भवेन्मर्त्यो यमशोकविनाशनः

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦ-ନିର୍ମାଲ୍ୟ ଭୋଗ କରି ଏବଂ ତାହାକୁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରେ, ସେ ମାନୋ ବିଷ୍ଣୁସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ଯମଶୋକକୁ ବିନାଶ କରେ।

Verse 20

अर्चनीयो नमस्कार्यो हरिरेव न संशयः । ये महाविष्णुमव्यक्तं देवं वापि महेश्वरम्

ଆରାଧ୍ୟ ଓ ନମସ୍କାରଯୋଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ହରି ଏକମାତ୍ର। ଯେମାନେ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ‘ଅବ୍ୟକ୍ତ’ ପରମ ଭାବେ ମାନନ୍ତି, କିମ୍ବା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସେହି ଅର୍ଥରେ ପରମଦେବ ଭାବେ ମାନନ୍ତି…

Verse 21

एकीभावेन पश्यंति न तेषां पुनरुद्भवः । तस्मादनादिनिधनं विष्णुमात्मानमव्ययम्

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ୱଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ—ଅନାଦି, ଅନନ୍ତ, ଅବ୍ୟୟ—ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 22

हरिं चैकं प्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि । ये समानं प्रपश्यंति हरिं वै देवतांतरम्

ହରିଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଭାବେ ଦର୍ଶନ କର; ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପୂଜା କର। ଯେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଭାବନ୍ତି, ସେମାନେ ଭ୍ରାନ୍ତ।

Verse 23

ते यांति नरकान्घोरांन्न तांस्तु गणयेद्धीरः । मूर्खं वा पंडितं वापि ब्राह्मणं केशवप्रियम्

ସେମାନେ ଘୋର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ତେଣୁ ଧୀର ପୁରୁଷ ସେମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୂର୍ଖ ହେଉ କି ପଣ୍ଡିତ—ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଶବପ୍ରିୟ, ସେଇ ମାନ୍ୟ।

Verse 24

श्वपाकं वा मोचयति नारायणः स्वयं प्रभुः । नारायणात्परो नास्ति पापराशि दवानलः

ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ଶ୍ୱପାକକୁ ମଧ୍ୟ ମୋଚନ କରନ୍ତି। ନାରାୟଣଠାରୁ ଉଚ୍ଚ କେହି ନାହିଁ—ସେ ପାପରାଶିକୁ ଦହିଦେବା ଦାବାନଳ।

Verse 25

कृत्वापि पातकं घोरं कृष्णनाम्ना विमुच्यते । स्वयं नारायणो देवः स्वनाम्नि जगतां गुरुः

ଘୋର ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣନାମରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। କାରଣ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ ଦେବ ନିଜ ନାମଦ୍ୱାରା ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ।

Verse 26

आत्मनोऽभ्यधिकां शक्तिं स्थापयामास सुव्रताः । अत्र ये विवदंते वै आयासलघुदर्शनात्

ସୁବ୍ରତୀମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଯେମାନେ ବିବାଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ପରିଶ୍ରମ–ସହଜତାକୁ ଉପରୁପରି ଦେଖି ତର୍କ କରନ୍ତି।

Verse 27

फलानां गौरवाच्चापि ते यांति नरकं बहु । तस्माद्धरौ भक्तिमान्स्याद्धरिनामपरायणः

ଫଳର ଗୌରବରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତି ହେତୁ ସେମାନେ ବହୁ ନରକକୁ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ ହରିରେ ଭକ୍ତି ରଖି ହରିନାମରେ ପରାୟଣ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 28

पूजकं पृष्ठतो रक्षेन्नामिनं वक्षसि प्रभुः । हरिनाममहावज्रं पापपर्वतदारणे

ପ୍ରଭୁ ପୂଜକଙ୍କୁ ପଛଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ନାମଜପକଙ୍କୁ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ (ସମ୍ମୁଖେ) ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ହରିନାମ ପାପପର୍ବତ ଭେଦନକାରୀ ମହାବଜ୍ର।

Verse 29

तस्य पादौ तु सफलौ तदर्थं गतिशालिनौ । तावेव धन्यावाख्यातौ यौ तु पूजाकरौ करौ

ତାଙ୍କର ପାଦଦ୍ୱୟ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳ, ଯେଉଁମାନେ ସେହି ପବିତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଗତି କରନ୍ତି। ଏବଂ ପୂଜାକର୍ମ କରୁଥିବା ହସ୍ତଦ୍ୱୟକୁ ହିଁ ଧନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 30

उत्तमांगमुत्तमांगं तद्धरौ नम्रमेव यत् । सा जिह्वा या हरिं स्तौति तन्मनस्तत्पदानुगम्

ଯେ ମସ୍ତକ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ନମ୍ର ହୋଇ ନମେ, ସେଇ ମସ୍ତକ ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେ ଜିହ୍ୱା ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ ସେଇ ସତ୍ୟ ଜିହ୍ୱା; ଏବଂ ଯେ ମନ ତାଙ୍କ ଚରଣପଥକୁ ଅନୁସରେ ସେଇ ସତ୍ୟ ମନ।

Verse 31

तानि लोमानि चोच्यंते यानि तन्नाम्नि चोत्थितम् । कुर्वंति तच्च नेत्रांबु यदच्युतप्रसंगतः

ତାଙ୍କ ନାମସ୍ମରଣର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦରେ ଯେ ରୋମ ଉଭା ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହିଁ ‘ଲୋମ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ (ବିଷ୍ଣୁ) ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲୀନ ହେଲେ ଯେ ଚକ୍ଷୁଜଳ ବହେ, ସେଇ ନିଜେ ସତ୍ୟ ନେତ୍ରାମ୍ବୁ—ଅଶ୍ରୁ—ଅଟେ।

Verse 32

अहो लोका अतितरां दैवदोषेण वंचिताः । नामोच्चारणमात्रेण मुक्तिदं न भजंति वै

ହାୟ! ଦୈବଦୋଷରେ ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମିତ ଓ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। କେବଳ ନାମୋଚ୍ଚାରଣମାତ୍ରେ ଯେ ମୁକ୍ତି ଦିଏ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଉନାହାନ୍ତି।

Verse 33

वंचितास्ते च कलुषाः स्त्रीणां संगप्रसंगतः । प्रतिष्ठंति च लोमानि येषां नो कृष्णशब्दने

ସ୍ତ୍ରୀସଙ୍ଗର ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତିରେ ଯେମାନେ ବଞ୍ଚିତ ଓ କଲୁଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣନାମ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କ ଦେହର ରୋମ ଉଭା ହୁଏନାହିଁ।

Verse 34

ते मूर्खा ह्यकृतात्मानः पुत्रशोकादि विह्वलाः । रुदंति बहुलालापैर्न कृष्णाक्षरकीर्तने

ସେମାନେ ମୂର୍ଖ, ଅସଂଯତ ଆତ୍ମାବାନ, ପୁତ୍ରଶୋକ ଆଦି ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ; ବହୁ ବିଲାପବାକ୍ୟରେ କାନ୍ଦନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣନାମର ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷର କୀର୍ତ୍ତନରେ ନୁହେଁ।

Verse 35

जिह्वां लब्ध्वापि लोकेऽस्मिन्कृष्णनामजपेन्नहि । लब्ध्वापि मुक्तिसोपानं हेलयैव च्यवंति ते

ଏହି ଲୋକରେ ଜିହ୍ୱା ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ କୃଷ୍ଣନାମ ଜପ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷର ସୋପାନ ପାଇ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଅବହେଳାରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 36

तस्माद्यत्नेन वै विष्णुं कर्मयोगेन मानवः । कर्मयोगार्च्चितो विष्णुः प्रसीदत्येव नान्यथा

ଏହେତୁ ମନୁଷ୍ୟ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ; କର୍ମଯୋଗରେ ଅର୍ଚ୍ଚିତ ବିଷ୍ଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ।

Verse 37

तीर्थादप्यधिकं तीर्थं विष्णोर्भजनमुच्यते । सर्वेषां खलु तीर्थानां स्नानपानावगाहनैः

ତୀର୍ଥଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଭଜନ; କାରଣ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକୁ ସ୍ନାନ, ପାନ ଓ ଜଳରେ ଅବଗାହନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରାଯାଏ।

Verse 38

यत्फलं लभते मर्त्यस्तत्फलं कृष्णसेवनात् । यजंते कर्मयोगेन धन्या एव नरा हरिम्

ମର୍ତ୍ୟ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେଇ ଫଳ କୃଷ୍ଣସେବାରୁ ମିଳେ। କର୍ମଯୋଗରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜୁଥିବା ନରମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ।

Verse 39

तस्माद्भजध्वं मुनयः कृष्णं परममंगलम्

ଏହେତୁ, ହେ ମୁନିମାନେ, ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଜନ କର।

Verse 50

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे विष्णुभक्तिप्रशंसनं नाम पंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡରେ “ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି-ପ୍ରଶଂସନ” ନାମକ ପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।