Adhyaya 35

Verse 1

नारद उवाच । अथान्यत्तत्र वै लिंगं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयित्वा पितॄन्नृप

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ନୃପ! ସେହି ସ୍ଥାନରେ କପର୍ଦୀଶ୍ୱର ନାମକ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପରମ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ସେଠାରେ ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି…

Verse 2

मुच्यते सर्वपापेभ्यो मुक्तिं भुक्तिं च विंदति । पिशाचमोचनं नाम तीर्थमन्यत्ततः स्थितम्

ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ମୁକ୍ତି ଓ ଭୋଗ—ଦୁହେଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସେଠାରେ ‘ପିଶାଚମୋଚନ’ ନାମକ ଆଉ ଗୋଟିଏ ତୀର୍ଥ ଅଛି।

Verse 3

तत्राश्चर्यमयो देवो मुक्तिदः सर्वदोषहः । कश्चिद्दैत्यो जगामेदं शार्दूलो घोररूपधृक्

ସେଠାରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ୟମୟ ଦେବ ଥିଲେ—ମୁକ୍ତିଦାତା ଓ ସର୍ବଦୋଷହର। ତେବେ ଗୋଟିଏ ଦୈତ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲା; ବାଘସଦୃଶ ଓ ଘୋର ରୂପଧାରୀ।

Verse 4

मृगीमेकां भक्षयितुं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । तत्र सा भीतहृदया कृत्वा कृत्वा प्रदक्षिणम्

ଗୋଟିଏ ମୃଗୀକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ସେ ଉତ୍ତମ କପର୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା। ସେଠାରେ ସେ ଭୟାକୁଳ ହୃଦୟରେ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିଲା।

Verse 5

धावमाना सुसंभ्रांता व्याघ्रस्य वशमागता । तां विदार्य नखैस्तीक्ष्णैः शार्दूलः स महाबलः

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ବ୍ୟାଘ୍ରର ବଶରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତେବେ ସେ ମହାବଳୀ ଶାର୍ଦୂଳ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖରେ ତାକୁ ଚିରି ଆକ୍ରମଣ କଲା।

Verse 6

जगाम चान्यं विजनं देशं दृष्ट्वा मुनीश्वरान् । मृतमात्रा च सा बाला कपर्दीशाग्रतो मृगी

ମୁନୀଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିର୍ଜନ ଦେଶକୁ ଗଲା। ଏବଂ ସେ ଛୋଟ ମୃଗୀ କପର୍ଦୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମାନୋ ଏମାତ୍ର ମୃତ ହୋଇଥିବା ପରି ପଡ଼ିରହିଲା।

Verse 7

अदृश्यत महाज्वाला व्योम्नि सूर्यसमप्रभा । त्रिनेत्रा नीलकंठा च शशांकांकित मूर्द्धजा

ତେବେ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ପ୍ରଭାବାନ ଏକ ମହାଜ୍ୱାଳା ପ୍ରକଟ ହେଲା—ତ୍ରିନେତ୍ରୀ, ନୀଳକଣ୍ଠୀ, ଏବଂ ମୂର୍ଧାରେ ଶଶାଙ୍କଚିହ୍ନ ଧାରିଣୀ।

Verse 8

वृषाधिरूढा पुरुषैस्तादृशैरेव संवृता । पुष्पवृष्टिं विमुंचंति खेचरास्तत्समंततः

ସେ ବୃଷଭରେ ଆରୂଢ଼ା ଥିଲା ଏବଂ ସେହିପରି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଖେଚରମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରିଲେ।

Verse 9

गणेश्वरी स्वयं भूत्वा न दृष्टा तत्क्षणात्ततः । दृष्ट्वा तदाश्चर्यवरं प्रशशंसुः सुरादयः

ସେ ସ୍ୱୟଂ ଗଣେଶ୍ୱରୀ ହୋଇ ସେହି କ୍ଷଣରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ସେଇ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଆଦି ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 10

तन्महेशस्य वै लिंगं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । स्मृत्वैवाशेषपापौघात्क्षिप्रमस्य विमुंचति

ମହାଦେବଙ୍କ ସେହି ପରମ ଲିଙ୍ଗ—କପର୍ଦୀଶ୍ୱର—କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପପ୍ରବାହରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 11

कामक्रोधादयो दोषा वाराणसी निवासिनाम् । विघ्नाः सर्वे विनश्यंति कपर्दीश्वरपूजनात्

ବାରାଣସୀ-ନିବାସୀମାନଙ୍କର କାମ, କ୍ରୋଧ ଆଦି ଦୋଷ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ କପର୍ଦୀଶ୍ୱର ପୂଜାରେ ବିନଶ୍ୟତି।

Verse 12

तस्मात्सदैव द्रष्टव्यं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । पूजितव्यं प्रयत्नेन स्तोतव्यं वैदिकैस्तवैः

ଏହେତୁ ପରମ କପର୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସଦା କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରୟତ୍ନସହିତ ପୂଜା କରିବା ଓ ବେଦୀୟ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।

Verse 13

ध्यायतां चात्र नियतं योगिनां शांतचेतसाम् । जायते योगसिद्धिः स्यात्षण्मासेन न संशयः

ଏଠାରେ ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ଯୋଗୀମାନେ ନିୟମପୂର୍ବକ ଧ୍ୟାନ କଲେ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଜନ୍ମେ; ଛଅ ମାସରେ ତାହା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 14

ब्रह्महत्यादयः पापा विनश्यंत्यस्य पूजनात् । पिशाचमोचने कुंडे स्नातः स्यात्प्रशमो यतः

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପ ଏହାର ପୂଜାରେ ନଶିଯାଏ। ଏବଂ ପିଶାଚମୋଚନ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପ୍ରଶାନ୍ତି ମିଳେ, କାରଣ ସେ ଶମନଦାୟକ ତୀର୍ଥ।

Verse 15

तस्मिन्क्षेत्रे पुरा विप्रस्तपस्वी संशितव्रतः । शंकुकर्ण इति ख्यातः पूजयामास शंकरम्

ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁରାକାଳରେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ତପସ୍ବୀ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ; ‘ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେ ଶଙ୍କର (ଭଗବାନ ଶିବ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

Verse 16

जजाप रुद्रमनिशं प्रणवं ब्रह्मरूपिणम् । पुष्पधूपादिभिस्तोत्रैः नमस्कारैः प्रदक्षिणैः

ସେ ନିରନ୍ତର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଜପ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଣବ (ଓଁ)କୁ ମଧ୍ୟ ଜପୁଥିଲେ; ପୁଷ୍ପ-ଧୂପାଦି, ସ୍ତୋତ୍ର, ନମସ୍କାର ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ଆରାଧନା କରୁଥିଲେ।

Verse 17

उपासीतात्र योगात्मा कृत्वा दीक्षां तु नैष्ठिकीम् । कदाचिदागतं प्रेतं पश्यति स्म क्षुधान्वितम्

ସେଠାରେ ଯୋଗଭାବସମ୍ପନ୍ନ ସେ ସାଧକ ନୈଷ୍ଠିକ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ଭକ୍ତିରେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ଏକଦିନ ସେଠାକୁ ଆସିଥିବା ଭୁଖା ପ୍ରେତକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।

Verse 18

अस्थिचर्म पिनद्धांगं निश्वसंतं मुहुर्मुहुः । तं दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठः कृपया परया युतः

ତାହାର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଯେନ ଅସ୍ଥି ଓ ଚର୍ମରେ ମାତ୍ର ଢାକା ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ବାରମ୍ବାର କଷ୍ଟରେ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲା। ତାକୁ ଦେଖି ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ କୃପା-କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 19

प्रोवाच को भवान्कस्माद्देशाद्देशमिमं श्रितः । तस्मै पिशाचः क्षुधया पीड्यमानोऽब्रवीद्वचः

ମୁନି ପଚାରିଲେ—“ତୁମେ କିଏ? କେଉଁ ଦେଶରୁ ଏହି ଦେଶକୁ ଆସିଛ?” ତେବେ ଭୁଖରେ ପୀଡ଼ିତ ପିଶାଚ ସେଥିରେ ଉତ୍ତର ଦେଲା।

Verse 20

पूर्वजन्मन्यहं विप्रो धनधान्यसमन्वितः । पुत्रपौत्रादिभिर्युक्तः कुटुंबभरणोत्सुकः

ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ। ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଆଦିରେ ଘେରା ହୋଇ, କୁଟୁମ୍ବର ଭରଣପୋଷଣରେ ମାତ୍ର ଉତ୍ସୁକ ଥିଲି।

Verse 21

न पूजिता महादेवा गावोऽप्यतिथयस्तथा । न कदाचित्कृतं पुण्यमल्पं वानल्पमेव च

ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲି; ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଇନଥିଲି। କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରିନଥିଲି—ନ ଅଳ୍ପ, ନ ମହାନ।

Verse 22

एकदा भगवान्देवो वृषभेश्वरवाहनः । विश्वेश्वरो वाराणस्यां दृष्टः स्पृष्टो नमस्कृतः

ଏକଥର ବୃଷଭବାହନ ଭଗବାନ, ବୃଷଭେଶ୍ୱରସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବାରାଣସୀରେ ଦେଖିଲି; ଭକ୍ତିରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପ୍ରଣାମ କଲି।

Verse 23

तदाचिरेण कालेन पंचत्वमहमागतः । न दृष्टं तन्महाघोरं यमस्य सदनं मुने

ତାପରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲି; କିନ୍ତୁ ହେ ମୁନେ, ଯମଙ୍କର ସେ ମହାଘୋର ସଦନକୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି ନାହିଁ।

Verse 24

पिपासयाधुनाक्रांतो न जानामि हिताहितम् । यदि कंचित्समुद्धर्तुमुपायं पश्यसि प्रभो

ଏବେ ମୁଁ ପିଆସାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ; ହିତ-ଅହିତ କ’ଣ ଜାଣିପାରୁନି। ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର କୌଣସି ଉପାୟ ଆପଣ ଦେଖୁଥିଲେ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।

Verse 25

कुरुष्व तं नमस्तुभ्यं त्वामहं शरणं गतः । इत्युक्तः शंकुकर्णोऽथ पिशाचमिदमब्रवीत्

“ତାହା କର; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ଗଲି।” ଏପରି କୁହାଯାଇ, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ତେବେ ପିଶାଚକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 26

तादृशो नहि लोकेस्मिन्विद्यते पुण्यकृत्तमः । यत्त्वया भगवान्पूर्वं दृष्टो विश्वेश्वरः शिवः

ଏହି ଲୋକରେ ତୁମ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟକର୍ତ୍ତା କେହି ନାହିଁ; କାରଣ ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଭଗବାନ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଛ।

Verse 27

संस्पृष्टो वंदितो भूयः कोऽन्यस्त्वत्सदृशो भुवि । तेन कर्मविपाकेन देशमेतं समागतः

ବାରମ୍ବାର ସ୍ପର୍ଶିତ ଓ ବନ୍ଦିତ ହୋଇ—ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ପରି ଆଉ କିଏ? ସେହି କର୍ମବିପାକରୁ (ମୁଁ) ଏହି ଦେଶକୁ ଆସିଛି।

Verse 28

स्नानं कुरुष्व शीघ्रं त्वमस्मिन्कुंडे समाहितः । येनेमां कुत्सितां योनिं क्षिप्रमेव प्रहास्यसि

ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଏହି କୁଣ୍ଡରେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ନାନ କର; ତାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏହି ନିନ୍ଦିତ ଯୋନିକୁ ଶୀଘ୍ରେ ତ୍ୟାଗ କରିବ।

Verse 29

स एवमुक्तो मुनिना पिशाचो दयालुना देववरं त्रिनेत्रम् । स्मृत्वा कपर्दीश्वरमीशितारं चक्रे समाधाय मनोवगाहम्

ଦୟାଳୁ ମୁନି ଏପରି କହିଲେ ପରେ ସେହି ପିଶାଚ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରିନେତ୍ର କପର୍ଦୀଶ୍ୱର ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମନକୁ ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର କରି, ଅନ୍ତର୍ମନରେ ଗଭୀର ଲୀନତାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 30

तदावगाढो मुनिसन्निधाने ममार दिव्याभरणोपपन्नः । अदृश्यतार्कप्रतिमो विमाने शशांकचिह्नीकृतचारुमौलि

ତେବେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ତୀର୍ଥଜଳରେ ଅବଗାହନ କରି ସେ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ବିଭୂଷିତ ହୋଇ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲା। ପରେ ସେ ବିମାନରେ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା—ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ତେଜସ୍ବୀ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ମସ୍ତକରେ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ।

Verse 31

विभाति रुद्रैः सहितो दिविष्ठैः समाभृतो योगिरिभरप्रमेयैः । स वालखिल्यादिभिरेष देवो यथोदये भानुरशेषदेवः

ସେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଅପରିମେୟ ଋଷିସମୂହ ଓ ଯୋଗୀଗଣର ମହାସମାବେଶରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ। ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଏହି ଦେବ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 32

स्तुवंति सिद्धादि विदेवसंघा नृत्यंति दिव्याप्सरसोऽभिरामाः । मुंचंति वृष्टिं कुसुमांबुमिश्रां गंधर्वविद्याधरकिन्नराद्याः

ସିଦ୍ଧ ଆଦି ଦିବ୍ୟସଂଘମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ମନୋହର ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, କିନ୍ନର ଆଦି ପୁଷ୍ପ ଓ ଜଳମିଶ୍ରିତ ବର୍ଷା ବର୍ଷାନ୍ତି।

Verse 33

संस्तूयमानोऽथ मुनींद्रसंघैरवाप्य बोधं भगवत्प्रसादात् । समाविशन्मंडलमेतदग्र्यं त्रयीमयं यत्र विभाति रुद्रः

ତାପରେ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସଂଘମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ବୋଧ ପାଇ, ସେ ତ୍ରୟୀମୟ—ତିନି ବେଦରେ ଗଢ଼ା—ସେଇ ପରମ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 34

दृष्ट्वा विमुक्तं स पिशाचभूतं मुनिः प्रहृष्टो मनसा महेशम् । विचिंत्य रुद्रं कविमेकमग्निं प्रणम्य तुष्टाव कपर्दिनं तम्

ପିଶାଚଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ସେ ଜୀବ ମୁକ୍ତ ହେଲା ବୋଲି ଦେଖି ମୁନି ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରହୃଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ମହେଶଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ରୁଦ୍ର—କବି-ଋଷି, ଏକମାତ୍ର, ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ—ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ କପର୍ଦୀ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 35

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे वाराणसीमाहात्म्ये पंचत्रिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡରେ ‘ବାରାଣସୀ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ନାମକ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 36

त्वां ब्रह्मसारं हृदि संनिविष्टं हिरण्मयं योगिनमादिमं तम् । व्रजामि रुद्रं शरणं दिविष्ठं महामुनिं ब्रह्ममयं पवित्रम्

ହେ ରୁଦ୍ର! ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମସାର, ହୃଦୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଆଦିଯୋଗୀ। ଦିବ୍ୟଲୋକେ ବିରାଜିତ ମହାମୁନି, ବ୍ରହ୍ମମୟ ଓ ପରମ ପବିତ୍ର—ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ।

Verse 37

सहस्रपादाक्षिशिरोभियुक्तं सहस्ररूपं तमसः परस्तात् । तं ब्रह्मपारं प्रणमामि शंभुं हिरण्यगर्भाधिपतिं त्रिनेत्रम्

ସହସ୍ର ପାଦ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶିରସ୍‌ରେ ଯୁକ୍ତ, ସହସ୍ରରୂପ, ତମସ୍‌ର ପରେ—ବ୍ରହ୍ମପାର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭାଧିପତି ତ୍ରିନେତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 38

यत्र प्रसूतिर्जगतो विनाशो येनावृतं सर्वमिदं शिवेन । तं ब्रह्मपारं भगवंतमीशं प्रणम्य नित्यं शरणं प्रपद्ये

ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ ଅଛି, ଏବଂ ଯେ ଶିବ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ—ସେଇ ବ୍ରହ୍ମପାର ଭଗବାନ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ସଦା ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ।

Verse 39

अलिंगमालोकविहीनरूपं स्वयंप्रभुं चित्पतिमेकरूपम् । तं ब्रह्मपारं परमेश्वरं त्वां नमस्करिष्ये न यतोऽन्यदस्ति

ହେ ପରମେଶ୍ୱର! ତୁମେ ଅଲିଙ୍ଗ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଚରାତୀତ ରୂପବାନ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭ, ଚିତ୍ପତି, ଏକରୂପ। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମରୁ ମଧ୍ୟ ପର; କାରଣ ତୁମଠାରୁ ଭିନ୍ନ କିଛି ନାହିଁ—ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 40

यं योगिनस्त्यक्तसबीजयोगा लब्ध्वा समाधिं परमात्मभूताः । पश्यंति देवं प्रणतोऽस्मि नित्यं तं ब्रह्मपारं परमस्वरूपम्

ଯେ ଦେବଙ୍କୁ ଯୋଗୀମାନେ ସବୀଜ-ଯୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି ସମାଧି ଲାଭ କରି ପରମାତ୍ମରୂପେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି—ସେହି ବ୍ରହ୍ମାତୀତ ପରମସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 41

न यत्र नामादिविशेष कॢप्तिर्न संदृशे तिष्ठति यत्स्वरूपम् । तं ब्रह्मपारं प्रणतोऽस्मि नित्यं स्वयंभुवं त्वां शरणं प्रपद्ये

ଯେଉଁଠାରେ ‘ନାମ’ ଆଦି ଭେଦର କଳ୍ପନା ନାହିଁ ଏବଂ ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ କୌଣସି ଦୃଶ୍ୟରୂପରେ ନ ଥାଏ—ସେହି ବ୍ରହ୍ମାତୀତ ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ମୁଁ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରେ। ହେ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ।

Verse 42

यद्वेदवादाभिरता विदेहं सब्रह्मविज्ञानमभेदमेकम् । पश्यंत्यनेकं भवतः स्वरूपं तं ब्रह्मपारं प्रणतोऽस्मि नित्यम्

ବେଦବାଦରେ ରତ ଲୋକେ ଯାହାକୁ ଦେହରହିତ, ବ୍ରହ୍ମବିଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ଏକ ଓ ଅଭେଦ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି—ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଅନେକ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି—ସେହି ବ୍ରହ୍ମାତୀତଙ୍କୁ ମୁଁ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 43

यतः प्रधानं पुरुषः पुराणो बिभर्ति तेजः प्रणमंति देवाः । नमामि तं ज्योतिषि सन्निविष्टं कालं बृहंतं भवतः स्वरूपम्

ଯେ ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ପ୍ରଧାନ (ପ୍ରକୃତି)କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ପାଖେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି—ଯିଏ ଜ୍ୟୋତିରେ ସ୍ଥିତ ମହାନ କାଳରୂପ—ସେହି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 44

व्रजामि नित्यं शरणं गुहेशं स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । शिवं प्रपद्ये हरिमिंदुमौलिं पिनाकिनं त्वां शरणं व्रजामि

ମୁଁ ନିତ୍ୟ ଗୁହେଶଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଏ; ସ୍ଥାଣୁ, ପୁରାତନ ଗିରିଶଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଶିବ, ହର, ଇନ୍ଦୁମୌଳି, ପିନାକଧାରୀ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ହିଁ ଯାଏ।

Verse 45

स्तुत्वैवं शंकुकर्णोऽपि भगवंतं कपर्दिनम् । पपात दंडवद्भूमौ प्रोच्चरन्प्रणवं परम्

ଏଭଳି ଭାବେ ଭଗବାନ କପର୍ଦ୍ଦିନ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ପରମ ପ୍ରଣବ ‘ଓଁ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।

Verse 46

तत्क्षणात्परमं लिंगं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम् । ज्ञानमानंदमत्यंतं कोटिज्वालाग्निसन्निभम्

ସେଇ କ୍ଷଣେ ଶିବାତ୍ମକ ପରମ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା—ଜ୍ଞାନାନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ, କୋଟି ଜ୍ୱାଳାର ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ।

Verse 47

शंकुकर्णोऽथ मुक्तात्मा तदात्मा सर्वगोऽमलः । निलिल्ये विमले लिंगे तदद्भुतमिवाभवत्

ତାପରେ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ—ମୁକ୍ତାତ୍ମା, ସେଇ ପରମତତ୍ତ୍ୱ ସହ ଏକାତ୍ମ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ନିର୍ମଳ—ସେଇ ବିମଳ ଲିଙ୍ଗରେ ଲୀନ ହେଲା; ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଦିଶିଲା।

Verse 48

एतद्रहस्यमाख्यातं माहात्म्यं ते कपर्द्दिनः । न कश्चिद्वेत्ति तमसा विद्वानप्यत्र मुह्यति

ହେ କପର୍ଦ୍ଦିନ (ଶିବ)! ଏହି ରହସ୍ୟ—ତୁମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ—ଘୋଷିତ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନ ତମସାବୃତ ହୋଇ କେହି ଏହାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଜାଣେନି, ଏଠାରେ ବିଦ୍ୱାନ ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ହୋଇଯାନ୍ତି।

Verse 49

य इमां शृणुयान्नित्यं कथां पापप्रणाशिनीम् । त्यक्तपापविशुद्धात्मा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्

ଯେ ଏହି ପାପନାଶିନୀ କଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରି ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ହୋଇ ରୁଦ୍ର (ଶିବ)ଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଏ।

Verse 50

पठेच्च सततं शुद्धो ब्रह्मपारं महास्तवम् । प्रातर्मध्याह्नसमये स योगं प्राप्नुयात्परम्

ଯେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସଦା ‘ବ୍ରହ୍ମପାର’ ନାମକ ମହାସ୍ତବ ପଢ଼େ, ସେ ପ୍ରାତଃ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ପରମ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।