Adhyaya 1

Verse 1

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रथमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

Verse 2

एकदा मुनयः सर्वे ज्वलज्ज्वलनसन्निभाः । हिमवद्वासिनः सर्वे मुनयो वेदपारगाः

ଏକଦା ହିମାଳୟନିବାସୀ, ବେଦପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ତେଜସ୍ବୀ ସମସ୍ତ ମୁନି ଏକତ୍ର ସମାଗତ ହେଲେ।

Verse 3

त्रिकालज्ञा महात्मानो नानापुण्यसमाश्रयाः । महेंद्राद्रिरता ये च ये च विंध्यनिवासिनः

ତ୍ରିକାଳଜ୍ଞ ମହାତ୍ମାମାନେ, ନାନାପୁଣ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ—ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ରତ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତନିବାସୀମାନେ।

Verse 4

येऽर्बुदारण्यनिरताः पुष्करारण्यवासिनः । श्रीशैलनिरता ये च कुरुक्षेत्रनिवासिनः

ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ବୁଦ ଅରଣ୍ୟରେ ରତ, ଯେଉଁମାନେ ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ନିଷ୍ଠ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବାସୀ।

Verse 5

धर्म्मारण्यरता ये च दंडकारण्यवासिनः । जंबूमार्गरता ये च ये च सत्यनिवासिनः

ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମାରଣ୍ୟରେ ରମଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଜମ୍ବୂମାର୍ଗରେ ରତ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟରେ ନିବାସୀ।

Verse 6

एते चान्ये च बहवः सशिष्या मुनयोऽमलाः । नैमिषं समुपायाताः शौनकं द्रष्टुमुत्सुकाः

ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ନିର୍ମଳ ମୁନି, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ, ଶୌନକଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ନୈମିଷାରଣ୍ୟକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 7

तं पूजयित्वा विधिवत्तेन ते च सुपूजिताः । आसनेषु विचित्रेषु बृस्यादिषु यथाक्रमम्

ତାଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରି ଏବଂ ନିଜେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯଥାକ୍ରମେ ବିଚିତ୍ର ଶୋଭାମୟ ଆସନ—କୁର୍ସି ଆଦି—ଉପରେ ବସିଲେ।

Verse 8

शौनकेन प्रदत्तेषु आसीनास्ते तपोधनाः । कृष्णाश्रिताः कथाः पुण्याः परस्परमथाब्रुवन्

ଶୌନକ ଦିଆ ଆସନରେ ବସିଥିବା ସେଇ ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ, କୃଷ୍ଣାଶ୍ରିତ ପୁଣ୍ୟ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର କହିଲେ।

Verse 9

कथांतेषु ततस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । आजगाम महातेजाः सूतस्तत्र महाद्युतिः

ସେଇ ଭାବିତାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କର କଥା ଶେଷ ହେବା ସହିତ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ସୂତ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 10

व्यासशिष्यः पुराणज्ञो रोमहर्षणसंज्ञकः । तान्प्रणम्य यथान्यायं स तैश्चैवाभिपूजितः

ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ ଓ ପୁରାଣଜ୍ଞ ରୋମହର୍ଷଣ ଯଥାନ୍ୟାୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।

Verse 11

उपविष्टं यथायोग्यं शौनकाद्या महर्षयः । व्यासशिष्यं सुखासीनं सूतं वै रोमहर्षणम्

ଶୌନକାଦି ମହର୍ଷିମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଉପବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ସୁଖାସୀନ ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ ସୂତ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ନିକଟକୁ (ଗଲେ)।

Verse 12

तं पप्रच्छुर्महाभागाः शौनकाद्यास्तपोधनाः । ऋषय ऊचुः । पौराणिक महाबुद्धे रोमहर्षण सुव्रत

ତେବେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଶୌନକାଦି ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ପୌରାଣିକ ବକ୍ତା! ହେ ମହାବୁଦ୍ଧି ରୋମହର୍ଷଣ! ହେ ସୁବ୍ରତଧାରୀ!

Verse 13

त्वत्तः श्रुता महापुण्याः पुरा पौराणिकीः कथाः । सांप्रतं च प्रवृत्ताः स्म कथायां सक्षणा हरेः

ଆମେ ପୂର୍ବେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟି ପୌରାଣିକ କଥାମାନେ ଶୁଣିଥିଲୁ। ଏବେ ହରିଙ୍କ କଥାକୁ ତାହାର ଲକ୍ଷଣ ଓ ବିବରଣୀ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ।

Verse 14

स वै पुंसां परोधर्मो यतो भक्तिरधोक्षजे । पुनः पुराणमाचक्ष्व हरिवार्ता समन्वितम्

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପରମ ଧର୍ମ ସେଇ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଧୋକ୍ଷଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଉଦୟ ହୁଏ। ତେଣୁ ହରିବାର୍ତ୍ତାସମନ୍ୱିତ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପୁନଃ କଥନ କରନ୍ତୁ।

Verse 15

हरेरन्या कथा सूत श्मशानसदृशी स्मृता । हरिस्तीर्थस्वरूपेण स्वयं तिष्ठति तच्छ्रुतम्

ହେ ସୂତ! ହରି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କଥା ଶ୍ମଶାନ ସଦୃଶ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଏବଂ ଶୁଣାଯାଏ—ହରି ସ୍ୱୟଂ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପେ ସେଠାରେ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 16

तीर्थानां पुण्यदातॄणां नामानि किल कीर्तय । कुत एतत्समुत्पन्नं केन वा परिपाल्यते

ଦୟାକରି ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ନାମଗୁଡ଼ିକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ। ଏହା କେଉଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ କାହା ଦ୍ୱାରା ଏହା ପରିପାଳିତ ହୁଏ?

Verse 17

कस्मिन्विलयमभ्येति जगदेतच्चराचरम् । क्षेत्राणि कानि पुण्यानि के च पूज्याः शिलोच्चयाः

ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ କାହାରେ ଲୟ ପାଏ? କେଉଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ଏବଂ କେଉଁ ଶିଲୋଚ୍ଚୟ (ପର୍ବତଶିଖର) ପୂଜ୍ୟ?

Verse 18

नद्यश्च काः पराः पुण्या नृणां पापहराः शुभाः । एतत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथाक्रमम्

କେଉଁ କେଉଁ ନଦୀ ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ, ଶୁଭ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାପହରା? ହେ ମହାଭାଗ, ଏ ସବୁ ଯଥାକ୍ରମେ କହନ୍ତୁ।

Verse 19

सूत उवाच । साधुसाधु महाभागाः साधुपृष्टं तपोधनाः । तं प्रणम्य प्रवक्ष्यामि पुराणं पद्मसंज्ञकम्

ସୂତ କହିଲେ— ସାଧୁ ସାଧୁ, ହେ ମହାଭାଗମାନେ! ହେ ତପୋଧନମାନେ, ତୁମେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ। ତାହାକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ଏବେ ‘ପଦ୍ମ’ ନାମକ ପୁରାଣ ପ୍ରବଚନ କରିବି।

Verse 20

पाराशर्यं परमपुरुषं विश्ववेद्यैकयोनिं विद्याधारं विपुलमतिदं वेदवेदांतवेद्यम् । शश्वच्छांतं स्वमतिविषयं शुद्धतेजोविशालं वेदव्यासं विततयशसं सर्वदाहं नमामि

ମୁଁ ପାରାଶର୍ୟ ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ— ସେ ପରମପୁରୁଷ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ ଏକମାତ୍ର ମୂଳ; ବିଦ୍ୟାର ଆଧାର, ବିପୁଳ ମତିଶାଳୀ, ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ; ନିତ୍ୟ ଶାନ୍ତ, ସାଧାରଣ ଚିନ୍ତାର ଅତୀତ, ଶୁଦ୍ଧ ତେଜରେ ବିଶାଳ; ଯାହାଙ୍କ ଯଶ ସର୍ବତ୍ର ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଯିଏ ସର୍ବଦା ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦହନ କରନ୍ତି।

Verse 21

नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे । यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम्

ସେଇ ଭଗବାନ, ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଯାହାଙ୍କ କୃପାରୁ ମୁଁ ଏହି ନାରାୟଣକଥା ଏବେ କହିବି।

Verse 22

प्रवक्ष्यामि महापुण्यं पुराणं पद्मसंज्ञितम् । सहस्रं पंचपंचाशत्षड्भिः खंडैः समन्वितम्

ମୁଁ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ ‘ପଦ୍ମ’ ନାମକ ପୁରାଣକୁ ପ୍ରବଚନ କରିବି; ଏହା ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକ ଓ ଷଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 23

तत्रादावादिखंडं स्याद्भूमिखंडं ततः परम् । ब्रह्मखंडं च तत्पश्चात्ततः पातालखंडकम्

ତାହାରେ ପ୍ରଥମେ ଆଦିଖଣ୍ଡ, ପରେ ଭୂମିଖଣ୍ଡ; ତା’ପରେ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପଛେ ପାତାଳଖଣ୍ଡ ଅଛି।

Verse 24

क्रियाखंडं ततः ख्यातमुत्तरं खंडमंतिमम् । एतदेव महापद्ममद्भुतं यन्मयं जगत्

ତା’ପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ରିୟାଖଣ୍ଡ, ଏବଂ ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡ ହେଉଛି ଶେଷ ବିଭାଗ। ଏହିଏ ଅଦ୍ଭୁତ ‘ମହାପଦ୍ମ’—ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ବ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 25

तद्वृत्तांताश्रयं तस्मात्पाद्ममित्युच्यते बुधैः । एतत्पुराणममलं विष्णुमाहात्म्यमुत्तमम्

ସେଇ (ପଦ୍ମ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ବୃତ୍ତାନ୍ତକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ‘ପାଦ୍ମ’ କହନ୍ତି। ଏହି ପୁରାଣ ନିର୍ମଳ ଓ ବିଷ୍ଣୁମାହାତ୍ମ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ତୁତି।

Verse 26

देवदेवोहरिर्यद्वै ब्रह्मणे प्रोक्तवान्पुरा । ब्रह्मा तन्नारदायाह नारदोऽस्मद्गुरोः पुरः

ଦେବଦେବ ଭଗବାନ୍ ହରି ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯେ ଉପଦେଶ କହିଥିଲେ, ସେହିକୁ ବ୍ରହ୍ମା ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ; ନାରଦ ତାହା ଆମ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 27

व्यासः सर्वपुराणानि सेतिहासानि संहिताः । अध्यापयामास मुहुर्मामतिप्रियमात्मनः

ବ୍ୟାସଦେବ ନିଜର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ମୋତେ ପୁନଃପୁନଃ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ, ଇତିହାସ ଓ ସଂହିତାମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।

Verse 28

तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि पुराणमतिदुर्लभम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महत्यादि पापेभ्यो मुच्यते नरः

ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଏହି ପୁରାଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି; ଯାହା ଶୁଣିଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରୁ ମନୁଷ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 29

सर्वतीर्थाभिषेकं च लभते शृणुते हि यः । श्रद्धया परया भक्त्या श्रुतमात्रेण मुक्तिदः

ଯେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ; କେବଳ ଶ୍ରବଣମାତ୍ରେ ଏହା ମୁକ୍ତିଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 30

अश्रद्धयापि शृणुते लभते पुण्यसंचयम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पद्मं श्रोत्रातिथी कुरु

ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମଧ୍ୟ ଯେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ପୁଣ୍ୟସଞ୍ଚୟ ପାଏ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ପଦ୍ମପୁରାଣକୁ ତୁମ କାନର ଅତିଥି କର।

Verse 31

तत्रादिखंडं वक्ष्यामि पुण्यं पापविनाशनम् । शृण्वंतु मुनयः सर्वे सशिष्यास्त्वत्र ये स्थिताः

ଏବେ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମୁଁ ଆଦିଖଣ୍ଡ କହିବି—ଏହା ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପାପନାଶକ; ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ମୁନି ଶିଷ୍ୟସହିତ ଶୁଣନ୍ତୁ।