Adhyaya 73
Srishti KhandaAdhyaya 7341 Verses

Adhyaya 73

The Slaying of Vṛtrāsura

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବୃତ୍ରାସୁର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର (ଶକ୍ର) ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମେ ଭୟଙ୍କର ହେଉଥିବା ମହାସଂଗ୍ରାମ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ପ୍ରଥମେ ଗଜଯୁଦ୍ଧ ଓ ରଥଯୁଦ୍ଧ, ପରେ ଘନ ଶରବର୍ଷା, ଶକ୍ତି-ପ୍ରହାର, ଏବଂ ଶେଷରେ ଗଦା, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଳ ସହିତ ନିକଟ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଆକାଶରେ ଶାମ୍ଭବ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଛିଟାଏ; ତାହାରେ ଉଭୟ ସେନା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଛିଟିଯାଏ ଓ ରଣଭୂମି କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ଶୂନ୍ୟପ୍ରାୟ ହୋଇଯାଏ। ବୃତ୍ର ମାୟାବଳରେ ପର୍ବତସମୂହ ପରି ଭୟାନକ ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ପୁଣି ଭୀଷଣ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ଇନ୍ଦ୍ର ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛେଦି ନିବାରଣ କରନ୍ତି। ଦେବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ଘୋର ଗଦାଯୁଦ୍ଧକୁ ସାକ୍ଷୀ ରହନ୍ତି। ଶେଷରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଉପରିହାତ ହୋଇ ବୃତ୍ରକୁ କେଶ ଧରି ଶିରଛେଦ କରନ୍ତି; ଦେବଗଣ ଜୟଧ୍ୱନି, ଦୁନ୍ଦୁଭି-ନାଦ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟରେ ବିଜୟ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ପଳାଇଯାନ୍ତି।

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । ततो वृत्रो महातेजा दैत्यानां प्रवरो युधि । दिग्गजाढ्यं गजारूढः प्राद्रवद्बलसूदनम्

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ତାପରେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ବୃତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିଗ୍ଗଜସଦୃଶ ହାତୀରେ ଆରୋହଣ କରି ବଲସୂଦନଙ୍କ ପ୍ରତି ଧାଇଲା।

Verse 2

आगच्छंतं ततो वृत्रं शरैः कालानलप्रभैः । विव्याध सर्वगात्रेषु द्विरदस्थो महाहवे

ତେବେ ବୃତ୍ର ଆଗେଇ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀଉପରେ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧା କାଳାଗ୍ନିସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ ଶରଦ୍ୱାରା ତାହାର ସର୍ବଗାତ୍ରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।

Verse 3

ततो वृत्रस्तु शीर्षं च जिष्णोरेव पतत्रिणा । विव्याध सहसा तेन स चचाल महाबलः

ତାପରେ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପତତ୍ରି (ଗରୁଡ) ହଠାତ୍ ବୃତ୍ରର ଶିରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା; ତଥାପି ସେ ମହାବଳୀ ଡଗମଗାଇଲା, କିନ୍ତୁ ସହସା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।

Verse 4

आत्मानं च समाश्वास्य धनुरुद्यम्य वीर्यवान् । ववर्ष शरवर्षेण तस्य दैत्यस्य विग्रहे

ନିଜ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରି ସେ ବୀର ଧନୁ ଉଠାଇ, ସେହି ଦୈତ୍ୟର ଦେହ ଉପରେ ଶରବର୍ଷା କଲା।

Verse 5

शरांश्छित्वा बिभेदाशु शरैराशीविषोपमैः । शतक्रतुं महावीर्यः सर्वदेवाधिपं युधि

ତାହାର ଶରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି, ମହାବୀର୍ୟବାନ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବଦେବାଧିପ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଷଧର ସର୍ପସମ ଶରଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଭେଦିଲା।

Verse 6

ततः शरसहस्रैस्तु दैत्यं विव्याध देवराट् । परस्परं शरा यांति यथा सप्ताश्व रश्मयः

ତାପରେ ଦେବରାଜ ଶହସ୍ର ଶରଦ୍ୱାରା ସେହି ଦୈତ୍ୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଶରଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ଛେଦ କରି ଗଲା, ଯେପରି ସପ୍ତାଶ୍ୱ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଶ୍ମି।

Verse 7

एवं शरसहस्रैस्तु बिभिदाते परस्परम् । मनोजवसमाः शीघ्रा गाढाः शिखरिणो यथा

ଏଭଳି ଶହସ୍ର ଶରଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଭେଦିଲେ; ଶରଗୁଡ଼ିକ ମନୋବେଗ ସମ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ପର୍ବତଶିଖର ପରି ଗଭୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 8

बडवानलसंस्पर्शाः खगा वज्रारभेदकाः । तयोर्धनुष्मतोर्युद्धे शरास्तुल्यगुणान्विताः

ସେହି ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶରଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷୀ ପରି ଉଡ଼ିଲା—ବଡ଼ବାନଳ ସ୍ପର୍ଶ ପରି ଦାହକ, ବଜ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦିପାରୁଥିବା, ଏବଂ ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ସମଗୁଣଯୁକ୍ତ।

Verse 9

एवं क्रमेण युद्धे च अहोरात्रमवर्तत । महेंद्रो द्विरदं तस्य शूलेनैव जघान ह

ଏଭଳି କ୍ରମେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିନରାତି ଚାଲିଲା। ମହେନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶୂଳରେ ତାହାର ହାତୀକୁ ହିଁ ନିପାତ କଲେ।

Verse 10

स निपत्य महीपृष्ठे लाघवात्स्वरथं ययौ । रथस्थस्तस्य देवस्य शक्त्या चैरावणं दृढम्

ସେ ଭୂମିପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଘବରେ ନିଜ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଗଲା। ପରେ ରଥସ୍ଥ ହୋଇ ଦେବଶକ୍ତିବଳେ ଶୂଳଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ଭାବେ ଐରାବତକୁ ଆଘାତ କଲା।

Verse 11

बिभेद लाघवेनाशु वज्रेणेव महागिरिं । शुशुभे कंपमानस्तु सेंद्रः स च महागजः

ସେ ଲାଘବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ମହାଗିରିକୁ ଶୀଘ୍ର ଭେଦିଦେଲା। କମ୍ପିତ ହୋଇ ସେ ମହାଗଜ ଇନ୍ଦ୍ରସହ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 12

ततः शक्तिं समादाय आविध्य मघवाऽसुरम् । बिभेदोरसि दैत्यस्य स पपात रथोपरि

ତାପରେ ମଘବା (ଇନ୍ଦ୍ର) ଶକ୍ତି ଧରି ଅସୁର ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ଦୈତ୍ୟର ବକ୍ଷସ୍ଥଳକୁ ଭେଦିଦେଲେ; ସେ ରଥ ଉପରେ ହିଁ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 13

क्षणात्संज्ञां समालंब्य स विनद्य पतत्त्रिणा । बिभेद समरे शक्रं स ततः कश्मलं गतः

କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସଞ୍ଜ୍ଞା ଫେରି ସେ ଗର୍ଜନ କରି ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସମରେ ଶକ୍ରକୁ ଭେଦିଲା; କିନ୍ତୁ ପରେ ସେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା।

Verse 14

इंद्रः संज्ञां पुनः प्राप्य जघान विशिखैः शितैः । शतकोटिसमैर्बाणैरर्दितो व्यथयान्वितः

ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ସଞ୍ଜ୍ଞା ପାଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଶିଖ ବାଣରେ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଶତକୋଟି ସମ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ବେଦନାରେ ଆକୁଳ ହେଲେ।

Verse 15

ततो वृत्रो महाशूलं प्राक्षिपन्निर्जरेश्वरे । शांभवास्त्रेण देवेशो वैष्णवास्त्रं मुमोच ह

ତେବେ ବୃତ୍ର ଦେବାଧିପତିଙ୍କ ଉପରେ ମହାଶୂଳ ଛାଡ଼ିଲା; ଦେବେଶ ଶାମ୍ଭବାସ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ରୋକି ପରେ ବୈଷ୍ଣବାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।

Verse 16

उभयोरंबरे चास्त्रे वह्निकूटसमप्रभे । अन्योन्यं जघ्नतुस्तत्र स्फुलिगानि विमुंचती

ଆକାଶରେ ଉଭୟ ଅସ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନିକୂଟ ସମ ଦୀପ୍ତ ଥିଲା; ସେଠାରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଆଘାତ କରି ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଛିଟାଇଲେ।

Verse 17

स्पर्शने च स्फुलिंगानामुभयोः सेनयोर्भटाः । न शक्ताः संमुखे स्थातुं शलभा ज्वलने यथा

ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗର ସ୍ପର୍ଶରେ ଉଭୟ ସେନାର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସମ୍ମୁଖେ ଦଢ଼ି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ପତଙ୍ଗ ଟିକେ ନାହିଁ।

Verse 18

दग्धाः पेतुः पृथिव्यां च दिशस्सर्वाः प्रदुद्रुवुः । देवदानवयोर्वीराः शून्यस्तत्राभवद्रणः

ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲା ପରି ଲାଗିଲା; ଦେବ-ଦାନବ ଉଭୟର ବୀରଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ସେଠାରେ ରଣଭୂମି ଶୂନ୍ୟ ହେଲା।

Verse 19

अस्त्रं निरस्तकं दृष्ट्वा स दैत्यः क्रोधमूर्च्छितः । मायया शैलसंदोहमस्त्रं शक्रे मुमोच ह

ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ନିରର୍ଥକ ହୋଇଯାଇଛି ଦେଖି ସେ ଦୈତ୍ୟ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତ ହେଲା। ପରେ ମାୟାବଳେ ପର୍ବତସମୂହରୂପ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲା।

Verse 20

बाणौघैः शैलसंघातं प्रचिच्छेद रणे हरिः । अघोरं प्रासृजद्दैत्यः पुरुहूते महाबले

ଯୁଦ୍ଧରେ ହରି ବାଣବର୍ଷାରେ ସେହି ପର୍ବତସମୂହକୁ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଦୈତ୍ୟ ମହାବଳୀ ପୁରୁହୂତ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଉପରେ ଘୋର ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲା।

Verse 21

कोटिकोटिसहस्राणि जंतूनां प्रवराणि च । सिंहशार्दूलभल्लूक वृक व्याघ्र महागजाः

କୋଟିକୋଟି ଓ ସହସ୍ରସହସ୍ର ଜୀବ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ସିଂହ, ଶାର୍ଦୂଳ (ବାଘ), ଭାଲୁ, ନେଆ, ବ୍ୟାଘ୍ର (ଚିତା) ଏବଂ ମହାଗଜ।

Verse 22

दंदशूकादयः सत्वाः प्रधावंति सुरेश्वरं । क्षुरप्रैरर्धचंद्रैश्च भल्लैः शिलीमुखैस्तथा

ସର୍ପ ଆଦି ସତ୍ତ୍ୱମାନେ ସୁରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଲେ ଏବଂ କ୍ଷୁରପ୍ର, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ଭଲ୍ଲ ଓ ଶିଳୀମୁଖ ପ୍ରଭୃତି ବିଭିନ୍ନ ବାଣରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 23

असंप्राप्तान्प्रचिच्छेद मघवा परवीरहा । ततो वृत्रो महाबाहुर्धनुरुद्यम्य वीर्यवान्

ପରବୀରହା ମଘବା (ଇନ୍ଦ୍ର) ଯେମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ କାଟି ପକାଇଲେ। ତାପରେ ମହାବାହୁ, ବୀର୍ୟବାନ୍ ବୃତ୍ର ଧନୁ ଉଠାଇଲା।

Verse 24

बिभेद शरसाहस्रैर्वज्रकल्पैः शतक्रतुं । छित्वा क्षुरप्रैश्शक्रश्च धनुस्तस्य चकर्त च

ବଜ୍ରସଦୃଶ ସହସ୍ର ଶରଦ୍ୱାରା ସେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା। ଏବଂ ଶକ୍ର କ୍ଷୁରଧାର ଶରରେ କାଟି ତାହାର ଧନୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ॥

Verse 25

सूतं चाश्वान्पृथिव्यां च पातयामास तत्क्षणात् । सकंटकांगदां भीमां संपूज्यासुरसत्तमः

ସେହି କ୍ଷଣେ ଅସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂତ ଓ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କଲା। ପରେ କଣ୍ଟକଧାର ଓ ଅଙ୍ଗଦଯୁକ୍ତ ସେହି ଭୀଷଣ ଆୟୁଧକୁ ପୂଜି ଅଗ୍ରସର ହେଲା॥

Verse 26

जघान पद्मिनः शीर्षे मोहाद्दंती क्षितिं ययौ । सगदः सर्वदेवेशो धरणीं समुपस्थितः

ମୋହବଶେ ଦନ୍ତୀ ପଦ୍ମଧାରୀଙ୍କ ଶିରରେ ପ୍ରହାର କରି ନିଜେ ପୃଥିବୀକୁ ପତିତ ହେଲା। ତେବେ ଗଦାଧାରୀ ସର୍ବଦେବେଶ ଧରଣୀଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ॥

Verse 27

ततस्तयोर्गदायुद्धमवर्तत मुहुर्मुहुः । तयोः प्रहरतोः शब्दो गदापातोद्भवो ध्रुवं

ତାପରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃପୁନଃ ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ପରସ୍ପର ପ୍ରହାରକାଳେ ଗଦାଘାତର ଧକ୍କାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା॥

Verse 28

आवर्तं परिवर्तं च चक्रतुस्तौ पुनः पुनः । अध ऊर्ध्वं प्रहारं च पार्श्वयोरतिभीषणं

ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁନଃପୁନଃ ଆବର୍ତ୍ତ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତ କରି; ତଳୁ, ଉପରୁ ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱଦେଶରେ ଅତିଭୀଷଣ ପ୍ରହାର କରୁଥିଲେ॥

Verse 29

बभूवैवं तयोर्युद्धं लोकालोकभयंकरं । दृष्ट्वा देवगणाः सिद्धा दानवा विस्मयं गताः

ଏହିପରି ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଓ ଲୋକାଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଲା। ତାହା ଦେଖି ଦେବଗଣ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମୟାକୁଳ ହେଲେ।

Verse 30

युद्ध्यमानौ तु तौ वीरौ मृत्युसंशयमागतौ । देवदानववीराश्च द्रष्टुं नैव तदीशिरे

ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର ମୃତ୍ୟୁ-ସଂଶୟର ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ବୀର ଯୋଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 31

ईशब्रह्मादयः खे तु स्थिता द्रष्टुं तदद्भुतं । तयोर्हुंकारशब्देन गदापातस्वनेन च

ଈଶ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବମାନେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ତାଙ୍କର ହୁଂକାର ଧ୍ୱନି ଓ ଗଦାପାତର ଘୋର ନାଦ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା।

Verse 32

ऊर्ध्वोर्ध्वमगमच्छब्दो ह्यशनेश्चोपजायते । भग्ने गदे द्वयोरेव करः संपुटितस्तयोः

ଶବ୍ଦଟି ପୁନଃପୁନଃ ଉପରକୁ ଉଠିଲା, ଯେନେ ବଜ୍ରଗର୍ଜନ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଦୁହେଁର ଗଦା ଭାଙ୍ଗିଗଲାପରେ, ଦୁହେଁର ହାତ ଦୃଢ଼ ମୁଷ୍ଟିରେ ବନ୍ଧିଗଲା।

Verse 33

एवं चैवार्धयामेन तयोरस्त्रे निपेततुः । एतस्मिंन्नन्तरे वीरौ खड्गचर्मधरौ तदा

ଏହିପରି ଅର୍ଧଯାମ ମଧ୍ୟରେ ଦୁହେଁର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନିପତିତ ହେଲା। ସେଇ ମଧ୍ୟବେଳେ ସେ ଦୁଇ ବୀର ଖଡ୍ଗ ଓ ଚର୍ମ (ଢାଳ) ଧାରଣ କଲେ।

Verse 34

प्रतियोद्धुं महाघोरमाहवे संप्रचेरतुः । निस्त्रिंशौ विद्युदुल्काभौ तयोर्गात्रे च चर्मणी

ସେଇ ମହାଘୋର ରଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତିଯୋଧ କରିବାକୁ ସେ ଦୁଇଜଣ ଆଗେଇଲେ। ତାଙ୍କର ଖଡ଼୍ଗଦ୍ୱୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କାପରି, ପରସ୍ପରର ଅଙ୍ଗ ଓ କବଚ-ଚର୍ମରେ ଆଘାତ କରି ଝଙ୍କାର କରୁଥିଲା।

Verse 35

दृश्येते सर्वलोकैश्च लाघवं विस्मयं गतैः । चिच्छिदाते तयोरेव चर्मणी बहुवर्णके

ତାଙ୍କର ଲାଘବ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ବିସ୍ମୟଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣେ ମାତ୍ର ସେଇ ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ଚର୍ମ-କବଚକୁ କାଟି ଚିରି ଦେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

Verse 36

भीष्मकं बलयुद्धं च तयोरेवं प्रवर्तते । मंडलं चक्रधन्वं च लाघवं च परिप्लुतं

ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ବଳଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା—ମଣ୍ଡଳାକାର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ, ଚକ୍ର-ଧନୁର ତନ୍ତ୍ର, ତୀବ୍ର ଲାଘବ, ଏବଂ ପ୍ରବାହପରି ଏଡ଼ାଇବା ଚଳନ।

Verse 37

वृत्रवासवयोर्युद्धं वृत्रवासवयोरिव । केशान्वृत्रस्य उत्प्लुत्य संप्रधृत्यासिना द्रुतं

ବୃତ୍ର ଓ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ବୃତ୍ର-ବାସବ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଉଗ୍ର ହେଲା। ସେ ଲାଫି ଉଠି ବୃତ୍ରର କେଶ ଧରି, ହାତରେ ଖଡ଼୍ଗ ନେଇ ଦ୍ରୁତ ଆଘାତ କଲା।

Verse 38

शिरश्चिच्छेद सहसा मघवा रणमूर्धनि । जयशब्दस्ततस्त्वासीद्देवानां च समंततः

ତାପରେ ମଘବା (ଇନ୍ଦ୍ର) ରଣମଧ୍ୟରେ ସହସା ତାହାର ଶିର କାଟିଦେଲେ। ସେଇ କ୍ଷଣେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ‘ଜୟ! ଜୟ!’ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।

Verse 39

प्रोत्फुल्लहृदया देवा मघवंतमपूजयन् । देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହୃଦୟ ନେଇ ଦେବମାନେ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାଦିତ ହେଲା, ଅପ୍ସରାଗଣ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

Verse 40

गीतं गायंति गंधर्वा मुनयः स्तुतिपाठकाः । भीताः पलायिताः सर्वे दैत्यास्त्यक्तायुधा दिशः

ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ସ୍ତୁତିପାଠକ ମୁନିମାନେ ପ୍ରଶଂସା-ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କଲେ। ଭୟଭୀତ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।

Verse 73

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे वृत्रासुरवधोनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ ‘ବୃତ୍ରାସୁରବଧ’ ନାମକ ତ୍ରିସପ୍ତତିତମ (୭୩ତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।