Adhyaya 57
Srishti KhandaAdhyaya 5747 Verses

Adhyaya 57

Praise of Digging Wells and Building Water-Reservoirs (The Merit of Water-Works)

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଜଳକୁ ଧର୍ମ ଓ ଯଜ୍ଞର ମୂଳାଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଜଳରେ ଜୀବନଧାରଣ, ଶୁଚିତା, ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ, କୃଷି ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ଭବ; ତେଣୁ କୂଆ, ପୋଖରୀ ଓ ପୁଷ୍କରିଣୀ ନିର୍ମାଣକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲୋକହିତକର ଦାନ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି। ଫଳରୂପେ କଳ୍ପପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ, ବିନ୍ଦୁବିନ୍ଦୁ ଜଳ ପରି ପୁଣ୍ୟବୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ଜନ୍ମାନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବର୍ଗରେ ତାହାର ଉପକାର ଉଲ୍ଲେଖିତ। କଥାପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଧନଦାନ ସହ ଜଳଦାନର ତୁଳନା କରାଯାଏ। ଜଣେ ଧନୀ, ଶିବସମ୍ବନ୍ଧିତ କୂଆ/ପୁଷ୍କରିଣୀର ଉପକାରକ ସହ ଜଡିତ ପ୍ରତିପାତ୍ର, ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟାପ୍ରେରିତ ପୁତ୍ର—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ହୁଏ; ଜଳକାର୍ଯ୍ୟରେ ଶିଳାପଟ୍ଟ ଛାଡ଼ାଯାଏ ଓ ଧର୍ମ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ପୁଣ୍ୟର ତୋଳମାପ କରାଏ। ନିଷ୍କର୍ଷ: ଜଳବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁଣ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅକ୍ଷୟ। ଶେଷରେ ଅବମାନନା ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଏ ବୋଲି ସତର୍କ କରି, ଏହି ଧର୍ମକଥାର ଶ୍ରବଣ-କୀର୍ତ୍ତନ ପାପନାଶକ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ମୋକ୍ଷପ୍ରବୃତ୍ତିକର ବୋଲି ଫଳଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଛି।

Shlokas

Verse 1

द्विजा ऊचुः । कीर्तिर्धर्मोथ लोकेषु सर्वाणि प्रवराणि च । वद नो मुनिशार्दूल यदि नोऽस्ति त्वनुग्रहः

ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଳ! ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଧର୍ମ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଆମକୁ କହ; ଯଦି ଆମ ପ୍ରତି ତୁମର ଅନୁଗ୍ରହ ଥାଏ।

Verse 2

व्यास उवाच । यस्य खाते वने गावस्तृप्यंति मासमेव च । यद्वा सप्तदिनात्पूतः सर्वदेवैः स पूजितः

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଯାହାର ଖୋଦା ଗର୍ତ୍ତରୁ ବନରେ ଗାଈମାନେ ପୂରା ଏକ ମାସ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେ ସାତ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ—ସେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 3

पुष्करिण्या विशेषेण पूता या यज्ञकर्मणा । यत्फलं जलदानेन सर्वमत्रास्यि तच्छृणु

ଶୁଣ—ଯଜ୍ଞକର୍ମଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଭାବେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀ, ଜଳଦାନରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ହୁଏ, ତାହା ସବୁ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦାନ କରେ।

Verse 4

हायने हायने चैव कल्पं कल्पं विधीयते । दानात्स्वर्गमवाप्नोति तोयदः सर्वदो भुवि

ବର୍ଷେ ବର୍ଷେ ଓ କଳ୍ପେ କଳ୍ପେ ଏହି ବିଧି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଦାନରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲଭ୍ୟ; ଜଳଦାତା ଭୂମିରେ ସର୍ବଦାତା ବୋଲି ଗଣ୍ୟ।

Verse 5

मेघे वर्षति खाते च जायंते ये तु शीकराः । तावद्वर्षसहस्राणि दिवमश्नाति मानवः

ମେଘ ବର୍ଷିଲେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ ଯେତେ ଛିଟା-ବିନ୍ଦୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେତେ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଭୋଗ କରେ।

Verse 6

तोयैरन्नादिपाकैश्च प्रसन्नो मानवो भवेत् । प्राणानां च विनान्नैश्च धारणन्नैव जायते

ଜଳ ଓ ଭାତାଦି ପକ୍କ ଅନ୍ନରେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ଅନ୍ନ ବିନା ପ୍ରାଣଧାରଣ କେବେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 7

पितॄणां तर्पणं शौचं रूपं वै गंध्यनाशनम् । बीजं त्विहार्जितं सर्वं सर्वं तोये प्रतिष्ठितम्

ପିତୃତର୍ପଣ, ଶୌଚ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧନାଶ—ଏଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୀଜ; ସବୁ ଜଳରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 8

वस्त्रस्य धावनं रुच्यं भाजनानां तथैव च । तेनैव सर्वकार्यं च पानीयं मेध्यमेव च

ଜଳରେ ବସ୍ତ୍ର ଧୋଇବା ରୁଚିକର, ପାତ୍ରଶୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ତେଣୁ; ସେହି ଜଳରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ପାନୀୟ ଜଳ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 9

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वापीकूपतटाककम् । कारयेच्च बलैः सर्वैस्तथा सर्वधनेन च

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ବାପୀ, କୂପ ଓ ତଟାକ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉ; ନିଜ ସମସ୍ତ ବଳ ଓ ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ତାହା କରାଯାଉ।

Verse 10

ततो विनिर्जले देशो यो ददाति जलाशयम् । वासरे वासरे तस्य कल्पं स्वर्गं विनिर्दिशेत्

ଏହେତୁ ନିର୍ଜଳ ଦେଶରେ ଯେ ଜଳାଶୟ ଦାନ କରେ, ତାହା ପାଇଁ ଦିନକୁ ଦିନ କଳ୍ପପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 11

त्रिविष्टपाच्च्युतो विप्रो वेदशास्त्रार्थपारगः । लोकबंधुः स धर्मात्मा तपस्तप्त्वा दिवं व्रजेत्

ତ୍ରିବିଷ୍ଟପରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ, ବେଦ-ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ; ଲୋକବନ୍ଧୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ହୋଇ ତପ କରି ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ।

Verse 12

एवं जन्माष्टकं प्राप्य एकस्याक्षयमिष्यते । क्षत्त्रियाणां कुले जातः सार्वभौमो भवेन्नृपः

ଏହିପରି ଜନ୍ମର ଏହି ଅଷ୍ଟକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଏକ କର୍ମର ଫଳ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କ୍ଷତ୍ରିୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ରାଜା ସାର୍ବଭୌମ ହୁଏ।

Verse 13

विशोऽक्षयं धनं विद्याज्जन्मजन्मसु यत्प्रियम् । शूद्रादयोन्त्यजाश्चान्ये लभंते स्वर्गतिं मुहुः

ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ହେଉଛି ଯାହା ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରେ ପ୍ରିୟ ରହେ—ଏହା ଜାଣ। ଶୂଦ୍ରାଦି ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 14

चतुर्हस्तप्रमाणं तु कूपं खनति यः पुमान् । परोपकारकं नित्यं कल्पं स्वर्गं तु हायने

ଯେ ପୁରୁଷ ଚାରି ହସ୍ତ ପ୍ରମାଣର କୂପ ଖନନ କରେ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ପରୋପକାରରେ ଲଗ୍ନ ରହେ, ସେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ—ଏବଂ ଏକ ବର୍ଷର ସ୍ୱର୍ଗଫଳ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରେ।

Verse 15

द्विगुणे द्विगुणं विद्याच्छतं चैव चतुर्गुणे । विंशत्किष्कुप्रमाणां तु दद्यात्पुष्करिणीं तु यः

ଦ୍ୱିଗୁଣ କଲେ ଫଳ ଦ୍ୱିଗୁଣ ବୋଲି ଜାଣ; ଚତୁର୍ଗୁଣ କଲେ ତାହା ଶତଗୁଣ ହୁଏ। ଏବଂ ଯେ ଜଣେ ବିଶ କିଷ୍କୁ ପ୍ରମାଣର ପୁଷ୍କରିଣୀ (ପଦ୍ମସରୋବର) ସୃଷ୍ଟି କରି ଦାନ କରେ—

Verse 16

विष्णोर्धाम लभेत्सोपि दिव्यभोगं तथैव च । अनंतरं नृपो जातो धनी वागीश्वरो भवेत्

ସେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ। ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେ ରାଜା ହୁଏ—ଧନୀ ଓ ବାଣୀର ଈଶ୍ୱର (ବାକ୍ପଟୁ)।

Verse 17

एवं द्विस्त्रिश्चतुर्वापि गुणतो भोग्यमिष्यते । विस्तीर्णे प्रचुरं विद्धि सहस्रेणाच्युतो दिवः

ଏଭଳି ଗୁଣାନୁସାରେ ତାହା ଦୁଇ, ତିନି, କିମ୍ବା ଚାରିଥର ମଧ୍ୟ ଭୋଗ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବଂ ଜାଣ—ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ ତାହା ସହସ୍ର-ପରିମାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚୁର ହୁଏ; ଅଚ୍ୟୁତ ନିଶ୍ଚୟ ଦିବ୍ୟ।

Verse 18

सहस्राद्द्विगुणेनैव सुरपूज्यो भवेन्नरः । जंतवस्तत्र ये संति यावंतो जीवनं ययुः

ସହସ୍ରର ଦ୍ୱିଗୁଣ (ଦ୍ୱିସହସ୍ର) ପୁଣ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ। ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ନିୟତ ଆୟୁଷ୍ୟର ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 19

तत्संख्याका जनास्तस्य किंकराः पृष्टलग्नकाः । भवंति सततं गेहे पुरे जनपदेषु च

ସେହି ସଂଖ୍ୟାର ଲୋକ ତାହାର କିଙ୍କର (ସେବକ) ହୋଇ, ପିଠିକୁ ଲାଗିଥିବା ପରି ସଦା ପଛେ ପଛେ ରହନ୍ତି—ଘରେ, ନଗରେ ଓ ଜନପଦମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ନିରନ୍ତର।

Verse 20

विहाय पितरं भोग्या धने क्षीणे यथा वनम् । पक्षिणस्सूकरश्चैव महिषी करिणी तथा

ଧନ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ଭୋଗ୍ୟ ଲୋକ ନିଜ ପାଳକକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି—ଯେପରି ବନର ସମ୍ପଦ ଶେଷ ହେଲେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି: ପକ୍ଷୀ, ଶୂକର, ଏବଂ ମହିଷୀ ଓ କରିଣୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 21

उपदेष्टा च कर्त्ता च षडेते स्वर्गगामिनः । दिव्यं च पक्षिणां चैव शतं स्वर्गं विनिर्दिशेत्

ଉପଦେଶଦାତା ଓ କର୍ତ୍ତା—ଏହି ଛଅ ପ୍ରକାର ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ‘ଦିବ୍ୟ’ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଲଗା ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ; ସତ୍ୟରେ ଶତ ସ୍ୱର୍ଗର କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 22

क्रोडो वर्षसहस्रं तु महिष्ययुतहायनम् । देवरूपं समास्थाय करिण्या लक्षमुच्यते

‘କ୍ରୋଡ’ ବୋଲି ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ କୁହାଯାଏ; ‘ମହିଷ୍ୟଯୁତହାୟନ’ ହେଉଛି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷର ପରିମାଣ। ଦେବରୂପ ଧାରଣ କରି ସେହି ପରିମାଣକୁ କରିଣୀ ‘ଲକ୍ଷ’ ବୋଲି କହେ।

Verse 23

कोट्येकमुपदेष्टुश्च कर्तुरक्षयमेव च । पुरा धनिसुतेनैव कृतः ख्यातो जलाशयः

ଉପଦେଶକଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ (ପୁଣ୍ୟରେ) ଏକ କୋଟି ଫଳ ସମାନ; କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଅକ୍ଷୟ। ପୁରାତନକାଳେ ଧନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଳାଶୟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।

Verse 24

अयुतधनव्ययेनैव प्राणेनैव बलेन च । सर्वसत्वोपकाराय शिवश्रद्धायुतेन च

ଅପାର ଧନ ବ୍ୟୟ କରି, ନିଜ ପ୍ରାଣ ଓ ବଳ ଦେଇ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ—ଶିବରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ (ସେ କଲା)।

Verse 25

कालेन कियता चापि क्षीणवित्तोऽभवत्किल । कश्चिदर्थी धनी तस्य मूल्यदानाय चोद्यतः

କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ଧନହୀନ ହୋଇଗଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାପରେ କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତାରେ ଆସିଥିବା ଜଣେ ଧନୀ ଲୋକ ତାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲା, ଏବଂ ତାହାର ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା।

Verse 26

विमृश्य धनिना चोक्तं व्याहारं शृणुताधुना । दीनारस्यायुतं वा ते दास्याम्यस्याश्च कारणात्

ବିଚାର କରି ଧନୀ ଲୋକ କହିଲା— “ଏବେ ମୋ ପ୍ରସ୍ତାବ ଶୁଣ। ତାହାର କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦଶହଜାର ଦୀନାର ଦେବି।”

Verse 27

लब्धं ते पुष्करिण्याश्च पुण्यं लाभात्प्रमन्यसे । शक्त्या दत्वाथ मूल्यं तां स्वीयां कर्तुं व्यवस्थितः

ପୁଷ୍କରିଣୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୁଣ୍ୟକୁ ତୁମେ ଲାଭରୂପେ ପାଇଥିବା ବୋଲି ଭାବୁଛ; ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟାନୁସାରେ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ତାହାକୁ ନିଜର କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ।

Verse 28

एवमुक्ते स तं प्राह वासरेप्ययुतं पुनः । फलं भवति वै नित्यं पुण्यं पुण्यविदो विदुः

ଏହା କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲା— “ଏକ ଦିନରେ ଦଶହଜାରଥର କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଫଳ ନିତ୍ୟ ଓ ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ; ପୁଣ୍ୟଜ୍ଞମାନେ ଏହିପରି କହନ୍ତି।”

Verse 29

एतस्मिन्निर्जले देशे शिवं खातं कृतं च मे । स्नानपानादिकं कर्म सर्वे कुर्वंत्यभीष्टतः

ଏହି ନିର୍ଜଳ ଦେଶରେ ମୁଁ ଶିବକୂପ ଖୋଦାଇ ତିଆରି କରାଇଛି; ଏଠାରେ ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ, ପାନ ଆଦି କର୍ମ ଇଚ୍ଛାମତେ କରନ୍ତି।

Verse 30

तस्मान्मेप्ययुतार्थस्य नैत्यकं फलमिष्यते । ततस्तस्याभवद्धास्यं तथैव च सभासदाम्

“ଏହେତୁ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ—ଯଦିଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ସିଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ—ସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ହେବ ନାହିଁ।” ତାପରେ ସେ ହାସ୍ୟର ପାତ୍ର ହେଲା, ଏବଂ ସଭାସଦମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେଲେ।

Verse 31

ह्रिया च पीडितः सोपि वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतद्वचोस्माकं परीक्षां कुरु धर्मतः

ଲଜ୍ଜାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ମଧ୍ୟ କହିଲା— “ଆମ କଥା ସତ୍ୟ; ଧର୍ମାନୁସାରେ ଆମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।”

Verse 32

मत्सरात्स तु तं प्राह शृणु मे वचनं पितः । दीनारायुत मे तत्ते दत्वा चानीय प्रस्तरम्

ଇର୍ଷ୍ୟାବଶେ ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା— “ପିତା, ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୋତେ ଦଶହଜାର ଦୀନାର ଦିଅନ୍ତୁ, ତାପରେ ଏକ ପଥର ଶିଳା ଆଣନ୍ତୁ।”

Verse 33

पातयिष्यामि ते खाते यथायोगं प्रमज्जतु । उन्मज्जति च यत्काले प्रस्तरः संतरत्यपि

“ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାତରେ ପକାଇଦେବି; ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଡୁବ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପୁଣି ଉପରକୁ ଉଠିବ, ସେତେବେଳେ ପଥର ମଧ୍ୟ ଭାସି ପାରିହେବ।”

Verse 34

क्षयं यास्यति नो वित्तं नोचेन्मे धर्मतो हि सा । बाढमुक्त्वायुतं तस्य गृहीत्वा स्वगृहं गतः

“ମୋ ଧନ କ୍ଷୟ ହେବ ନାହିଁ; ଏହା ଧର୍ମତଃ ଦିଆଯାଉଛି।” ଏମିତି କହି “ଭଲ” ବୋଲି ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶହଜାର ନେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲା।

Verse 35

साक्षिणामग्रतस्तेन प्रस्तरः पातितस्तथा । पुष्करिण्यां महत्यां च दृष्टं नरसुरासुरैः

ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ଏଭଳି ପଥର ଶିଳାକୁ ପକାଇଲା; ଏବଂ ସେହି ମହା ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ତାହାକୁ ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଦେଖିଲେ।

Verse 36

ततो धर्मतुलायां तु तुलितं धर्मसाक्षिणा । दीनारायुतदानस्य पुष्करिण्या जलस्य तु

ତାପରେ ଧର୍ମତୁଳାରେ, ଧର୍ମଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ କରି, ଦଶହଜାର ଦୀନାର ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀର ଜଳପୁଣ୍ୟ ତୋଳାଗଲା।

Verse 37

न समं तु दिनैकं तु जलस्य धर्मतो भृशम् । धनिनो मानसं दुःखं मोघार्थं च परेऽहनि

ଜଳ ବିଷୟରେ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦିନ ସମାନ ନୁହେଁ; ଧର୍ମବିଧି ଅନୁସାରେ ତାହାର ସ୍ୱଭାବ ଅତ୍ୟଧିକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ଧନୀମାନଙ୍କ ମନେ ଦୁଃଖ ଜାଗେ, ଏବଂ ପରଦିନ ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ।

Verse 38

शिलोच्चयोऽभवत्तीर्णो द्वीपवच्च जलोपरि । ततः कोलाहलः शब्दो जनानां समुपस्थितः

ଜଳ ଉପରେ ଦ୍ୱୀପ ପରି ଏକ ଉଚ୍ଚ ଶିଳାସମୂହ ଉଠି ଦାଁଡ଼ାଇଲା, ଯେନେ ପାର ହୋଇ ରହିଛି। ତାପରେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ କୋଳାହଳ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

Verse 39

तच्छ्रुत्वाद्भुतवाक्यं च मुदा तौ चागतौ ततः । दृष्ट्वा शैलं तथाभूतं कृतं तेनायुतं तथा

ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ଦୁଇଜଣ ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ଏବଂ ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା ସେପରି ପର୍ବତକୁ ଦେଖି, ସେ ନିଜେ ତାହାକୁ ସେଇ ଭାବରେ ଗଢ଼ିଥିବାକୁ ଜାଣିଲେ।

Verse 40

ततः खाताधिपेनैव शैलं दूरे निपातितम् । पुण्यं खातस्य चोत्खाते प्रलुप्तस्य सुतेन हि

ତାପରେ ଖାତାଧିପ ନିଜେ ସେ ପର୍ବତକୁ ଦୂରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଏବଂ ଖାତା ଖୋଦନ/ଉତ୍ଖାତ କରିବାରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପ୍ରଲୁପ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 41

सोपि नाकं समारुह्य जन्मजन्मसु निर्वृतः । गोत्रमातृगणानां च नृपाणां सुहृदां तथा

ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କରି ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ତୃପ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ରହେ—ନିଜ ଗୋତ୍ରଜନ, ମାତୃଗଣ, ଏବଂ ରାଜା ଓ ସୁହୃଦ୍‌ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ।

Verse 42

सखीनां चोपकर्तॄणां खातं खात्वाऽक्षयं फलम् । तपस्विनामनाथानां ब्राह्मणानां विशेषतः

ମିତ୍ର ଓ ଉପକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷତଃ ତପସ୍ବୀ ଓ ଅନାଥ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ କୂଆ/ପୋଖରୀ ଖୋଦିଲେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 43

खातं तु जनयित्वा तु स्वर्गं चाक्षयमश्नुते । तस्मात्खातादिकं विप्राः शक्तितो यः करिष्यति

ଜଳାଶୟ (କୂଆ/ପୋଖରୀ) ତିଆରି କରାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ। ତେଣୁ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଯେ କେହି ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ କୂଆ-ପୋଖରୀ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ…

Verse 44

सर्वपापक्षयात्पुण्यं मोक्षं यायान्न संशयः । य इदं श्रावयेल्लोके धर्माख्यानं महोत्कटम्

ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହେଲେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେ ଏହି ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧର୍ମାଖ୍ୟାନକୁ ଲୋକେ ଶୁଣିବାକୁ କରାଏ…

Verse 45

सर्वखातप्रदानस्य फलमश्नाति धार्मिकः । ग्रहणे भास्करस्यैव भागीरथ्यां तटे वरे

ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗୀରଥୀ ତଟରେ ବିଧିପୂର୍ବକ କର୍ମ କଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଭୋଗ କରେ।

Verse 46

गवां कोटिप्रदानस्य फलं श्रुत्वा लभेन्नरः । न च दारिद्रतामेति न शोकं व्याधिसंचयम्

କୋଟି ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ; ସେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ, ଶୋକକୁ, ରୋଗସଞ୍ଚୟକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 57

असंमानं महद्दुःखमुभयोर्नाधिगच्छति । इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे खातादिकीर्तनंनाम सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः

ଅସମ୍ମାନ ମହାଦୁଃଖ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ପକ୍ଷର ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର ‘ଖାତାଦିକୀର୍ତନ’ ନାମ ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।