Adhyaya 52

Verse 1

द्विज उवाच । मांडव्यस्य मुनेर्विष्णोश्शूलाघातः कथं तनौ । पत्यौ पतिव्रतायाश्च कथं कुष्ठं कलेवरे

ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ— ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ମୁନି ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଦେହରେ ଶୂଳ/ଖୁଣ୍ଟିର ଆଘାତ କିପରି ହେଲା? ଏବଂ ପତିର କାରଣରୁ ପତିବ୍ରତା ସାଧ୍ୱୀଙ୍କ ଦେହରେ କୁଷ୍ଠ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା?

Verse 2

हरिरुवाच । शिशुभावाच्च मांडव्यो झिल्लिकायामभानतः । वस्तिदेशे तृणं दत्वा मोहात्स च मुमोच ताम्

ହରି କହିଲେ— ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଶିଶୁଭାବରେ ‘ଝିଲ୍ଲିକା’ (ଝିଙ୍ଗୁର) ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ପରେ ବସ୍ତି-ପ୍ରଦେଶରେ ତୃଣ ରଖି, ମୋହବଶତଃ ସେ ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

Verse 3

तेनापवाददोषेण धर्मस्याज्ञातुरेव च । अहोरात्रं व्यथा कृच्छ्रा भुक्ता तेन द्विजन्मना

ଅପବାଦ-ଦୋଷ ଏବଂ ଧର୍ମର ଅଜ୍ଞାନ ହେତୁ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଦିନରାତି କଠୋର ଓ ବେଦନାମୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କଲା।

Verse 4

किंतु समाधिना तेन न ज्ञातं शूलसंभवम् । कृच्छ्रं च मुनिना कृत्स्नं योगाभ्यासाद्भृशादपि

କିନ୍ତୁ ସେହି ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୂଳର ଉତ୍ପତ୍ତି-କାରଣ ସେ ଜାଣିପାରିଲା ନାହିଁ। ଏବଂ ମୁନିଙ୍କ ସମଗ୍ର କଠୋର ପ୍ରୟାସ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଯୋଗାଭ୍ୟାସ ସତ୍ତ୍ୱେ—ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା।

Verse 5

कुष्ठिनो ब्रह्मणो घातादजितेंद्रियकारणात् । पूतिगंधं तनौ कुष्ठं संजातं द्विजसत्तम

ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଅସଂଯମର କାରଣରୁ ତାହାର ଦେହରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ କୁଷ୍ଠରୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 6

पुरा विप्राय तेनैव दत्तं गौरीचतुष्टयम् । कन्यकात्रितयं विप्र तेन तस्य पतिव्रता

ପୂର୍ବେ ସେ ନିଜେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାରି ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ କନ୍ୟା ଦାନ କରିଥିଲା। ହେ ବିପ୍ର, ସେ ତାଙ୍କୁ ତିନି କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲା; ଏବଂ ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପତିପ୍ରତି ପତିବ୍ରତା ହେଲା।

Verse 7

अस्यास्तु कारणादेव स च मत्समतां व्रजेत् । अत्र ते विस्मयः कुत्र वेदकर्मपुरातनम्

ଏହି କାରଣରୁ ସେ ମଧ୍ୟ ମୋ ସମତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ତେବେ ଏଠାରେ ତୁମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଠି? ଏହା ବେଦ ଓ କର୍ମବିଧିର ପୁରାତନ ନିୟମ।

Verse 8

द्विज उवाच । कृत्या नारी न यस्यैव तस्य स्वर्गो भवेद्ध्रुवम् । यथैतच्चरितं नाथ सर्वेषां शिवमिष्यते

ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ—ଯାହାର ସ୍ତ୍ରୀ ନାହିଁ, ତାହାର ସ୍ୱର୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ। ହେ ନାଥ, ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଯେପରି, ସେପରି ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭକର ବୋଲି ମନ୍ୟ।

Verse 9

हरिरुवाच । संति कृत्याः स्त्रियः काश्चित्पुंसः सर्वस्वदस्य च । तत्राप्यरक्षणीयां च मनसापि न धारयेत्

ହରି କହିଲେ—କେତେକ ସ୍ତ୍ରୀ କୃତ୍ୟା ପରି ବିନାଶକାରିଣୀ, ଏବଂ କେତେକ ପୁରୁଷ ଲୋକର ସର୍ବସ୍ୱ ହରଣକାରୀ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ଅରକ୍ଷଣୀୟ, ତାହାକୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 10

न स्त्रीणामप्रियः कश्चित्प्रियो वापि न विद्यते । गावस्तृणमिवारण्ये प्रार्थयंति नवंनवम्

ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେହି ସଦା ଅପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, କେହି ସଦା ପ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅରଣ୍ୟରେ ଗାଈମାନେ ଘାସ ଖୋଜିବା ପରି, ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ନୂଆ-ନୂଆକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 11

पुमांसं वित्तहीनं च विरूपं गुणवर्जितम् । अकुलीनं च भृत्यं च कामिनी भजते ध्रुवम्

କାମବଶ ନାରୀ ନିଶ୍ଚୟ ଧନହୀନ, କୁରୂପ, ଗୁଣହୀନ, ନୀଚକୁଳଜ—ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୃତ୍ୟ ପୁରୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ଭଜେ।

Verse 12

भर्तारं च गुणोपेतं कुलीनं च महाधनम् । सुंदरं रतिदक्षं च त्यक्त्वा नीचं भजेद्वधूः

ଗୁଣଯୁକ୍ତ, କୁଳୀନ, ମହାଧନୀ, ସୁନ୍ଦର ଓ ରତିକୌଶଳରେ ଦକ୍ଷ ଭର୍ତ୍ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମଧ୍ୟ ବଧୂ ନୀଚ ପୁରୁଷକୁ ଭଜିପାରେ।

Verse 13

उमानारदसंवादमाख्यानं विद्धि भूसुर । येन विद्यास्त्रियाश्चेष्टा विविधाः कृत्स्नशो द्विज

ହେ ଭୂସୁର! ଏହାକୁ ଉମା-ନାରଦ ସଂବାଦରୂପ ଆଖ୍ୟାନ ବୋଲି ଜାଣ; ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟାବତୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଚେଷ୍ଟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୁଏ।

Verse 14

स्वभावान्नारदो विप्र विश्वजिज्ञासको मुनिः । स्वांते विमृश्याथ गतः कैलासं गिरिमुत्तमम्

ହେ ବିପ୍ର! ସ୍ୱଭାବତଃ ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ମୁନି ନାରଦ ହୃଦୟରେ ବିଚାର କରି, ପରେ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ କୈଲାସକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 15

वृषकेतुसदाख्यान सप्रतिष्ठे हिमे गिरौ । प्रणिपत्य महात्मा वै पप्रच्छ पार्वतीं मुनिः

ହିମଗିରିରେ ‘ବୃଷକେତୁ-ସଦାଖ୍ୟାନ’ ନାମକ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନରେ ମହାତ୍ମା ମୁନି ପ୍ରଣାମ କରି ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 16

देवि सीमंतिनीनांतु दुश्चेष्टां ज्ञातुमुत्सहे । कौतुकेन त्वया चर्या वधूनां संप्रयुज्यते

ଦେବି, ମୁଁ ବିବାହିତା ନାରୀମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଚେଷ୍ଟା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; କୌତୁକବଶତଃ ଆପଣ ବଧୂମାନଙ୍କ ଆଚାର-ବ୍ୟବହାରକୁ ପରୀକ୍ଷା/ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 17

सर्वासामपि नारीणां स्वान्तं जानासि तत्त्वतः । तन्मां कथय सर्वेषु विनीतमज्ञमत्र च

ଆପଣ ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣନ୍ତି; ତେଣୁ ବିନୀତ ଓ ଅଜ୍ଞ ମୋତେ ଏହା ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 18

देव्युवाच । युवतीनां सदा चित्तं पुंसु तिष्ठत्यसंशयम् । अस्मिन्योनौ सुसंयोग्ये संगते वाप्यसंगते

ଦେବୀ କହିଲେ—ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ନିଃସନ୍ଦେହ ସଦା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଉପରେ ରହେ; ଏହି ଯୋନିରେ ସୁଯୋଗ୍ୟ ସଂଯୋଗ ଥାଉ, ସଂଯୋଗ ଥାଉ କିମ୍ବା ନ ଥାଉ।

Verse 19

सुवेषं पुरुषं दृष्ट्वा भ्रातरं यदि वा सुतम् । योनिः क्लिद्यति नारीणां सत्यं सत्यं हि नारद

ସୁବେଷଧାରୀ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ—ସେ ଭାଇ ହେଉ କି ପୁଅ—ନାରୀମାନଙ୍କ ଯୋନି ଆର୍ଦ୍ର ହୁଏ; ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ ହିଁ, ହେ ନାରଦ।

Verse 20

स्थानं नास्ति क्षणं नास्ति नास्ति प्रार्थयिता नरः । तेन नारद नारीणां सतीत्वमुपजायते

ସୁଯୋଗ ନାହିଁ, କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଅନୁରୋଧ କରୁଥିବା ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ନାରଦ, ନାରୀମାନଙ୍କର ସତୀତ୍ୱ (ପତିବ୍ରତା-ଧର୍ମ) ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

Verse 21

घृतकुंभसमा नारी तप्तांगारसमः पुमान् । तस्माद्घृतं च वह्निं च नैकस्थाने च धारयेत्

ନାରୀ ଘୃତକୁମ୍ଭ ପରି, ପୁରୁଷ ତପ୍ତ ଅଙ୍ଗାର ପରି। ତେଣୁ ଘିଅ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକେ ସ୍ଥାନରେ ସଙ୍ଗେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 22

यथैवमत्तमातंगं सृणिमुद्गरयोगतः । स्ववशं कुरुते यंता तथा स्त्रीणां प्ररक्षकः

ଯେପରି ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଗଦାର ସହାୟତାରେ ଯନ୍ତା ମତ୍ତ ହାତୀକୁ ବଶ କରେ, ସେପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରରକ୍ଷକ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶାସନରେ ରଖେ।

Verse 23

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने । पुत्राश्च स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातंत्र्यमर्हति

କୌମାର୍ୟରେ ପିତା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯୌବନରେ ଭର୍ତ୍ତା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୁତ୍ରମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ଏହିପରି ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟର ଅଧିକାରିଣୀ ନୁହେଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 24

ततः स्वातंत्र्यभावाच्च स्वेच्छया च वरांगना । पुरुषेणार्थिता धीरा प्रेरणादिचरी भवेत्

ତେଣୁ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟଭାବ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, କୌଣସି ପୁରୁଷ ଯାଚନା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଧୀରା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ବଳାତ୍କାରରେ ନୁହେଁ; କେବଳ ସଙ୍କେତ-ପ୍ରେରଣା ଆଦି ଅନୁସାରେ ମାତ୍ର ଚାଲୁନ୍ତୁ।

Verse 25

अरक्षणाद्यथा पाकः श्वकाकवशगो भवेत् । तथैव युवती नारी स्वच्छंदाद्दुष्टतां व्रजेत्

ଯେପରି ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଅଭାବରୁ ଖାଦ୍ୟ କୁକୁର ଓ କାଉଙ୍କ ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୁଏ, ସେହିପରି ଯୁବତୀ ନାରୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାର ଯୋଗୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ପଥରେ ଗତି କରେ।

Verse 26

पुनरेव कुलं दुष्टं तस्यास्संसर्गतो भवेत् । परबीजेन यो जातः स च स्याद्वर्णसंकरः

ତାହାର ସଂସର୍ଗରୁ କୁଳ ଦୂଷିତ ହୁଏ। ପର ପୁରୁଷର ବୀର୍ଯ୍ୟରୁ ଯେ ଜାତ ହୁଏ, ସେ ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କର ଅଟେ।

Verse 27

जारजः संकरः पापो नरके नियतं वसेत् । कीटजातौ गता जाताः पुनः सर्वे महीतले

ବ୍ୟଭିଚାରରୁ ଜାତ ପାପୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନରକରେ ବାସ କରେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କୀଟ ଜନ୍ମ ପାଇ ପୁନର୍ବାର ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।

Verse 28

ततो म्लेच्छमुपानीतं कुलं स्याद्द्विजनंदन । कुलक्षयो भवेद्यस्मात्तस्माद्दुष्टां न धारयेत्

ହେ ଦ୍ୱିଜନନ୍ଦନ! ତେବେ ସେହି କୁଳ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ସ୍ତରକୁ ଚାଲିଯାଏ। ଯେହେତୁ ଏହାଦ୍ୱାରା କୁଳକ୍ଷୟ ହୁଏ, ତେଣୁ ଦୁଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 29

ज्ञात्वैव योषितां दोषं क्षमते यो नराधमः । स तिष्ठेन्निरये घोरे रौरवे पितृभिः सह

ଯେଉଁ ନରାଧମ ସ୍ତ୍ରୀର ଦୋଷ ଜାଣି ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା କରେ, ସେ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ବାସ କରେ।

Verse 30

काचित्पातयते नारी काचिदुद्धरते कुलम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुलजामुद्वहेद्बुधः

କେହି ନାରୀ କୁଳକୁ ପତନ କରାନ୍ତି, ଆଉ କେହି କୁଳର ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି । ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଦା କୁଳୀନ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

Verse 31

कुलद्वयं समा नारी समयित्वा तु तिष्ठति । साध्वी तारयते वंशान्दुष्टा पातयति ध्रुवम्

ନାରୀ ଉଭୟ କୁଳକୁ ସମାନ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ସାଧ୍ୱୀ ନାରୀ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟା ନାରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବଂଶର ପତନ ଘଟାନ୍ତି ।

Verse 32

दारेष्वधीनं स्वर्गं च कुलं पंकं यशोऽयशः । पुत्रं दुहितरं मित्रं संसारे कथयंति च

ଏହି ସଂସାରରେ ସ୍ୱର୍ଗ, କୁଳ, ଯଶ-ଅପଯଶ, ପୁତ୍ର, କନ୍ୟା ଏବଂ ମିତ୍ର - ଏ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

Verse 33

तस्मादेकां द्वितीयां वा वामामुद्वाहयेद्बुधः । संतानार्थात्तु कामाच्च बहुदोषाश्रिता च सा

ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା କାମନା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍; କାରଣ ବହୁ ପତ୍ନୀ ରହିବା ଅନେକ ଦୋଷର କାରଣ ଅଟେ ।

Verse 34

रजस्वलां च वनितां नावगच्छति यः पतिः । ब्रह्महा भ्रूणहा सोपि दुर्गतिं चाधिगच्छति

ଯେଉଁ ପତି ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଓ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାକାରୀ ସମାନ ହୋଇ ଦୁର୍ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।

Verse 35

यो मोहाद्दुर्भगां कृत्वा साध्वीं त्यजति पापकृत् । तस्या वधेन यत्पापं तद्भुक्त्वा नरकं व्रजेत्

ଯେ ପାପୀ ପୁରୁଷ ମୋହବଶେ ସାଧ୍ବୀ ପତ୍ନୀକୁ ‘ଦୁର୍ଭାଗିନୀ’ ବୋଲି ଭାବି ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ତାହାର ବଧ ସମ ପାପ ଭୋଗି ଶେଷେ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 36

वनिताहरणं कृत्वा चांडलकुलतां व्रजेत् । तथैव वनिताहानात्पतितो जायते नरः

ନାରୀକୁ ଅପହରଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଚାଣ୍ଡାଳକୁଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଏ; ଏହିପରି ନାରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 37

रामां विन्यस्य स्कंधे च चिरं यमपुरे वसेत् । मलमूत्रं शिरोदेशे नित्यं तस्य च संपतेत्

ରାମାକୁ କାନ୍ଧରେ ରଖି ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଯମପୁରୀରେ ବସେ; ତାହାର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନିତ୍ୟ ମଳମୂତ୍ର ପଡ଼ିଥାଏ।

Verse 38

एवं वर्षसहस्राणि भारं वहति दुर्मतिः । पुनर्यावन्ति लोमानि तावत्स रौरवं व्रजेत्

ଏଭଳି ଦୁର୍ମତି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଭାର ବହେ; ତାହାର ଲୋମ ଯେତେଥର ପୁନଃପୁନଃ ଗଜେ, ସେତେକାଳ ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 39

पुनः कीटेषु संतीर्णस्तदा मानुषतां व्रजेत् । ततश्च कलहं शोकं प्राप्नोति पूर्वकल्मषात्

ପୁନଃ କୀଟପତଙ୍ଗାଦି ଯୋନିରେ ଭ୍ରମଣ କରି ସେ ତେବେ ମାନବତ୍ୱ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବ କଲ୍ମଷରୁ ପରେ କଳହ ଓ ଶୋକ ଭୋଗେ।

Verse 40

एवं जन्मत्रयं प्राप्य मुच्यते पातकान्नरः । तत्कालं नरकं भुक्त्वा सा तु काकी तु वञ्चकी

ଏଭଳି ତିନି ଜନ୍ମ ପାଇ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ସେଇ ବଞ୍ଚକୀ ସ୍ତ୍ରୀ କିଛି କାଳ ନରକ ଭୋଗି କାକୀ (ମାଦା କାଉ) ହୋଇ ଜନ୍ମେ।

Verse 41

उच्छिष्टनरकं भुक्त्वा मानुषे विधवा भवेत् । यः पुनश्चांत्यजां गच्छेन्म्लेछां वा पुल्कसां नरः

ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ନାମକ ନରକ ଭୋଗି ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ବିଧବା ହୁଏ। ଏବଂ ଯେ ପୁରୁଷ ପୁଣି ଅନ୍ତ୍ୟଜା, ମ୍ଲେଚ୍ଛା କିମ୍ବା ପୁଲ୍କସ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗମନ କରେ, ସେ ଘୋର ପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 42

द्वित्रिचतुर्गुणं भुक्त्वा तत्र संचीर्णवंचकः । मातरं गुरुभार्यां च ब्राह्मणीं महिषीं तथा

ସେଠାରେ ଦ୍ୱି, ତ୍ରି ଓ ଚତୁର୍ଗୁଣ ଭୋଗ ଭୋଗି ସେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ବଞ୍ଚକ ହୋଇ ରହିଲା—ମାତା, ଗୁରୁଭାର୍ଯ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ମହିଷୀ (ରାଣୀ)ଙ୍କୁ ଗମନ କରୁଥିବା ମହାପାତକୀ ହୁଏ।

Verse 43

अन्यां वा प्रभुपत्नीं च गत्वा यात्यपुनर्भवं । भगिनीं तत्पुत्रभार्यां तथा दुहितरं स्नुषाम्

ପରସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଗମନ କରୁଥିବା ଅପୁନର୍ଭବ ଅବସ୍ଥାକୁ (ଯେଉଁଠାରୁ ଫେରା ନାହିଁ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଭଗିନୀ, ପୁତ୍ରବଧୂ, କନ୍ୟା କିମ୍ବା ସ୍ନୁଷାକୁ ଗମନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ।

Verse 44

पितृव्यां मातुलानीं तु तथैव च पितृष्वसाम् । मातृष्वस्रादिकामन्यां गत्वा नास्ति च निष्कृतिः

କାକାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମାମାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ପିତୃସ୍ୱସା (ପିସୀ) ଓ ମାତୃସ୍ୱସା (ମାଉସୀ) ଆଦି ସମ୍ବନ୍ଧିନୀଙ୍କୁ ଗମନ କଲେ ତାହାର କୌଣସି ନିଷ୍କୃତି (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ) ନାହିଁ।

Verse 45

ब्रह्महा स भवेदंधो वचसा जडतां व्रजेत् । कर्णयोर्बधिरो जातश्च्यवते नास्ति निष्कृतिः

ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା ଅନ୍ଧତ୍ୱ ପାଏ; ବାକ୍ଦୋଷରେ ଜଡବୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଦୁଇ କାନରେ ବଧିର ହୋଇ ଜନ୍ମେ, ଅଧଃପତିତ ହୁଏ, ତାହାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।

Verse 46

उक्त्वा अश्लीलमत्यर्थमखिलं स्त्रीकृतेन हि । द्विज उवाच । एवं दुष्कृतमासाद्य कथं मोक्षो भवेत्पुनः

ସ୍ତ୍ରୀହେତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶ୍ଳୀଳ ବଚନ ସବୁ କହି ସେ ଦ୍ୱିଜ କହିଲା—“ଏପରି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ କରି ପୁଣି ମୋକ୍ଷ କିପରି ହେବ?”

Verse 47

तत्समाचक्ष्व भगवन्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः । श्रीभगवानुवाच । तासां च गमनं कृत्वा तप्तां लोहस्य पुत्तलद्यं

“ହେ ଭଗବନ୍, ତାହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ; ମୁଁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।” ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—“ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତପ୍ତ ଲୋହର ଏକ ପୁତ୍ତଳି/ପ୍ରତିମା କରି (ତଦନୁସାରେ କର୍ମ କଲା)।”

Verse 48

समालिंग्य त्यजेत्प्राणं शुचिर्लोकांतरं व्रजेत् । यो वै गृहाश्रमं त्यक्त्वा मच्चित्तो जायते नरः

ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁ; ଶୁଚି ହୋଇ ପରଲୋକକୁ ଯାଉ। ଯେ ନର ଗୃହାଶ୍ରମ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ଉପରେ ଚିତ୍ତ ନିବେଶ କରେ, ସେ ଏହି ଗତି ପାଏ।

Verse 49

नित्यं स्मरति गोविंदं सर्वपापक्षयो भवेत् । ब्रह्महत्यायुतं तेन कृतं गुर्वंगनागमात्

ଯେ ନିତ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଗୁରୁପତ୍ନୀଗମନରୁ ହୋଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ଦଶହଜାର ପାପ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ମରଣରେ ନଶିଯାଏ।

Verse 50

शतं शतसहस्रं च पैष्टीमद्यस्य भक्षणात् । स्वर्णादेर्हरणं कृत्वा तेषां संसर्गकं चिरं

ମାଁଡ଼ରୁ ତିଆରି ମଦ୍ୟ ପାନ କଲେ ଶତ ଓ ଶତସହସ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣାଦି ଚୋରି କରି ସେ ଏମିତି ପାପୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହେ।

Verse 51

एतान्यन्यानि पापानि महान्ति पातकानि च । अग्निं प्राप्य यथा तूलं तृणं शुष्कं प्रणश्यति

ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ—ମହାପାତକମାନେ ମଧ୍ୟ—ଅଗ୍ନିକୁ ପାଇଲେ ଯେପରି ଶୁଷ୍କ କପାସ ଓ ଶୁଷ୍କ ତୃଣ ନଶିଯାଏ, ସେପରି ନଶିଯାନ୍ତି।

Verse 52

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे पंचाख्याने स्त्रीणामाख्यानंनाम । द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର ପଞ୍ଚାଖ୍ୟାନରେ ‘ସ୍ତ୍ରୀଣାମାଖ୍ୟାନ’ ନାମ ଦ୍ୱିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 53

कृत्वा च पूजयित्वा च स पापात्सन्तरो भवेत् । भागीरथी तटे रम्ये खगस्य ग्रहणे शिवे

ତାହା କରି ଓ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ସେ ପାପରୁ ପାର ହୁଏ—ରମ୍ୟ ଭାଗୀରଥୀ ତଟରେ, ଖଗ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଗ୍ରହଣର ଶୁଭ ସମୟରେ।

Verse 54

गवां कोटिप्रदानेन यत्फलं लभते नरः । तत्फलं समवाप्नोति सहस्रं चाधिकं च यत्

କୋଟି ଗାଈ ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ଯେ ଫଳ ପାଏ, ସେ ସେହି ଫଳକୁ ହିଁ ପାଏ—ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ହଜାର ଅଧିକ।

Verse 55

गोविंदकीर्तने तात मत्पुरे चाक्षयं वसेत् । कामात्स भवने स्थित्वा सार्वभौमो भवेन्नृपः

ହେ ପ୍ରିୟ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋ ପୁରୀରେ ଅକ୍ଷୟ ଭାବେ ବାସ କରେ। ଆଉ କାମବଶତଃ ସେହି ଧାମରେ ରହିଲେ ସେ ସର୍ବଭୌମ ସମ୍ରାଟ୍ ରାଜା ହୁଏ।

Verse 56

पुराणेमत्कथां श्रुत्वा मत्सादृश्यं लभेन्नरः । कथयित्वा पुराणं च विष्णुसायुज्यतां व्रजेत्

ପୁରାଣରେ ମୋ କଥା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋ ସାଦୃଶ୍ୟ ପାଏ; ଏବଂ ପୁରାଣ କଥନ/ପାଠ କଲେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ-ସାୟୁଜ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱ, ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 57

तस्मान्नित्यं च श्रोतव्यं पुराणं धर्मसंचयं । श्रावितव्यं प्रयत्नेन लोके विष्णुतनुं व्रजेत्

ଏହିପରି ଧର୍ମସଞ୍ଚୟ ରୂପ ଏହି ପୁରାଣକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ପ୍ରୟାସରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ଲୋକରେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ-ତନୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିଷ୍ଣୁସମ ଅବସ୍ଥା, ପାଏ।

Verse 58

अन्यद्वा स्त्रीकृते दोषे यथायोगं भवेद्ध्रुवं । निशामय प्रवक्ष्यामि तत्वतो द्विजनंदन

ନହେଲେ ସ୍ତ୍ରୀଦ୍ୱାରା କୃତ ଦୋଷରେ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜନନ୍ଦନ, ଶୁଣ—ମୁଁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ, ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ, ଏହା କହୁଛି।

Verse 59

सर्वबीजस्य दानेन सांबुकुंभं महाफलम् । दद्याद्विप्राय पुण्याहे सद्यःपूतो भवेत्क्षणात्

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବୀଜ ଦାନ କଲେ ‘ସାମ୍ବୁକୁମ୍ଭ’ ନାମକ ମହାଫଳ (ମହାପୁଣ୍ୟ) ମିଳେ। ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 60

सर्वं धान्यादिकं बीजं काले दद्याद्द्विजातये । सर्वपापक्षयं कृत्वा अक्षयं स्वर्गमश्नुते

ଯଥାକାଳେ ଧାନ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବୀଜ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସର୍ବ ପାପକ୍ଷୟ ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ।

Verse 61

गुणं वक्ष्यामि विप्रर्षे सतीनां यादृशं दृढम् । शुद्धवंशो भवेत्तस्या नित्यं लक्ष्मीः प्रवर्तते

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ସତୀ ନାରୀମାନଙ୍କର ଦୃଢ ଗୁଣ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି। ତାହାଦ୍ୱାରା ବଂଶ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

Verse 62

उभयोर्वंशयोः स्वर्गो भर्तुरात्मन एव च । पतिव्रतागुणो विप्र विस्मृतः पृच्छतस्तव

ଉଭୟ ବଂଶ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଛି, ଏବଂ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଅଛି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ତୁମେ ପଚାରୁଥିବାରୁ ପତିବ୍ରତାର ଗୁଣ ଯେନେ ଭୁଲିଯାଇଥିଲା।

Verse 63

पुनर्वक्ष्यामि योषाणां सर्वलोकहितं शुभम् । उषित्वा पूर्वकालं च पुण्यापुण्येन योषितः

ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ନାରୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତକର ଓ ଶୁଭ କଥା କହିବି—ପୂର୍ବକାଳରେ ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟ-ଅପୁଣ୍ୟ ଅନୁସାରେ କିପରି ରହୁଥିଲେ।

Verse 64

पश्चात्पतिव्रतायाश्च ताश्च गच्छंति मद्गतिम् । षण्मासं वाथ वर्षं वा अधिकं च प्रशस्यते

ତାପରେ ସେହି ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଗତି (ପରମ ଅବସ୍ଥା) ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଛଅ ମାସ, କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ, କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ—ଏହି ଅବଧି ପ୍ରଶଂସିତ।

Verse 65

पतिव्रता भवेद्या च यावत्पूता व्रजेद्दिवम् । सुरापं विप्रहंतारं सर्वपापयुतं पतिम्

ଯେ ନାରୀ ପତିବ୍ରତା ରହେ, ସେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ—ତାହାର ପତି ମଦ୍ୟପ, ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା ଓ ସର୍ବପାପଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 66

पंकात्पूतं नयेत्स्वर्गं भर्त्तांरं यानुगच्छति । कंदर्पसदृशो भर्ता सा रतीव मनोरमा

ଯେ ନାରୀ ଭକ୍ତିସହିତ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁଗମନ କରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ କାଦୁଆରୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ; ପତି କନ୍ଦର୍ପସଦୃଶ ହୁଏ, ସେ ରତିପରି ମନୋହରା ହୁଏ।

Verse 67

जिष्णोरेवचिरं लोके भुंक्तेऽनंतमयं सुखम् । पतिव्रता बलाद्या च विदूरे स्वामिपातने

ଏହି ଲୋକରେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ—ବଲା ଆଦି—ଜିଷ୍ଣୁ (ବିଜୟୀ ପ୍ରଭୁ)ଙ୍କ ଅନନ୍ତ ସୁଖକୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଭୋଗ କରେ; ପତିଙ୍କ ପତନ (ମୃତ୍ୟୁ) ସମୟରେ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 68

चिह्नं लब्ध्वामृता वह्नौ पापादुद्धरते पतिं । पतिव्रता च या नारी देशांतरमृते पतौ

ଶୁଭଚିହ୍ନ ପାଇ ଅଗ୍ନିରେ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରି ସେ ପତିଙ୍କୁ ପାପରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଏବଂ ପତି ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ଦେଶାନ୍ତରକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 69

सा भर्तुश्चिह्नमादाय वह्नौ सुप्त्वा दिवं व्रजेत् । या स्त्री ब्राह्मणजातीया मृतं पतिमनुव्रजेत्

ପତିଙ୍କ ଚିହ୍ନ (ପ୍ରତୀକ) ନେଇ ଅଗ୍ନିରେ ଶୟନ କରି ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ—ମୃତ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁଗମନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଜାତୀୟା ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଏହି ଆଚାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 70

सा स्वर्गमात्मघातेन नात्मानं न पतिं नयेत् । न म्रियेत समं गत्वा ब्राह्मणी ब्रह्मशासनात्

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆତ୍ମଘାତ କରି ସ୍ୱର୍ଗ ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିଜକୁ କିମ୍ବା ପତିକୁ ମୃତ୍ୟୁପଥେ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପତି ସହ ସହଗମନ କରି ମରିବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାସନ।

Verse 71

प्रव्रज्यागतिमाप्नोति मरणादात्मघातिनी । नरोत्तम उवाच । सर्वासामपि जातीनां ब्राह्मणः शस्य इष्यते

ଆତ୍ମଘାତିନୀ ମରଣ ଦ୍ୱାରା (କଥିତ) ପ୍ରବ୍ରଜ୍ୟାଗତି ପାଏ; କିନ୍ତୁ ମରଣ ତ ଆତ୍ମବିନାଶ ହିଁ। ନରୋତ୍ତମ କହିଲେ—ସମସ୍ତ ଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହିଁ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।

Verse 72

पुण्यं च द्विजमुख्येन अत्र किंवा विपर्ययः । श्रीभगवानुवाच । ब्राह्मण्यास्साहसं कर्म नैव युक्तं कदाचन

ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ, କିମ୍ବା ତାହାର ବିପରୀତ କ’ଣ? ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟନିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିବେକୀ କିମ୍ବା ହିଂସାତ୍ମକ କର୍ମ କେବେ ଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।

Verse 73

निःशेषेस्या वधं कृत्वा स नरो ब्रह्महा भवेत् । तस्माद्ब्राह्मणजातीया विप्रया च व्रतं चरेत्

ତାକୁ ନିଃଶେଷ ଭାବେ ବଧ କଲେ ସେ ପୁରୁଷ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ହେବ। ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଜାତିରେ ଜନ୍ମିତ ନାରୀ—ବ୍ରାହ୍ମଣୀ—ନିୟତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁ।

Verse 74

प्रवक्ष्यामि यथातथ्यं शृणु विप्र यथार्थतः । आपणांतरमामिष्यं भक्षयेन्न कदाचन

ମୁଁ ଯଥାତଥ୍ୟ କହିବି—ହେ ବିପ୍ର, ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଶୁଣ: ବ୍ୟବସାୟ/ହାଟବଜାର ମାର୍ଗରେ ଆଣା ମାଂସ କେବେ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 75

अश्वमेधसहस्राणां हायने फलमाप्नुयात् । अर्हणं चेष्टदेवस्य हरेर्व्रतमनुत्तमम्

ହରିଙ୍କ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ବ୍ରତକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପାଳନ କରି ଏବଂ ନିଜ ଇଷ୍ଟଦେବଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ପୂଜା କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷରେ ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 76

स्वामिनोपि जलं पिंडं संप्रदद्यादमत्सरात् । युगकोटिसहस्राणि युगकोटिशतानि च

ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ମତ୍ସର ବିନା ଜଳ ଓ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରୁ; ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଯୁଗକୋଟି ସହସ୍ର ଏବଂ ଯୁଗକୋଟି ଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅବିଚଳ ରହେ।

Verse 77

पतिना सह सा साध्वी विष्णुलोके युता भवेत् । ततो महाव्रतं प्राप्य निरये ब्राह्मणी वधूः

ସେହି ସାଧ୍ବୀ ନାରୀ ପତିଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ବାସ କରେ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ବଧୂ ମହାବ୍ରତ ପ୍ରାପ୍ତ କରି (କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ କରି) ପରେ ନରକରେ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 78

उद्धरेदुभयोर्वंशाञ्छतशोथ सहस्रशः । अतो बंधुजनैरेव पुत्रैर्भ्रात्रादिभिर्बुधैः

ଉଭୟ (ମାତା-ପିତା)ଙ୍କ ବଂଶକୁ ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ। ତେଣୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ବନ୍ଧୁଜନ—ପୁତ୍ର, ଭ୍ରାତା ଆଦି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସାଧ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 79

विनियम्य सदा तस्या व्रतलोपं न कारयेत् । हरेश्चेद्वासरं प्राप्य विधवा न व्रतं चरेत्

ତାକୁ ସଦା ନିୟମିତ ରଖି ତାହାର ବ୍ରତଲୋପ ହେବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନ ଆସିଲେ, ବିଧବା ଏହି ବ୍ରତାଚରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 80

पुनर्वैधव्यतामेति जन्मजन्मनि दुर्भगा । भोजनात्मत्स्यमांसस्य व्रतानां विप्रयोगतः

ମାଛ ଓ ମାଂସ ଭୋଜନ କରି ଏବଂ ପବିତ୍ର ବ୍ରତମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ ସେ ଦୁର୍ଭାଗିନୀ ନାରୀ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ପୁନଃ ପୁନଃ ବୈଧବ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 81

चिरं निरयमासाद्य शुनी भवति निश्चितम् । दुष्टाया मैथुनं गच्छेद्विधवाकुलनाशिनी

ଦୀର୍ଘକାଳ ନରକଯାତନା ଭୋଗି ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁନୀ (ମାଦା କୁକୁର) ହୁଏ। ଯେ ଦୁଷ୍ଟା ପରପୁରୁଷ ସହ ମୈଥୁନକୁ ଯାଏ, ସେ ବିଧବାକୁଳକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 82

नरकाननुभूयाथ गृध्रिणी दशजन्मसु । द्विजन्मफेरवा भूत्वा ततो मानुषतां व्रजेत्

ନରକମାନଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରି ସେ ଦଶ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃଧ୍ରିଣୀ (ମାଦା ଗିଧ) ହୁଏ। ପରେ ଦୁଇ ଜନ୍ମ ଚମ୍ଗାଦଡ଼ ହୋଇ, ତାହାପରେ ମାନବଜନ୍ମ ପାଏ।

Verse 83

तथैव बालवैधव्या दासीत्वमुपगच्छति । द्विज उवाच । कन्यादानफलं ब्रूहि वद दास्याः फलं च यत्

ସେହିପରି ଅଳ୍ପବୟସରେ ବିଧବା ହୋଇଥିବା ନାରୀ ଦାସୀତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ—“କନ୍ୟାଦାନର ଫଳ କୁହ; ଦାସୀଦାନର ଫଳ ମଧ୍ୟ କୁହ।”

Verse 84

विधानं च यथोक्तं च यदि मेनुग्रहः प्रभो । श्रीभगवानुवाच । रूपाढ्ये गुणसंपन्ने कुलीने यौवनान्विते

“ହେ ପ୍ରଭୋ, ଯଦି ମୋପରେ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଥାଏ, ତେବେ ବିଧି ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯଥୋକ୍ତ ଭାବେ ହେଉ।” ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—“ଯେ ରୂପବତୀ, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, କୁଳୀନ ଏବଂ ଯୌବନଯୁକ୍ତ।”

Verse 85

समृद्धे वित्तसंपूर्णे कन्यादानफलं शृणु । सर्वाभरणसंयुक्तां कन्यकां यो ददाति च

ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଧନସମ୍ପତ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ କନ୍ୟାଦାନର ଫଳ ଶୁଣ। ଯେ ଜଣେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 86

तेन दत्ता धरा सर्वा सशैलवनकानना । अर्द्धाभरणदानेन फलं दातुर्भवेद्ध्रुवम्

ସେହି ଦାନଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉପବନ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଦାନ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ନିଜ ଆଭୂଷଣର ଅର୍ଧ ଦାନ କଲେ ଦାତାର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।

Verse 87

अनाभरणकन्यायाः पादैकस्य फलं भवेत् । यः पुनः शुल्कमश्नाति स याति नरके नरः

ଆଭୂଷଣହୀନ କନ୍ୟାର (ଦାନ) ଫଳ କେବଳ ତାହାର ଗୋଟିଏ ପାଦର ସମାନ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯେ ପୁନର୍ବାର କନ୍ୟାଶୁଳ୍କ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 88

विक्रीय चात्मजां मूढो नरकान्न निवर्त्तते । लोभादसदृशे पुंसि कन्यां यस्तु प्रयच्छति

ଯେ ମୂଢ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ବିକ୍ରି କରେ, ସେ ନରକରୁ ଫେରେ ନାହିଁ। ଏବଂ ଯେ ଲୋଭରେ ଅଯୋଗ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗତି ପାଏ।

Verse 89

रौरवं नरकं प्राप्य चांडालत्वं च गच्छति । अतएव हि शुल्कं च जामातुर्न कदाचन

ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ପାଇ ଚାଣ୍ଡାଳତ୍ୱକୁ ଯାଏ। ତେଣୁ ଜାମାତାଠାରୁ କନ୍ୟାଶୁଳ୍କ କେବେବି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 90

गृह्णाति मनसा प्राज्ञो यद्दत्तं तस्य चाक्षयम् । भूमिं गां च हिरण्यं च धनं वस्त्रं च धान्यकम्

ପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ମନରେ (ଅନ୍ତଃସ୍ୱୀକୃତିରେ) ଯାହା ଦିଆଯାଏ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରେ; ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ—ଭୂମି, ଗାଈ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଧନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଧାନ୍ୟ।

Verse 91

जामातुर्यौतकं दत्वा सर्वं भवति चाक्षयम् । विवाहसमये वत्स सगोत्र परगोत्रजैः

ଜାମାତାଙ୍କୁ ଯୌତକ (ବିବାହ-ଉପହାର) ଦାନ କଲେ ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ। ହେ ବତ୍ସ, ବିବାହ ସମୟରେ ସଗୋତ୍ର ଓ ପରଗୋତ୍ର—ଦୁହେଁ ପକ୍ଷର ଲୋକେ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 92

यौतकं दीयते किंचित्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत् । दाता न स्मरते दानं प्रतिग्राही न याचते

ଯୌତକ ଭାବେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦିଆଗଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଦାତା ଦାନକୁ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରେନାହିଁ, ଗ୍ରହୀତା ମାଗି ଯାଚନା କରେନାହିଁ।

Verse 93

उभौ तौ नरकं यातश्छिन्नरज्जुर्घटो यथा । अवश्यं यौतकं दानं दातव्यं सात्विकेन हि

ସେ ଦୁହେଁ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି—ଛିନ୍ନ ରଜ୍ଜୁ ଥିବା ଘଟ ଯେପରି ପଡ଼ିଯାଏ। ତେଣୁ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଯୌତକ-ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 94

अदत्वा नरकं प्राप्य दासीत्वमुपगच्छति । अत्यासन्नेतिदूरस्थे चात्याढ्ये चाति दुर्गते

ଯେ ଦାନ ନକରେ ସେ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପରେ ଦାସତ୍ୱକୁ ପଡ଼େ। ତେଣୁ ଗ୍ରହୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିକଟ ହେଉ କି ଅତି ଦୂର, ଅତ୍ୟଧିକ ଧନୀ ହେଉ କି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗତ—ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 95

कुलहीने च मूर्खे च षट्सु कन्या न दीयते । अतिवृद्धे चातिदीने रोगिष्ठे देशवासिनि

କୁଳହୀନ, ମୂର୍ଖ, ଅତିବୃଦ୍ଧ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ ଏବଂ ଦେଶବାସୀ - ଏହି ଛଅ ଜଣଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 96

अतिक्रुद्धेप्यसन्तुष्टे षट्सु कन्या न दीयते । एतेभ्यः कन्यकां दत्वा नरकं चाधिगच्छति

ଯଦିଓ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ କିମ୍ବା ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାଆନ୍ତି, ତଥାପି ଏହି ଛଅ ଜଣଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏମାନଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେଲେ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

Verse 97

लोभात्संमानलाभाच्च कन्यका परिवर्तनात् । मुनीनां प्रेयसीं नारीं युवतीं रूपशालिनीम्

ଲୋଭ, ସମ୍ମାନ ଲାଭ ଏବଂ କନ୍ୟା ବିନିମୟ ଦ୍ୱାରା, ମୁନିମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଯୁବତୀ ଏବଂ ରୂପବତୀ ନାରୀ (ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ)।

Verse 98

सालंकारां सशय्यां च दत्वाऽनंतफलं लभेत् । अनयोश्च फलं तुभ्यं युवती कन्ययोरपि

ଅଳଙ୍କାରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ଶଯ୍ୟା ସହିତ କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ଯୁବତୀ ଏବଂ କନ୍ୟା ଉଭୟଙ୍କ ଦାନର ଫଳ ତୁମକୁ ମିଳିବ।

Verse 99

एका वराय दातव्या अपरा ब्राह्मणाय तु । क्रीता देवा यदातव्या धीरेणाकष्टकर्मणा

ଗୋଟିଏ ବରକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ବ୍ୟକ୍ତି କଷ୍ଟଦାୟକ କର୍ମ ବିନା ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ବସ୍ତୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 100

कल्पकालं भवेत्स्वर्गं नृपो वा कौ महाधनी । प्रतिजन्म लभेतैष सुपत्नीं वरवर्णिनीम्

ତାହା ପାଇଁ କଳ୍ପକାଳ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗସମ ହୁଏ; ସେ ରାଜା କିମ୍ବା ମହାଧନୀ ହୁଏ। ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ସେ ସୁଶୀଳା, ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣା ସତୀ ପତ୍ନୀକୁ ପାଏ।

Verse 101

य इदं शृणुयान्नित्यं पुण्याख्यानमनुत्तमम् । सर्वपापक्षयस्तस्य सर्वशास्त्रार्थपारगः

ଯେ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟାଖ୍ୟାନକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ; ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଏ।

Verse 102

लभेत सोऽक्षयं स्वर्गं नारीणां वल्लभो भवेत् । क्षत्रियो विजयी चाथ लोकनाथो भवेद्ध्रुवम्

ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ ଏବଂ ନାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଯଦି ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୁଏ, ତେବେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକନାଥ ହୁଏ।

Verse 103

श्रुतं हरति पापानि जन्मजन्मकृतानि च । सौभाग्यं लभते लोके तथैव च वरांगना

ଏହାର ଶ୍ରବଣ ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରରେ କୃତ ପାପମାନଙ୍କୁ ହରିନେଇଥାଏ। ଏହି ଲୋକରେ ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳେ; ତେଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଏ।