Adhyaya 51
Srishti KhandaAdhyaya 5188 Verses

Adhyaya 51

The Glory of the Devoted Wife (Pativratā) and the Māṇḍavya Curse: Sunrise Halted and Restored

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆଦର୍ଶ ପତିବ୍ରତାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ପତିଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭାବେ ସେବା କରନ୍ତି; ପତିଙ୍କ ମନ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଗଣିକା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ସେ ସାଧ୍ବୀ ଗଣିକାଙ୍କ ଘରେ ଯାଇ ଶୁଚି-ସେବା କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାତିରେ ପତିଙ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ବୋହି ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ବାହାରୁଥାନ୍ତି। ପଥରେ ଶୂଳରେ ଆରୋପିତ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ତାଙ୍କ ସମାଧି ଭଙ୍ଗ ହୁଏ। କ୍ରୋଧିତ ମୁନି ଶାପ ଦିଅନ୍ତି—ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟେ ପତି ଭସ୍ମ ହେବେ। ତେବେ ପତିବ୍ରତା ନିଜ ତପୋବଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅଟକାଇ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଙ୍କଟରେ ପକାନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଦେବଗଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଆନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ସମାଧାନ କରନ୍ତି—ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୁନଃ ହେଉ, ଶାପଫଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଉ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରରେ ପତି ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ମନ୍ମଥସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଜନ୍ମନେଇ, ଦମ୍ପତି ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ-ପାଠର ଫଳଶ୍ରୁତି କୁହାଯାଇଛି।

Shlokas

Verse 1

नरोत्तम उवाच । त्रिदशानां च देवानामन्येषां जगदीश्वरः । प्रभुः कर्ता च हर्त्ता च गोप्ता भर्त्ता पिता प्रसूः

ନରୋତ୍ତମ କହିଲେ—ଜଗଦୀଶ୍ୱର ତ୍ରିଦଶ ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସତ୍ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ; ସେଇ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକ, ରକ୍ଷକ ଓ ପାଳକ, ପିତା ଏବଂ ଜନ୍ମର ମୂଳ ସ୍ରୋତ।

Verse 2

अस्माकं वाक्श्रमो विष्णोः कथनेनैव युज्यते । किंतु कौतूहलं मेऽस्ति पिपासा वा क्षुधापि वा

ଆମର ବାକ୍‌ଶ୍ରମ ବିଷ୍ଣୁକଥା କହିଲେ ମାତ୍ର ସାର୍ଥକ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ମୋର ଏକ କୌତୁହଳ ଅଛି—ଏହା ପିପାସା କି, ନା ଭୁଖ ମଧ୍ୟ?

Verse 3

कृतं पृच्छति येनैव वक्तव्यं तत्प्रियेण हि । अतीतं चैव जानाति कथं नाथ पतिव्रता

ସେ ଯାହା କରାଯାଇଛି ତାହାହିଁ ପଚାରେ, ଏବଂ କହିବାଯୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାହା ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ସେ ଅତୀତକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ—ହେ ନାଥ, ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀ କିପରି ଅନ୍ୟଥା କରିପାରିବ?

Verse 4

किं वा तस्यां प्रभावं च वक्तुमर्हस्यशेषतः । भगवानुवाच । कथितं मे पुरा वत्स पुनः कौतूहलं द्विज

“ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ? କୃପାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।” ଭଗବାନ କହିଲେ—“ବତ୍ସ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ କହିଥିଲ; ତଥାପି, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ପୁନଃ କୌତୁହଳ ଜାଗିଛି।”

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं यत्ते मनसि वर्तते । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युर्हिते रता

ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି ସେ ସବୁ ମୁଁ କହିବି। ସେ ପତିବ୍ରତା, ପତିକୁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଭାବେ ଧରେ, ଏବଂ ସଦା ପତିର ହିତରେ ରତ ରହେ।

Verse 6

देवानामपि साऽऽराध्या मुनीनां ब्रह्मवादिनां । धवस्यैकस्य या नारी लोके पूज्यतमा स्मृता

ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆରାଧ୍ୟ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦନୀୟ। ଯେ ନାରୀ ଏକମାତ୍ର ପତିଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଧରେ, ସେ ଲୋକେ ସର୍ବାଧିକ ପୂଜ୍ୟା ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 7

तस्या संमानने गुर्वी निभृता न भविष्यति । मध्यदेशे पुरा तात नगरी चातिशोभना

ତାହାର ସମ୍ମାନ କରିବାରେ କୌଣସି ଭାରୀ ସଙ୍କୋଚ କିମ୍ବା ହିଚକିଚାହଟ ରହିବ ନାହିଁ। ହେ ତାତ, ପୁରାକାଳରେ ମଧ୍ୟଦେଶରେ ଅତିଶୟ ଶୋଭାମୟ ଏକ ନଗରୀ ଥିଲା।

Verse 8

तस्यां च ब्रह्मजातीया सेव्या नाम्नी पतिव्रता । तस्या धवोऽभवत्कुष्ठी पूर्वकर्मविरोधतः

ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁଳଜାତା ସେବ୍ୟା ନାମକ ପତିବ୍ରତା ସାଧ୍ବୀ ଥିଲେ। ପୂର୍ବକର୍ମର ପ୍ରତିକୂଳ ଫଳରୁ ତାଙ୍କ ପତି କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହେଲେ।

Verse 9

गलद्व्रणास्य पत्युश्च नित्यं चर्यापरायणा । यद्यन्मनोरथं तस्य शक्त्या सा कुरुते भृशम्

ମୁଖରୁ ଘାଉର ସ୍ରାବ ଝରୁଥିବା ପତିଙ୍କୁ ସେ ନିତ୍ୟ ସେବାଚର୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଉଦୟ ହୁଏ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତାହାକୁ ଅତିଶୟ ଭାବେ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 10

अर्चयेद्देववन्नित्यं स्नेहं कुर्यादमत्सरा । कदाचित्पथि गच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्

ସେ ପତିଙ୍କୁ ଦେବତା ପରି ନିତ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ଭାବେ ସ୍ନେହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ଏକଦା ପଥରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ବେଶ୍ୟା ଚାଲିଯାଉଥିଲା।

Verse 11

दृष्ट्वाऽतीवाभवन्मोहान्मन्मथाविष्टचेतनः । निश्श्वस्य सुतरां दीर्घं ततस्तु विमनाऽभवत्

ତାକୁ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହିତ ହେଲା; ମନ୍ମଥରେ ଆବିଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ହୋଇ ଅତି ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲା, ତାପରେ ମନମରା ହେଲା।

Verse 12

श्रुत्वा गृहाद्विनिःसृत्य साध्वी पप्रच्छ तं पतिं । उन्मनास्त्वं कथं नाथ निःश्वासस्ते कथं विभो

ଏହା ଶୁଣି ସାଧ୍ବୀ ପତ୍ନୀ ଘରୁ ବାହାରି ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ନାଥ, ଆପଣ କାହିଁକି ଏତେ ଉନ୍ମନା? ହେ ବିଭୋ, ଏହି ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ କାହିଁକି?”

Verse 13

ब्रूहि मे यच्च कर्तव्यमकर्तव्यं च यत्प्रियम् । दयितं ते करिष्यामि त्वमेको मे गुरुः प्रियः

ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, କ’ଣ ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ପ୍ରିୟ। ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ସେହି ମୁଁ କରିବି; ଆପଣେ ମୋର ପ୍ରିୟ ଗୁରୁ।

Verse 14

अभीष्टं वद मे नाथ यथाशक्ति करोम्यहम् । इत्युक्ते तामुवाचेदं वृथा किं भाषसे प्रिये

ହେ ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ଅଭୀଷ୍ଟ କ’ଣ କୁହନ୍ତୁ; ମୋ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ମୁଁ କରିବି। ଏହିପରି କହିଲେ ସେ କହିଲେ—ପ୍ରିୟେ, ବ୍ୟର୍ଥ କାହିଁକି କହୁଛ?

Verse 15

न शक्ता त्वं न चैवाहं मोघं वक्तुं न युज्यते । प्रष्टुं नाधिकरोषीति यथा दीर्घतरोः फलम्

ନ ତୁମେ ସମର୍ଥ, ନ ମୁଁ; ବ୍ୟର୍ଥ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପଚାରିବାର ଅଧିକାର ତୁମର ନାହିଁ—ଯେପରି ଅତି ଉଚ୍ଚ ଗଛର ଫଳ ସହଜେ ମିଳେ ନାହିଁ।

Verse 16

भूमौ स्थित्वा तु खर्वात्मा समुद्धर्तुं प्रवांछति । तथा मे रमणी लोभान्मोहाद्यदभिवांछितम्

ଭୂମିରେ ଦାଁଡିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୂଢମନା ଲୋକ ଯେପରି ଜଗତକୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହେ। ସେପରି ମୋର ରମଣୀ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ କଳ୍ପିତ ବସ୍ତୁକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲା।

Verse 17

दंपत्योरपि दुःसाध्यमपयानं वदाम्यहम् । पतिव्रतोवाच । ज्ञात्वा तु त्वन्मनोवृत्तं शक्ताहं कार्यसाधने

ଦମ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥାନ ମୁଁ କହୁଛି। ପତିବ୍ରତା କହିଲା—ଆପଣଙ୍କ ମନୋବୃତ୍ତି ଜାଣି, କାର୍ଯ୍ୟସାଧନରେ ମୁଁ ସମର୍ଥ।

Verse 18

आदेशं कुरु मे नाथ कर्तव्यं येन केनचित् । यदि ते दुर्लभं कार्यं कर्तुं शक्नोमि यत्नतः

ହେ ନାଥ, ମୋତେ ଆଜ୍ଞା କର; ଯେ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉ, ମୋତେ ଦିଅ। ଯଦି ତୁମର କୌଣସି ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଥାଏ, ମୁଁ ପ୍ରୟାସରେ ତାହା କରିପାରିବି।

Verse 19

तदा मे त्वतिकल्याणं फलिष्यति परे त्विह । इत्युक्ते परमः प्रीतः स्थितो वचनमब्रवीत्

ତେବେ ମୋ ପାଇଁ ପରମ ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳିବ—ଇହଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ। ଏହା ଶୁଣି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ସେଠାରେ ରହି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 20

पापाभ्यासाच्च पाप्मानं पृच्छतीति विनिश्चयः । पथ्यस्मिन्संप्रगच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्

ପାପକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ପାପମାର୍ଗକୁ ହିଁ ପଚାରେ—ଏହା ନିଶ୍ଚୟ। ସେହି ପଥରେ ଚାଲିବାବେଳେ ସେ ଏକ ପରମସୁନ୍ଦରୀ ବେଶ୍ୟାକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲା।

Verse 21

सर्वतश्चानवद्यांगीं दृष्ट्वा मे दह्यते मनः । यदि तां त्वत्प्रसादाच्च प्राप्नोमि नवयौवनां

ତାହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଦେଖି ମୋ ମନ ଭିତରେ ଦହିଯାଏ। ଯଦି ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ତାକୁ ପୁନଃ ନବଯୌବନରେ ପାଇପାରିବି...

Verse 22

तदा मे सफलं जन्म कुरु साध्वि हितं मम । यदि मां कुष्ठिनं दीनं पूतिगंधं नवव्रणम्

ହେ ସାଧ୍ବୀ, ତେବେ ମୋ ଜନ୍ମକୁ ସଫଳ କର; ମୋ ହିତ କର—ମୁଁ କୁଷ୍ଠୀ, ଦୀନ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଓ ନବଟି ଘାଉରେ ଆବୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 23

न गच्छति वरारोहा तदा मे निधनं हितम् । श्रुत्वा तेनेरितं वाक्यं साध्वी वचनमब्रवीत्

“ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀ ଯଦି ନ ଯାଏ, ତେବେ ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ ଶ୍ରେୟ।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ସାଧ୍ବୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 24

यथाशक्ति करिष्यामि स्थिरी भव प्रभोऽधुना । मनसाथ समालोच्य क्षपांते ह्युषसि द्रुतम्

“ମୁଁ ଯଥାଶକ୍ତି କରିବି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏବେ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ। ମନେ ଭାବି ରାତିର ଶେଷରେ—ଉଷାବେଳେ—ଶୀଘ୍ର କରିବି।”

Verse 25

गोमयं सह शोधन्या गृहीत्वा सा ययौ मुदा । संप्राप्य गणिकागेहं शोधयित्वा च चत्वरम्

ଗୋମୟ ଓ ଶୋଧନ ଝାଡୁ ସହ ନେଇ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଗଲେ। ଗଣିକାର ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି ଚତ୍ୱର/ଆଙ୍ଗଣକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 26

प्रतोलीं वीथिकां चैव गोमयं प्रददौ मुदा । सा तूर्णमागता गेहे जनस्यालोकने भयात्

ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରତୋଳୀ (ଦ୍ୱାର) ଓ ବୀଥିକା (ଗଲି) ରେ ମଧ୍ୟ ଗୋମୟ ଲେପନ କଲେ। ପରେ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଭୟରୁ ସେ ଶୀଘ୍ର ଘରକୁ ଫେରିଲେ।

Verse 27

एवं क्रमेण सा साध्वी चरति स्म दिनत्रयम् । अथ सा वारमुख्या च चेटिकाश्चेटकानपि

ଏଭଳି କ୍ରମେ ସେ ସାଧ୍ବୀ ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଚରଣ କଲେ। ତାପରେ ପ୍ରଧାନ ଗଣିକା ଦାସୀମାନଙ୍କ ସହ—ଦାସମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନେଇ—ଆସିଲେ।

Verse 28

अपृच्छत्कस्य कर्माणि शोभनानि च चत्वरे । मया नोक्तेप्युषः काले कस्य मत्प्रियकारणात्

ସେ ଚତ୍ୱରରେ ପଚାରିଲା—“ଏହି ଶୁଭ କର୍ମ କାହାର?” ଉଷାକାଳେ ମୁଁ କିଛି କହିନଥିଲି, ତଥାପି ମୋ ପ୍ରିୟତାର କାରଣରେ କାହା ନିମିତ୍ତେ ସେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରିୟ ହେଲା—ଏହିଭଳି ମନେ ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 29

रुच्यकर्मणि दीप्यंते रथ्या चत्त्वर वीथिकाः । परस्परेण संचिंत्य वारमुख्यां च तेऽब्रुवन्

ରୁଚିକର ଉତ୍ସବକର୍ମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବା ସହିତ ରଥ୍ୟା, ଚତ୍ୱର ଓ ଗଲିପଥ ସବୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। ତାପରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ପରାମର୍ଶ କରି ପ୍ରଧାନ ବାରମୁଖ୍ୟା (ଗଣିକା)ଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 30

अस्माभिर्न कृतं भद्रे कर्म चैतत्प्रमार्जनम् । अथ सा विस्मयं गत्वा संचिंत्य रजनीक्षये

ସେମାନେ କହିଲେ—“ଭଦ୍ରେ, ଆମେ ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତକର୍ମ କିମ୍ବା ଶୋଧନ କରିନାହିଁ।” ତେବେ ସେ ଆଶ୍ଚର୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ରାତି ଶେଷ ହେବାବେଳେ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 31

तया च दृश्यते सा च तथैव पुनरागता । दृष्ट्वा तां महतीं साध्वीं ब्राह्मणीं च पतिव्रताम्

ସେ ତାକୁ ଦେଖିଲା, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ପୁନର୍ବାର ଫେରିଆସିଲା। ସେଇ ମହତୀ ସାଧ୍ୱୀ, ପତିବ୍ରତା ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମ୍ର ହେଲେ।

Verse 32

दधार चरणे तस्या हा क्षमस्वेति भाषिणी । आयुर्देहं च संपत्तिर्यशोर्थः कीर्तिरेव च

“ହା, କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ” ବୋଲି କହି ସେ ତାଙ୍କର ଚରଣ ଧରିଲା। ଶରଣାଗତିରେ ଆୟୁ, ଦେହ, ସମ୍ପତ୍ତି—ମାନ, ଧନ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲା।

Verse 33

एतासां मे विनाशाय स्फुरसीव पतिव्रते । यद्यत्प्रार्थयसे साध्वि नित्यं दास्यामि तद्दृढम्

ହେ ପତିବ୍ରତେ, ମୋର ଏହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ତୁମେ ଯେନ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଛ। ହେ ସାଧ୍ବୀ, ତୁମେ ଯାହା ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର, ମୁଁ ତାହାକୁ ସଦା ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବି।

Verse 34

सुवर्णं मणिरत्नं वा चेलं वा यन्मनोरथं । तामुवाच ततः साध्वी न मे चार्थे प्रयोजनम्

“ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହେଉ କି ମଣିରତ୍ନ ହେଉ କି ବସ୍ତ୍ର—ତୁମ ମନୋରଥ ଯାହା, କହ,” ସେ କହିଲା। ତେବେ ସାଧ୍ବୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋତେ ଏପରି ଧନର କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ।”

Verse 35

अस्ति कार्यं च ते किञ्चिद्वदामि कुरुषे यदि । तदा मे हृदि संतोषः कृतं सर्वं त्वयाऽधुना

ତୁମ ପାଇଁ ମୋର ଏକ ଛୋଟ କାମ ଅଛି—ତୁମେ ଯଦି ମୋ କଥାମତେ କର, ତେବେ ମୋ ହୃଦୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ; ଏହିମାତ୍ରେ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ସବୁ କରିଦେଲା ପରି ହେବ।

Verse 36

गणिकोवाच । सत्यं सत्यं करिष्यामि द्रुतं वद पतिव्रते । कुरु मे रक्षणं मातर्द्रुतं कृत्यं च मे वद

ଗଣିକା କହିଲା—“ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ମୁଁ କରିବି। ହେ ପତିବ୍ରତେ, ଶୀଘ୍ର କହ। ମାତା, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ଏବଂ ମୋ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ, ଶୀଘ୍ର କହ।”

Verse 37

त्रपया निकृतं वाच्यं तस्यामुक्तं वरं प्रियम् । क्षणं विमृश्य सा वेश्या कृत्वा क्षांतिमुवाच च

ଲଜ୍ଜାବଶତଃ ସେ ସଂଯତ ବାଣୀରେ ତାହାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଓ ମନୋହର କଥା କହିଲା। କ୍ଷଣମାତ୍ର ଭାବି ସେଇ ବେଶ୍ୟା ଧୈର୍ୟ ଧରି ପୁନର୍ବାର କହିଲା।

Verse 38

कुष्ठिनः पूतिगंधस्य संपर्के दुःखिता भृशम् । दिनैकं च करिष्यामि यद्यागच्छति मद्गृहम्

ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ କୁଷ୍ଠରୋଗୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ। ତଥାପି, ଯଦି ସେ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ସହ୍ୟ କରିବି।

Verse 39

पतिव्रतोवाच । आगमिष्यामि ते गेहमद्य रात्रौ च सुंदरि । भुक्तभोग्यं पतिं हृष्टं पुनर्नेष्यामि मद्गृहम्

ପତିବ୍ରତା କହିଲେ: 'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆଜି ରାତିରେ ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି। ଭୋଗ ବିଳାସ ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପତିଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ମୋ ଘରକୁ ନେଇଯିବି।'

Verse 40

गणिकोवाच । गच्छ शीघ्रं महाभागे स्वगृहं च पतिव्रते । पतिस्ते चार्द्धरात्रे स आगच्छतु च मद्गृहम्

ଗଣିକା କହିଲା: 'ହେ ମହାଭାଗା, ହେ ପତିବ୍ରତା, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଘରକୁ ଯାଅ। ତୁମର ପତି ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତୁ।'

Verse 41

बहवो मे प्रियास्संति राजानस्तत्समाश्च ये । एकैको मद्गृहे नित्यं तिष्ठतीह निरंतरम्

ମୋର ଅନେକ ପ୍ରିୟ ରାଜା ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସର୍ବଦା ମୋ ଘରେ ନିରନ୍ତର ରୁହନ୍ତି।

Verse 42

अद्याहं मे गृहं शून्यं करिष्यामि च त्वद्भयात् । स चागच्छतु ते भर्त्ता स चास्मान्प्राप्य गच्छतु

ଆଜି ତୁମ ଭୟରେ ମୁଁ ମୋ ଘର ଖାଲି କରିଦେବି। ତୁମର ପତି ଆସନ୍ତୁ ଏବଂ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ।

Verse 43

एतच्छ्रुत्वा तु सा साध्वी गतासौ स्वगृहे तथा । पत्यौ निवेदयामास कृत्यं ते फलितं प्रभो

ଏହା ଶୁଣି ସେ ସାଧ୍ବୀ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲା। ସେ ପତିଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲା—“ପ୍ରଭୋ, ଆପଣଙ୍କ ଅଭିପ୍ରେତ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳିତ ହୋଇଛି।”

Verse 44

अद्य रात्रौ च तद्गेहं गंतुं ख्यातिं करोति सा । प्रभूताः पतयस्तस्यास्तव कालो न विद्यते

ଆଜି ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେହି ପୁରୁଷର ଘରକୁ ଯାଇ ନିଜ ଖ୍ୟାତି ବଢ଼ାଉଛି। ତାହାର ଅନେକ ପତି ହୋଇଛନ୍ତି—ତୁମ ପାଇଁ ତାହାର ସମୟ ନାହିଁ।

Verse 45

विप्र उवाच । कथं यास्यामि तद्गेहं मया गंतुं न शक्यते । एतज्ज्ञात्वा कुतः क्षांतिः कृतं कार्यं कथं भवेत्

ବିପ୍ର କହିଲେ—“ମୁଁ ସେ ଘରକୁ କିପରି ଯିବି? ମୋ ପାଇଁ ସେଠାକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହା ଜାଣି ମନେ ଶାନ୍ତି କେମିତି ହେବ? ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଲା ବୋଲି କିପରି ଧରାଯିବ?”

Verse 46

पतिव्रतोवाच । स्वपृष्ठस्थमहं कृत्वा नेष्यामि तद्गृहं प्रति । सिद्धे ह्यर्थे नयिष्यामि पुनस्ते नैव वर्त्मना

ପତିବ୍ରତା କହିଲା—“ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ପିଠି ଉପରେ ବସାଇ ସେ ଘରକୁ ନେଇଯିବି। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଲେ ପୁଣି ଆପଣଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି—କିନ୍ତୁ ଏହି ଏକେ ପଥରେ ନୁହେଁ।”

Verse 47

द्विज उवाच । कल्याणि त्वत्कृतेनैव सर्वं मे कृत्यमेष्यति । इदानीं यत्कृतं कर्म स्त्रीजनैरपि दुःसहम्

ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ—“କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମ କୃତ୍ୟରେ ମୋର ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯେ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ସେହି କାମ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃସହ।”

Verse 48

तस्मिंश्च नगरे रम्ये नित्यं च धनिनो गृहे । पौरेश्च प्रचुरं वित्तं हृतं राज्ञा श्रुतं तदा

ତେବେ ଏହା ଶୁଣାଗଲା—ସେଇ ରମ୍ୟ ନଗରରେ ଧନୀମାନଙ୍କ ଗୃହରୁ ଓ ପୌରଜନଙ୍କ ନିକଟରୁ ପ୍ରଚୁର ଧନ ରାଜା ନିତ୍ୟ ହରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 49

श्रुत्वा सर्वान्निशाचारानाहूय नृपती रुषा । जीवितुं यदि वो वांछा चोरं मामद्य दास्यथ

ଏହା ଶୁଣି ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ନିଶାଚରମାନଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—“ତୁମେ ଯଦି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହ, ତେବେ ଆଜି ହିଁ ସେଇ ଚୋରକୁ ମୋତେ ସମର୍ପଣ କର।”

Verse 50

गृहीत्वा तु नृपस्याज्ञां यत्तैर्जिघृक्षयाकुलैः । चारैश्चोरो गृहीतस्तैर्बलाच्चैव नृपाज्ञया

ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି ସେଇ ଚରମାନେ ଧରିବା ଉତ୍ସୁକତାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶାନୁସାରେ ବଳପୂର୍ବକ ସେ ଚୋରକୁ ଧରିଲେ।

Verse 51

नगरोपांतदेशे च वृक्षमूले घने वने । समाधिस्थोमहातेजामांडव्योमुनिपुंगवः

ନଗରର ଉପାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗଛମୂଳେ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ସମାଧିସ୍ଥ ଥିଲେ।

Verse 52

व्यातिष्ठद्वह्निसंकाशो योगिनां प्रवरो मुनिः । अंतर्नाडीगतो वायुः किंचिन्न प्रतिभाति च

ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ମୁନି ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ନାଡୀରେ ପ୍ରବେଶିତ ପ୍ରାଣବାୟୁ କିଛିମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉନଥିଲା।

Verse 53

तं ब्रह्मतुल्यं तिष्ठन्तं दृष्ट्वा दुष्टा महामुनिम् । चोरोयमद्भुताकारो धूर्तस्तिष्ठति कानने

ବ୍ରହ୍ମସମ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେଖି ସେ ଦୁଷ୍ଟ କହିଲା— “ଏ ଅଦ୍ଭୁତାକାର ଚୋର; ଏ ଧୂର୍ତ୍ତ ବନରେ ଦାଁଡିଛି।”

Verse 54

एवमुक्त्वा तु तं पापा बबन्धुर्मुनिसत्तमम् । नोक्ताश्च नेक्षितास्तेन पुरुषा अतिदारुणाः

ଏଭଳି କହି ସେ ପାପୀମାନେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ନ କହିଲେ, ନ ଦେଖିଲେ।

Verse 55

ततो राजा उवाचेदं संप्राप्तस्तस्करो मया । उपांते च पथिद्वारे कुरुध्वं घोरदण्डनम्

ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ— “ମୋ ଦ୍ୱାରା ଚୋର ଧରାପଡ଼ିଛି। ପଥଦ୍ୱାରର ନିକଟେ ଏହାକୁ ଘୋର ଦଣ୍ଡ ଦିଅ।”

Verse 56

मांडव्यश्च मुनिस्तत्र पथिशूले च कीलितः । पायुदेशे च तैर्दत्तं शूलं यावच्च मस्तकम्

ସେଠାରେ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ପଥପାଶେ ଶୂଳରେ କୀଳିତ କରାଗଲା; ପାୟୁଦେଶରୁ ଶୂଳ ଘୁସାଇ ମସ୍ତକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ।

Verse 57

व्यथां स च न जानाति शूले विद्धतनुर्यमात् । अन्यैरपि कृतो दण्डः कृतस्तैस्तु मनोहितः

ୟମ ଦ୍ୱାରା ଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବେଦନା ଜାଣେନି; ଅନ୍ୟମାନେ କରିଥିବା ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନୋହିତ ଓ ପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ।

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे रात्रावंधकारे घनोन्नते । स्वपतिं पृष्ठतः कृत्वा प्रययौ सा पतिव्रता

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ଘନ ଅନ୍ଧକାର ଛାଇଲାବେଳେ, ସେ ପତିବ୍ରତା ସ୍ୱପତିଙ୍କୁ ପଛେ ରଖି ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା।

Verse 59

मांडव्यस्य तनौ सङ्गात्कुष्ठिनो गंध आगतः । भग्नः समाधिस्तस्यैवं कुष्ठिसंसर्गतो ध्रुवम्

ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଦେହସଂସ୍ପର୍ଶରୁ କୁଷ୍ଠୀର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଲା; ଏହିପରି କୁଷ୍ଠୀ-ସଂସର୍ଗରୁ ତାଙ୍କ ସମାଧି ନିଶ୍ଚୟ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।

Verse 60

मांडव्य उवाच । एवं येनाधुना कृच्छ्रं कारितं गात्रवेदनम् । स एव भस्मतां यातु प्रोदिते च विरोचने

ମାଣ୍ଡବ୍ୟ କହିଲେ—ଯେ ଏମାତ୍ରେ ମୋତେ ଏହି ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟ ଓ ଦେହବେଦନା କରାଇଛି, ଦୀପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ସେଇ ଭସ୍ମ ହେଉ।

Verse 61

मांडव्येनैवमुक्तस्स पपात धरणीतले । ततः पतिव्रता चाह ब्रध्नो नोदयतु ध्रुवं

ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଏପରି କହିବା ସହିତ ସେ ଧରଣୀତଳେ ପଡ଼ିଗଲା। ତାପରେ ପତିବ୍ରତା କହିଲା—‘ବ୍ରଧ୍ନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ନିଶ୍ଚୟ ଉଦୟ ନ କରୁ; ସ୍ଥିର ରହୁ।’

Verse 62

दिनत्रयं गृहं नीत्वा शापाद्वेश्मगता ततः । शयनीये स्थितं रम्ये धृत्वाऽतिष्ठत्पतिव्रता

ତିନି ଦିନ ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ନେଇ, ପରେ ଶାପର ପ୍ରଭାବରୁ ସେ ଗୃହଭିତରକୁ ଗଲା। ସୁନ୍ଦର ଶୟ୍ୟା ପାଖରେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ପତିବ୍ରତା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲା।

Verse 63

शप्त्वा तं च मुनिश्रेष्ठो गतो देशमभीष्टकम् । सूरो नोदयते लोके यावच्चैव दिनत्रयम्

ତାହାକୁ ଶାପ ଦେଇ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଅଭୀଷ୍ଟ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ଲୋକେ ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା ନାହିଁ।

Verse 64

निखिलं व्यथितं दृष्ट्वा त्रैलोक्यं सचराचरम् । शतक्रतुं पुरस्कृत्य गता देवाः पितामहम्

ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

Verse 65

वृत्तं न्यवेदयन्सर्वं पद्मयोनौ दिवौकसः । कारणं च न जानीमस्त्वं तु योग्यं विधेहि नः

ଦିବୌକସ ଦେବମାନେ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ପଦ୍ମୟୋନି (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ—“କାରଣ ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ; ଆପଣ ସମର୍ଥ, ଆମ ପାଇଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ।”

Verse 66

ब्रह्मोवाच । पतिव्रताया यद्वृत्तं मांडव्यस्य मुनेश्च यत् । यथा नोदयते ब्रध्नो धाता देवेष्ववेदयत्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ସେହି ପତିବ୍ରତାର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଓ ମୁନି ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଘଟଣା ଶୁଣ; ଧାତା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଜଣାଇଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ରଧ୍ନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ପୁନଃ ଉଦୟ ନ କରୁ।”

Verse 67

ततो देवा विमानैश्च पुरस्कृत्य प्रजापतिम् । गतास्तदंतिकं विप्र तूर्णं सर्वे च भूतलम्

ତାପରେ ଦେବମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି, ହେ ବିପ୍ର, ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭୂତଳର ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।

Verse 68

तेषां श्रिया विमानानां मुनीनां किरणैस्तथा । शतसूर्यमिवाभाति नान्यत्र च गृहोदरे

ସେହି ଦିବ୍ୟ ବିମାନମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କର କିରଣମୟ ତେଜରେ ଗୃହାନ୍ତର ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତ ହେଲା; ଅନ୍ୟତ୍ର ଏମିତି କାନ୍ତି ନଥିଲା।

Verse 69

हा हतास्मि कथं सूरो मद्गृहे समुपस्थितः । अदृश्यंत तया देवा विमानैर्हंससन्निभैः

“ହା ହତାସ୍ମି! ସୂର୍ଯ୍ୟ କିପରି ମୋ ଘରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ?” ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହଂସସଦୃଶ ବିମାନରେ ଆରୂଢ ଦେବମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 70

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा तामुवाच पतिव्रताम् । अखिलानां च देवानां द्विजानां च गवां तथा

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ସେହି ପତିବ୍ରତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ—ସମସ୍ତ ଦେବ, ଦ୍ୱିଜ ଓ ଗୋମାତାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ, ତାଙ୍କ ହିତକାମନାରେ।

Verse 71

यथैव निधनं तेषां कथं ते परिरोचते । मातः क्रोधं त्यजस्वाद्य सूर्यस्योदयनं प्रति

ଯଦି ସେମାନଙ୍କର ନିଧନ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ, ତେବେ ତାହା ତୁମକୁ କିପରି ଭଲ ଲାଗିବ? ମାତଃ, ଆଜି କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପ୍ରତି ମନ ଦିଅ।

Verse 72

पतिव्रतोवाच । सर्वलोकानतिक्रम्य पतिरेको गुरुर्मम । अस्य मृत्युर्मुनेश्शापादुदिते च विरोचने

ପତିବ୍ରତା କହିଲେ—“ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ମୋ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ ମୋ ପତି ହିଁ। ମୁନିଙ୍କ ଶାପରୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ; ବିରୋଚନ ଉଦିତ ହେଲେ ସେହି ଘଟିବ।”

Verse 73

तेनैव कारणेनैष मया शप्तो दिवाकरः । न कोपान्न च मोहाच्च लोभात्कामान्न मत्सरात्

ସେଇ କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲି—କ୍ରୋଧରୁ ନୁହେଁ, ମୋହରୁ ନୁହେଁ, ଲୋଭରୁ ନୁହେଁ, କାମନାରୁ ନୁହେଁ, ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 74

ब्रह्मोवाच । एकस्य निधनेनैव त्रैलोक्यस्य हितं भवेत् । ततस्ते चाधिकं पुण्यं मातरेवं भविष्यति

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଯଦି ଏକଜଣଙ୍କ ନିଧନରେ ତ୍ରିଲୋକର ହିତ ସାଧିତ ହୁଏ, ତେବେ ତୁମେ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ପାଇବ; ମାତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେବ।

Verse 75

सा चोवाच विधिं तत्र देवानामग्रतः सती । पतिं त्यक्त्वा च मे सत्यं शिवं मे नानुरोचते

ତେବେ ସତୀ ଦେବମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି; ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବ ମୋତେ ରୁଚେନି।

Verse 76

ब्रह्मोवाच । उदिते च खगे सौम्ये पत्यौ ते भस्मतां गते । स्वस्थेभूते च त्रैलोक्ये करिष्यामि हितं तव

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ସୌମ୍ୟେ, ଶୁଭ ଖଗ ଉଦିତ ହେଲେ, ତୁମ ପତି ଭସ୍ମ ହେଲେ, ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକ ସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମ ହିତ କରିବି।

Verse 77

भस्मनः पुरुषो भाव्यः कामदेवसमप्रभः । गुणैः सर्वैर्युतो भर्ता रतिवत्त्वं च सर्वदा

ଭସ୍ମରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ—କାମଦେବ ସମ ପ୍ରଭାବାନ; ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ଭର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ସଦା ରତି-ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ।

Verse 78

यथापूज्यो हरिर्दैवैर्यथा लक्ष्मीश्च पूजिता । तथैव दंपती स्वर्गे तस्मान्मद्वचनं कुरु

ଯେପରି ଦେବମାନେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି ଏବଂ ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତା, ସେପରି ଏହି ଦମ୍ପତି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ତେଣୁ ମୋ କଥା କର।

Verse 79

पतिव्रतोवाच । पत्युर्मे निधने ब्रह्मन्विधवा लोकनिंदिता । कांस्तु लोकान्गमिष्यामि भग्ना चारामलीमसा

ପତିବ୍ରତା କହିଲା— ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ପତିର ନିଧନରେ ମୁଁ ବିଧବା ହୋଇଛି, ଲୋକେ ନିନ୍ଦା କରୁଛନ୍ତି। ଆଚାରମଲିନତାରେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ମୁଁ ଏବେ କେଉଁ କେଉଁ ଲୋକକୁ ଯିବି?

Verse 80

ब्रह्मोवाच । अतस्ते नास्ति दोषो वै न मृतस्ते धवोऽधुना । अस्माकं वचनेनैव कुष्ठी मन्मथतां व्रजेत्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ତେଣୁ ତୋର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ; ତୋର ପତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃତ ନୁହେଁ। ମୋର ବଚନମାତ୍ରେ ଏହି କୁଷ୍ଠୀ ମନ୍ମଥତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

Verse 81

वदत्येवंविधौ सा च विमृश्य क्षणमेव च । बाढमुक्तवती सा च ततस्सूर्योदयोऽभवत्

ସେ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ ସେ ମାତ୍ର କ୍ଷଣେକ ବିଚାର କରି ‘ବାଢ଼ମ୍’—“ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲା। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ହେଲା।

Verse 82

अभवद्भस्मरूपोऽसौ मुनिशापप्रपीडितः । भस्मनो मध्यतो जातो द्विजो मन्मथपीडितः

ମୁନିଶାପରେ ପୀଡିତ ସେ ଭସ୍ମରୂପ ହୋଇଗଲା। ଏବଂ ସେଇ ଭସ୍ମର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେ ମନ୍ମଥପୀଡିତ ଥିଲା।

Verse 83

दृष्ट्वा विस्मयपमापन्नाः सर्वे ते पुरवासिनः । मुदिता देवसंघाश्च जनः स्वस्थतरोऽभवत्

ତାହା ଦେଖି ସହରର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦା ପରମ ବିସ୍ମୟରେ ପଡ଼ିଲେ। ଦେବସଂଘମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଆହୁରି ଅଧିକ ସୁସ୍ଥ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ।

Verse 84

विमानेनार्कवर्णेन स्वर्लोकादागतेन च । पतिना सह सा साध्वी सुरैः सार्द्धं गता दिवम्

ସ୍ୱର୍ଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ସୂର୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ବିମାନରେ ସେହି ସାଧ୍ୱୀ ନାରୀ ନିଜ ପତି ସହ ଦେବମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଦିବ୍ୟଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 85

एवं पतिव्रता यस्माच्छुभा चैव तु मत्समा । तेन वृत्तं च जानाति भूतं भव्यं प्रवर्तनम्

ସେ ଏପରି ପତିବ୍ରତା, ଶୁଭା ଓ ମୋ ସମାନ ଥିବାରୁ, ଘଟିଥିବା, ଘଟିବାକୁ ଥିବା ଏବଂ ଘଟଣାମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ ସବୁ ଜାଣେ।

Verse 86

य इदं श्रावयेल्लोके पुण्याख्यानमनुत्तमम् । तस्य पापं क्षयं याति जन्मजन्मकृतं च यत्

ଯେ କେହି ଏହି ଲୋକରେ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟାଖ୍ୟାନକୁ ଶ୍ରାବୟେ, ତାହାର ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରରେ କୃତ ପାପ ସବୁ କ୍ଷୟ ପାଇ ନଶିଯାଏ।

Verse 87

अक्षयं लभते स्वर्गं विबुधैः संप्रयुज्यते । ब्राह्मणो लभते वेदं जन्मजन्मसु बाडव

ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରେ। ହେ ବାଡବ! ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମଜନ୍ମରେ ବେଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 88

सकृच्छृणोति यः पूतो दुष्कृतौघाद्विमुच्यते । सुरालयमवाप्नोति स्वर्गाद्भ्रष्टो धनी भवेत्

ଯେ ଏହାକୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣେ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ପାପକର୍ମର ପ୍ରବାହରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେ ଦେବଲୋକର ଧାମ ପାଏ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଧନବାନ ହୁଏ।