Padma Purana — Srishti Khanda, Shloka 140138

Brahmā’s Lotus-Birth, Puṣkara-Creation Imagery, Madhu–Kaiṭabha, and Early Genealogies

Devanagari script

त्रिदशोदारफलदं स्वर्गस्त्रीचारुवल्लभम् । सर्वलोकमनःकांतं सर्वसत्वमनोहरम्

Transliteration

tridaśodāraphaladaṃ svargastrīcāruvallabham | sarvalokamanaḥkāṃtaṃ sarvasatvamanoharam

Translation

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସ୍ୱର୍ଗର ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ; ସମସ୍ତ ଲୋକର ମନକୁ ଆକର୍ଷେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରେ।

Word by Word

• त्रिदश: of the gods (thirty-three)
• त्रिदश: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन — 'त्रिदशानाम्' (of the gods)

• उदार: excellent, abundant
• उदार: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उदार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — समासपूर्वपदविशेषण (qualifier in compound)

• फल: fruit
• फल: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — समासपूर्वपद (in compound)

• दम्: giving, bestowing
• दम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु)
• Form: कृदन्त (प्रत्यय: खल्/क), 'द' (giving) — नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासान्तपद

• त्रिदशोदारफलदम्: bestowing excellent fruits for the gods
• त्रिदशोदारफलदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक) + उदार (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + द (दा-धातु, कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'त्रिदशानाम् उदारफलानि ददाति'

• स्वर्ग: of heaven
• स्वर्ग: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'स्वर्गस्य' (of heaven)

• स्त्री: of women
• स्त्री: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन — 'स्त्रीणाम्' (of women)

• चारु: beautiful, charming
• चारु: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — समासपूर्वपदविशेषण

• वल्लभम्: beloved, dear one
• वल्लभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — 'beloved' as epithet; here neuter agreeing with implied object

• स्वर्गस्त्रीचारुवल्लभम्: beloved of the beautiful women of heaven
• स्वर्गस्त्रीचारुवल्लभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक) + चारु (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'स्वर्गस्य स्त्रीणां चारुवल्लभः'

• सर्व: all
• सर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'सर्वस्य/सर्वेषां' (of all) as compound member

• लोक: worlds, people
• लोक: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन — 'लोकानाम्' (of worlds/people)

• मनः: mind
• मनः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'मनसः' (of mind)

• कान्तम्: pleasing, lovely
• कान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — 'pleasing'

• सर्वलोकमनःकान्तम्: dear to the minds of all worlds
• सर्वलोकमनःकान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'सर्वलोकानां मनसां कान्तम्'

• सर्व: all
• सर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — compound member

• सत्व: beings, creatures
• सत्व: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — 'सत्त्वानाम्' (of beings)

• मनः: mind
• मनः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — 'मनसः'

• हरम्: captivating, enchanting
• हरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — 'stealing/attracting'

• सर्वसत्वमनोहरम्: captivating the minds of all beings
• सर्वसत्वमनोहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'सर्वसत्त्वानां मनांसि हरति'

Speaker

Unspecified (context not provided for this single verse excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: समासप्रधानपदानि बहूनि। त्रिदशोदारफलदं = त्रिदश-उदार-फल-दम् (षष्ठी-तत्पुरुष). स्वर्गस्त्रीचारुवल्लभम् = स्वर्ग-स्त्री-चारु-वल्लभम्. सर्वलोकमनःकान्तं = सर्व-लोक-मनः-कान्तम्. सर्वसत्वमनोहरम् = सर्व-सत्त्व-मनः-हरम्.

Characters & Entities

• Devas (Tridaśa)
• Svarga (Heaven)

FAQs

What is the verse praising?

The verse is a eulogy (praise-description) of something considered supremely attractive and fruit-bestowing—so potent that it grants results even to the devas and delights all beings.

Does this verse teach Bhakti directly?

Not explicitly; it functions more as laudatory language (phala-style praise). In many Purāṇic contexts, such praise supports devotion by highlighting the greatness and desirability of the praised object (deity, tīrtha, hymn, or practice).

What ethical or spiritual lesson can be inferred?

That true excellence is measured not only by worldly charm but by beneficence—something ‘bestowing fruits’ and bringing welfare/joy broadly to all beings is presented as worthy of esteem and pursuit.