Adhyaya 84

Verse 1

सुकर्मोवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं चरित्रं पापनाशनम् । पुत्राणां तारकं दिव्यं बहुपुण्यप्रदायकम्

ସୁକର୍ମ କହିଲେ—ଏହି ସମସ୍ତ ପାପନାଶକ ଚରିତ୍ର ତୁମକୁ କୁହାଗଲା; ଏହା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ତାରକ ଏବଂ ବହୁ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ।

Verse 2

प्रत्यक्षं दृश्यते लोके ययातिचरितं श्रुतम् । पूरुणाप्तं महद्राज्यं दुर्गतिं गतवांस्तुरुः

ଲୋକରେ ଯୟାତିଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ; ପୂରୁ ମହାରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ, ତୁରୁ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଗଲେ।

Verse 3

पितृप्रसादात्कोपाच्च यथा जातं तथा पुनः । पुत्राणां तारकं पुण्यं यशस्यं धनधान्यदम्

ପିତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ହେଉ କି କ୍ରୋଧରୁ—ଯେପରି ଫଳ ଜନ୍ମେ ତେପରି; ତଥାପି ଏହା ପୁନଃ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ତାରକ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ଯଶପ୍ରଦ ଓ ଧନଧାନ୍ୟଦାତା ହୁଏ।

Verse 4

शापयुक्ताविमौ चोभौ तुरुश्च यदुरेव च । पितृमातृसमं नास्ति अभीष्टफलदायकम्

ଏହି ଦୁଇଜଣ—ତୁରୁ ଓ ଯଦୁ—ଶାପଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ପିତାମାତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ; ସେମାନେ ହିଁ ଇଷ୍ଟଫଳଦାତା।

Verse 5

साभिलाषेण भावेन पिता पुत्रं समाह्वयेत् । माता च पुत्रपुत्रेति तस्य पुण्यफलं शृणु

ସ୍ନେହଭରା ଅଭିଲାଷାଭାବରେ ପିତା ପୁତ୍ରକୁ ଡାକନ୍ତି, ଏବଂ ମାତା ‘ପୁତ୍ର, ପୁତ୍ର’ ବୋଲି ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି—ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।

Verse 6

समाहूतो यथा पुत्रः प्रयाति मातरं प्रति । यो याति हर्षसंयुक्तो गंगास्नानफलं लभेत्

ଡାକିଲେ ଯେପରି ପୁତ୍ର ମାତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେପରି ହର୍ଷସହିତ ଯେ ଯାଏ ସେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନଫଳ ପାଏ।

Verse 7

पादप्रक्षालनं यस्तु कुरुते च महायशाः । सर्वतीर्थफलं भुंक्ते प्रसादात्तु तयोः सुतः

ହେ ମହାୟଶସ୍ବୀ! ଯେ ପୂଜ୍ୟଙ୍କ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରେ, ସେ ସର୍ବତୀର୍ଥଫଳ ଭୋଗ କରେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତାହାର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେହି ଲାଭ ପାଏ।

Verse 8

अंगसंवाहनाच्चान्यदश्वमेधफलं लभेत् । भोजनाच्छादनस्नानैर्गुरुं यः पोषयेत्सुतः

ଗୁରୁଙ୍କ ଅଙ୍ଗସଂବାହନ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଯେ ପୁତ୍ର ଭୋଜନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ନାନସେବାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଏ।

Verse 9

पृथ्वीदानसमं पुण्यं तत्पुत्रे हि प्रजायते । सर्वतीर्थमयी गंगा तथा माता न संशयः

ପୃଥିବୀଦାନ ସମ ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାର ପୁତ୍ରରେ ଜନ୍ମେ। ଗଙ୍ଗା ସର୍ବତୀର୍ଥମୟୀ, ତେଣୁ ମାତା ମଧ୍ୟ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 10

बहुपुण्यमयः सिंधुर्यथा लोके प्रतिष्ठितः । अस्मिल्लोंके पिता तद्वत्पुराणकवयो विदुः

ଯେପରି ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅତ୍ୟଧିକ ପୁଣ୍ୟମୟ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ଏହି ଲୋକରେ ପିତା ମଧ୍ୟ ତଦ୍ରୂପ ମହିମାବାନ—ଏହା ପୁରାଣକବି ଋଷିମାନେ ଜାଣନ୍ତି।

Verse 11

सुकर्मोवाच । भ्रंशते क्रोशते यस्तु पितरं मातरं पुनः । स पुत्रो नरकं याति रौरवाख्यं न संशयः

ସୁକର୍ମ କହିଲେ—ଯେ ପୁତ୍ର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଅପମାନ କରି ଚିତ୍କାର କରେ, ସେ ‘ରୌରବ’ ନାମକ ନରକକୁ ଯାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 12

मातरं पितरं वृद्धौ गृहस्थो यो न पोषयेत् । स पुत्रो नरकं याति वेदनां प्राप्नुयाद्ध्रुवम्

ଯେ ଗୃହସ୍ଥ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ ନାହିଁ, ସେହି ପୁତ୍ର ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଏ।

Verse 13

कुत्सते पापकर्ता यो गुरुं पुत्रः सुदुर्मतिः । निष्कृतिर्नैव दृष्टा वै पुराणैः कविभिः कदा

ଯେ ପାପକର୍ତ୍ତା ଦୁର୍ମତି ପୁତ୍ର ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ତାହା ପାଇଁ ପୁରାଣକବି ଋଷିମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିନାହାନ୍ତି।

Verse 14

एवंज्ञात्वाह्यहंविप्रपूजयामिदिनेदिने । मातरं पितरं नित्यं भक्त्या नमितकंधरः

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଏହିପରି ଜାଣି ମୁଁ ଦିନେଦିନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ; ଏବଂ ମାତା-ପିତାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଗ୍ରୀବା ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 15

कृत्याकृत्यं वदेच्चैव समाहूय गुरुर्मम । तत्करोम्यविचारेण शक्त्या स्वस्य च पिप्पल

ହେ ପିପ୍ପଲ! ମୋ ଗୁରୁ ମୋତେ ଡାକି କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ ଓ କ’ଣ ଅନୁଚିତ ତାହା କହନ୍ତି; ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ନିର୍ବିଚାରେ ତାହା କରେ।

Verse 16

तेन मे परमं ज्ञानं संजातं गतिदायकम् । एतयोश्च प्रसादेन संसारे परिवर्तते

ତାହାଦ୍ୱାରା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ପରମ ଗତି ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସଂସାରରେ ଜୀବର ଗତି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

Verse 17

यच्चकिंचित्प्रकुर्वंति मानवा भुवि संस्थिताः । गृहस्थस्तदहं जाने यच्च स्वर्गे प्रवर्तते

ପୃଥିବୀରେ ବସି ମାନବମାନେ ଯାହା କିଛି କରନ୍ତି—ତାହାର ମୂଳ କାରଣ ଭାବେ ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥକୁ ଜାଣେ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯାହା କିଛି ପ୍ରବର୍ତ୍ତେ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ସମ୍ବନ୍ଧ ଅଛି।

Verse 18

नागानां च इहस्थोपि चारं जानामि पिप्पल । एतयोश्च प्रसादाच्च त्रैलोक्यं मम वश्यताम्

ହେ ପିପ୍ପଲ! ଏଠାରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନାଗମାନଙ୍କର ସଞ୍ଚାର ଜାଣେ; ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତ୍ରିଲୋକ ମୋ ବଶରେ ଆସୁ।

Verse 19

गतं विद्याधरश्रेष्ठ भवानर्चतु माधवम् । विष्णुरुवाच । एवं संचोदितस्तेन पिप्पलो हि स्वकर्मणा

ଯାଅ, ହେ ବିଦ୍ୟାଧରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ମାଧବ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କର। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ତାହାର ପ୍ରେରଣାରେ ପିପ୍ପଳ ନିଜ ପୂର୍ବକର୍ମବଶେ ତଦନୁସାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା।

Verse 20

आनम्य तं द्विजश्रेष्ठं लज्जितोऽपि दिवं ययौ । सुकर्मासोऽपि धर्मात्मा गुरुं शुश्रूषते नृप

ସେଇ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା। ହେ ରାଜନ୍, ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁକର୍ମାସ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଶ୍ରୂଷା କରୁଥିଲା।

Verse 21

एतत्ते सर्वमाख्यातं पितृतीर्थानुगं मया । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि वद वेन महामते

ପିତୃତୀର୍ଥର ଅନୁସଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ଏ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଆଉ କ’ଣ କହିବି? କୁହ, ହେ ମହାମତି ୱେନ।

Verse 84

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडेवेनोपाख्याने मातापितृतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरशीतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ୱେନୋପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ, ‘ମାତା-ପିତୃତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଚତୁରଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।