
Yayāti’s Proclamation: Spreading the Nectar of the Divine Name (All-Vaiṣṇava Gift)
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୂତ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଯୟାତି କ’ଣ କଲେ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପିପ୍ପଳ କରନ୍ତି। ସୁକର୍ମା କହନ୍ତି—ରାଜପୁତ୍ର ଯୟାତି ଚିନ୍ତା କରି ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଦେଶେ-ଦେଶେ ଓ ଦ୍ୱୀପେ-ଦ୍ୱୀପେ ଧର୍ମାନୁକୂଳ ଘୋଷଣା ପ୍ରଚାର କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ସେ ଘୋଷଣାରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଏକାନ୍ତ ଉପାସନା ଉପଦେଶ ଅଛି—ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ-ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ତପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ସହିତ ବିଷୟତ୍ୟାଗ ଆବଶ୍ୟକ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖିବାକୁ କୁହାଯାଏ—ଶୁଷ୍କ-ଆର୍ଦ୍ରରେ, ଚର-ଅଚର ଜୀବମାନଙ୍କରେ, ମେଘ ଓ ପୃଥିବୀରେ, ଏବଂ ନିଜ ଦେହରେ ପ୍ରାଣରୂପେ। ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦାନ, ଅତିଥି-ସତ୍କାର ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ; ଆଜ୍ଞା ଅମାନ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ। ଦୂତମାନେ ଏହି ଆଦେଶକୁ ପରମ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ‘ଅମୃତ’ ବୋଲି ପ୍ରସାର କରନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଦିବ୍ୟ ନାମାମୃତ—କେଶବ, ଶ୍ରୀନିବାସ, ପଦ୍ମନାଥ, ରାମ—ଯାହାର ଜପ ଦୋଷ ନାଶ କରେ ଏବଂ ନିୟମଶୀଳ ବୈଷ୍ଣବ ସାଧକଙ୍କୁ ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ଦିଏ।
Verse 1
पिप्पल उवाच । गते तस्मिन्महाभागे दूत इंद्रस्य वै पुनः । किं चकार स धर्मात्मा ययातिर्नहुषात्मजः
ପିପ୍ପଳ କହିଲେ—ସେ ମହାଭାଗ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୂତ ପୁଣି ଆସିଲା। ତେବେ ଧର୍ମାତ୍ମା ନହୁଷପୁତ୍ର ଯୟାତି କ’ଣ କଲେ?
Verse 2
सुकर्मोवाच । तस्मिन्गते देववरस्य दूते स चिंतयामास नरेंद्रसूनुः । आहूय दूतान्प्रवरान्स सत्वरं धर्मार्थयुक्तं वच आदिदेश
ସୁକର୍ମ କହିଲେ—ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦୂତ ଚାଲିଗଲା ପରେ ରାଜପୁତ୍ର ଚିନ୍ତା କଲେ। ପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥସମ୍ମତ ବାକ୍ୟରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
Verse 3
गच्छंतु दूताः प्रवराः पुरोत्तमे देशेषु द्वीपेष्वखिलेषु लोके । कुर्वंतु वाक्यं मम धर्मयुक्तं व्रजंतु लोकाः सुपथा हरेश्च
ହେ ପୁରୋତ୍ତମ ନଗର! ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂତମାନେ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଓ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ଅଖିଳ ଜଗତରେ ଯାଆନ୍ତୁ। ସେମାନେ ମୋର ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ବାଣୀ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଲୋକେ ହରିଙ୍କ ସୁପଥରେ ଚାଲନ୍ତୁ।
Verse 4
भावैः सुपुण्यैरमृतोपमानैर्ध्यानैश्च ज्ञानैर्यजनैस्तपोभिः । यज्ञैश्च दानैर्मधुसूदनैकमर्चंतु लोका विषयान्विहाय
ଅମୃତସମ ପବିତ୍ର ଓ ଅତିପୁଣ୍ୟ ଭକ୍ତିଭାବରେ—ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା, ପୂଜା ଓ ତପଦ୍ୱାରା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନଦ୍ୱାରା—ବିଷୟମୋହ ତ୍ୟାଗ କରି ଲୋକେ କେବଳ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତୁ।
Verse 5
सर्वत्र पश्यंत्वसुरारिमेकं शुष्केषु चार्द्रेष्वपि स्थावरेषु । अभ्रेषु भूमौ सचराचरेषु स्वीयेषु कायेष्वपि जीवरूपम्
ସେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ସେଇ ଏକ ଅସୁରାରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ—ଶୁଷ୍କରେ ଓ ଆର୍ଦ୍ରରେ, ସ୍ଥାବରମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ; ମେଘରେ ଓ ପୃଥିବୀରେ, ଚରାଚର ସମସ୍ତରେ, ନିଜ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ ଜୀବରୂପେ।
Verse 6
देवं तमुद्दिश्य ददंतु दानमातिथ्यभावैः परिपैत्रिकैश्च । नारायणं देववरं यजध्वं दोषैर्विमुक्ता अचिराद्भविष्यथ
ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦାନ ଦିଅ—ଅତିଥି-ସତ୍କାର ଭାବରେ ଓ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ପଣ ସହିତ। ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କର; ଦୋଷମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ରେ ପବିତ୍ର ହେବ।
Verse 7
यो मामकं वाक्यमिहैव मानवो लोभाद्विमोहादपि नैव कारयेत् । स शास्यतां यास्यति निर्घृणो ध्रुवं ममापि चौरो हि यथा निकृष्टः
ଯେ ମଣିଷ ଲୋଭ କିମ୍ବା ମୋହରେ ଏଠାରେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ନିର୍ଦୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡ ପାଇବ; ସେ ମୋ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ନିକୃଷ୍ଟ ଚୋର ସମାନ।
Verse 8
आकर्ण्य वाक्यं नृपतेश्च दूताःसंहृष्टभावाः सकलां च पृथ्वीम् । आचख्युरेवं नृपतेः प्रणीतमादेशभावं सकलं प्रजासु
ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦୂତମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଗମନ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମଧ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଜାରିକୃତ ଆଜ୍ଞାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବ ପ୍ରଚାର କଲେ।
Verse 9
विप्रादिमर्त्या अमृतं सुपुण्यमानीतमेवं भुवि तेन राज्ञा । पिबंतु पुण्यं परिवैष्णवाख्यं दोषैर्विहीनं परिणाममिष्टम्
ଏହିପରି ସେ ରାଜା ପୃଥିବୀରେ ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ ଅମୃତ ଆଣିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ସମସ୍ତ ମର୍ତ୍ୟ ‘ପରିବୈଷ୍ଣବ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୋଷରହିତ ଓ ଇଷ୍ଟଫଳଦାୟୀ ସେହି ପବିତ୍ର ଦାନକୁ ପାନ କରନ୍ତୁ।
Verse 10
श्रीकेशवं क्लेशहरं वरेण्यमानंदरूपं परमार्थमेवम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଲୋକମାନେ ଶ୍ରୀକେଶବଙ୍କ ନାମାମୃତ ପାନ କରନ୍ତୁ—ଯାହା କ୍ଲେଶହର, ପରମ ବରେଣ୍ୟ, ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ଓ ପରମାର୍ଥ ସତ୍ୟ। ଦୋଷନାଶକ ଏହି ନାମାମୃତ ଦିବ୍ୟ ରାଜା ନିଶ୍ଚୟ ଆଣିଛନ୍ତି।
Verse 11
सखड्गपाणिं मधुसूदनाख्यं तं श्रीनिवासं सगुणं सुरेशम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଲୋକମାନେ ଖଡ୍ଗଧାରୀ ମଧୁସୂଦନ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବେଶ ଓ ସଗୁଣ ପରମେଶ୍ୱର ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ନାମାମୃତ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଦୋଷହର ଏହି ନାମାମୃତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜଗତ ପାଇଁ ଆଣାଯାଇଛି।
Verse 12
श्रीपद्मनाथं कमलेक्षणं च आधाररूपं जगतां महेशम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଲୋକମାନେ ଶ୍ରୀପଦ୍ମନାଥ—କମଳନେତ୍ର, ଜଗତର ଆଧାର, ମହେଶ୍ୱର—ଙ୍କ ନାମାମୃତ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଦୋଷହର ଏହି ନାମାମୃତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଆଣାଯାଇଛି।
Verse 13
पापापहं व्याधिविनाशरूपमानंददं दानवदैत्यनाशनम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଏହି ନାମାମୃତ ପାପହର, ବ୍ୟାଧିନାଶରୂପ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ଦାନବ‑ଦୈତ୍ୟନାଶକ। ଦେବମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଦୋଷହର ଦିବ୍ୟନାମାମୃତ ସତ୍ୟେ ଆସିଛି—ଲୋକେ ଏହାକୁ ପାନ କରୁନ୍ତୁ।
Verse 14
यज्ञांगरूपं चरथांगपाणिं पुण्याकरं सौख्यमनंतरूपम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଦେବାଜ୍ଞାରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୋଷହର ନାମାମୃତ ଯଜ୍ଞାଙ୍ଗସମ ପବିତ୍ର, ଚକ୍ରପାଣି, ପୁଣ୍ୟକର, ସୁଖଦାୟକ ଓ ଅନନ୍ତରୂପ—ଲୋକେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହାକୁ ପାନ କରୁନ୍ତୁ।
Verse 15
विश्वाधिवासं विमलं विरामं रामाभिधानं रमणं मुरारिम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଦେବରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୋଷହର ନାମାମୃତ—ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ନିର୍ମଳ ଆଶ୍ରୟ, ପରମ ବିରାମ, ‘ରାମ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରମଣୀୟ ପ୍ରଭୁ ମୁରାରି—ଲୋକେ ଏହାକୁ ପାନ କରୁନ୍ତୁ।
Verse 16
आदित्यरूपं तमसां विनाशं बंधस्यनाशं मतिपंकजानाम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ଏହା ଆଦିତ୍ୟରୂପ, ଅନ୍ଧକାରନାଶକ; ବନ୍ଧନକୁ ଭଙ୍ଗ କରେ ଏବଂ ମତିରୂପ ପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ କରେ। ଦେବାଧିରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୋଷହର ନାମାମୃତ ଆସିଛି—ଲୋକେ ଏହାକୁ ପାନ କରୁନ୍ତୁ।
Verse 17
नामामृतं सत्यमिदं सुपुण्यमधीत्य यो मानव विष्णुभक्तः । प्रभातकाले नियतो महात्मा स याति मुक्तिं न हि कारणं च
ଏହି ନାମାମୃତ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ପୁଣ୍ୟଦାୟକ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରଭାତକାଳେ ନିୟମ‑ସଂଯମରେ ଏହାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 73
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययाति । चरिते त्रिसप्ततितमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ପିତୃତୀର୍ଥବର୍ଣ୍ଣନରେ, ଯୟାତିଚରିତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତ୍ରିସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।