
Fruits of Righteousness: Charity, Faith, and the Path to Yama
ଅଧ୍ୟାୟ 2.68 ଅଧର୍ମର ଦୁଷ୍ଫଳରୁ ଫେରି ଧର୍ମଫଳର ମହିମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଶିଶୁ–ବୃଦ୍ଧ, ନାରୀ–ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାର ଦେହଧାରୀ ଜୀବ ଅନିବାର୍ୟ ଭାବେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେଠାରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଆଦି ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଲେଖକ ପୁଣ୍ୟ–ପାପ କର୍ମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଯଥୋଚିତ ଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ସହଜ କରିବା ଓ ପରଲୋକଗତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ କରୁଣା, ମୃଦୁ ଆଚରଣ ଏବଂ ‘ସୌମ୍ୟ ପଥ’ ଅନୁସରଣ ଭଳି ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ବିଶେଷତଃ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ—ପାଦୁକା, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର, ପାଲଙ୍କି, ଆସନ, ଉଦ୍ୟାନ, ମନ୍ଦିର, ଆଶ୍ରମ ଓ ଦୀନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମଗୃହ/ସଭାମଣ୍ଡପ ଇତ୍ୟାଦି ଦାନ ମହାଫଳଦାୟକ। ଏଠାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦୃଢ଼—ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅତି ଅଳ୍ପ ଦାନ, ଛୋଟ ମୁଦ୍ରା ମଧ୍ୟ, ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତାଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ଅର୍ପଣ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମହା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
Verse 1
ययातिरुवाच । अधर्मस्य फलं सूत श्रुतं सर्वं मया विभो । धर्मस्यापि फलं ब्रूहि श्रोतुं कौतूहलं मम
ୟୟାତି କହିଲେ—ହେ ସୂତ, ହେ ବିଭୋ, ଅଧର୍ମର ଫଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ଧର୍ମର ଫଳ ମଧ୍ୟ କୁହ; ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ କୌତୁହଳ।
Verse 2
मातलिरुवाच । अथ पापैरिमे यांति यमलोकं चतुर्विधाः । संत्रासजननं घोरं विवशाः सर्वदेहिनः
ମାତଲି କହିଲେ—ତାପରେ ପାପର ପ୍ରେରଣାରେ ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି—ଭୟ ଜନ୍ମାଉଥିବା ସେଇ ଘୋର ଲୋକକୁ; ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ବିବଶ ହୋଇ ନେଇଯାଯାନ୍ତି।
Verse 3
गर्भस्थैर्जायमानैश्च बालैस्तरुणमध्यमैः । पुंस्त्रीनपुंसकैर्वृद्धैर्यातव्यं जंतुभिस्ततः
ଏହିହେତୁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ହୁଏ—ଗର୍ଭସ୍ଥ, ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା, ଶିଶୁ, ଯୁବକ ଓ ମଧ୍ୟବୟସ୍କ; ପୁରୁଷ, ସ୍ତ୍ରୀ, ନପୁଂସକ ଓ ବୃଦ୍ଧ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ।
Verse 4
शुभाशुभफलं तत्र देहिनां प्रविचार्यते । चित्रगुप्तादिभिः सर्वैर्मध्यस्थैः सर्वदर्शिभिः
ସେଠାରେ ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କର ଶୁଭାଶୁଭ କର୍ମଫଳ, ସର୍ବଦର୍ଶୀ ଓ ନିର୍ପକ୍ଷ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଦି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ୟକ୍ ବିଚାରିତ ହୁଏ।
Verse 5
न तेत्र प्राणिनः संति ये न यांति यमक्षयम् । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यं तद्विचारितम्
ସେଠାରେ ଯମକ୍ଷୟକୁ ନ ଯାଉଥିବା କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ; କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗିବାକୁ ପଡେ—ଏହି ହେଉଛି ସ୍ଥିର ନିଷ୍ପତ୍ତି।
Verse 6
ये तत्र शुभकर्माणः सौम्यचित्तादयान्विताः । ते नरा यांति सौम्येन पथा यमनिकेतनम्
ଯେମାନେ ସେଠାରେ ଶୁଭକର୍ମ କରନ୍ତି ଏବଂ ସୌମ୍ୟଚିତ୍ତ ଓ ଦୟାରେ ଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସୌମ୍ୟ ପଥରେ ଯମନିକେତନକୁ ଯାଆନ୍ତି।
Verse 7
यः प्रदद्याच्च विप्राणामुपानत्काष्ठपादुके । स विमानेन महता सुखं याति यमालयम्
ଯେ କେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉପାନତ (ଜୁତା) କିମ୍ବା କାଠପାଦୁକା ଦାନ କରେ, ସେ ମହାନ ବିମାନରେ ସୁଖରେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଏ।
Verse 8
छत्रदानेन गच्छंति पथा साभ्रेण देहिनः । दिव्यवस्त्रपरीधाना यांति वस्त्रप्रदायिनः
ଛତ୍ରଦାନରେ ଦେହଧାରୀମାନେ ମେଘଛାୟା ପରି ଛାୟାଯୁକ୍ତ ପଥରେ ଗମନ କରନ୍ତି; ଏବଂ ବସ୍ତ୍ରଦାତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ଯାଆନ୍ତି।
Verse 9
शिबिकायाः प्रदानेन विमानेन सुखं व्रजेत् । सुखासनप्रदानेन सुखं यांति यमालयम्
ଶିବିକା (ପାଳଙ୍କି) ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ସୁଖରେ ଗମନ କରେ; ସୁଖାସନ ଦାନ କଲେ ସେ ସୁବିଧାରେ ଯମାଳୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 10
आरामकर्ता छायासु शीतलासु सुखं व्रजेत् । यांति पुष्पकयानेन पुष्पारामप्रदायिनः
ଯେ ଆରାମ (ଉଦ୍ୟାନ) ନିର୍ମାଣ କରେ ସେ ଶୀତଳ ଛାୟାରେ ସୁଖରେ ବସେ; ଯେ ପୁଷ୍ପ-ଆରାମ ଦାନ କରେ ସେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଗମନ କରେ।
Verse 11
देवायतनकर्ता च यतीनामाश्रमस्य च । अनाथमंडपानां च क्रीडन्याति गृहोत्तमैः
ଯେ ଦେବମନ୍ଦିର, ଯତୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ଏବଂ ଅନାଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଣ୍ଡପ/ଧର୍ମଶାଳା ନିର୍ମାଣ କରେ—ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 12
देवाग्निगुरुविप्राणां मातापित्रोश्च पूजकः
ଯେ ଦେବତା, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ମାତା-ପିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—ସେ ମହାପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୁଏ।
Verse 13
विप्रेषु दीनेषु गुणान्वितेषु यच्छ्रद्धया स्वल्पमपि प्रदत्तम् । तत्सर्वकामान्समुपैति लोके श्राद्धे च दानं प्रवदंति संतः
ଗୁଣବାନ ଓ ଦୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଳ୍ପ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ; ତେଣୁ ସନ୍ତଜନ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳେ ଦାନକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
Verse 14
श्रद्धादानेन विज्ञेयमपि वालाग्रमात्रकम् । यत्पात्रादि चतुष्टयं श्रद्धा तेषु सदा मम
ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଦାନ କଲେ କେଶାଗ୍ରମାତ୍ର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ସାର୍ଥକ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ପାତ୍ର ଆଦି ଚତୁଷ୍ଟୟ ଯେପରି ହେଉ, ସେଥିରେ ମୋର ସଦା ଆଶା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଉପରେ ଅଟେ।
Verse 15
श्रद्धीयते सदा तस्माच्छ्रद्धायास्तत्फलं भवेत् । गुणान्वितेषु दीनेषु यच्छत्यावसथान्यपि
ଏହେତୁ ସଦା ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ତଦନୁରୂପ ଫଳ ହୁଏ। ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଦୀନମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ-ନିବାସ ଆଦି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
Verse 16
स प्रयाति सर्वकामं स्थानं पैतामहं नृप । श्रद्धयायेन विप्राय दत्तं काकिणिमात्रकम्
ହେ ନୃପ! ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କାକିଣୀମାତ୍ର (ଅତି ସାଣ ମୁଦ୍ରା) ଦାନ କରେ, ସେ ସର୍ବକାମ-ପ୍ରଦ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 17
सस्याद्दिव्यतिथिर्भूप देवानां कीर्तिवर्धनः । तस्माच्छ्रद्धान्वितैर्देयं तत्फलं भवति ध्रुवम्
ହେ ଭୂପ! ଶସ୍ୟଦାନ ଦିବ୍ୟ ଅତିଥିସେବା ପରି ହୋଇ ଦେବମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଏ। ତେଣୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଦେବା ଉଚିତ; ତାହାର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ।
Verse 68
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रेऽष्टषष्टितमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ୱେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ପିତୃତୀର୍ଥବର୍ଣ୍ଣନ ଏବଂ ରାଜା ଯୟାତି-ଚରିତ୍ରର ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।