Adhyaya 62

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंडलस्याश्रमं गत्वा सत्यधर्म समाकुलम् । सुकर्माणं ततो दृष्ट्वा पितृमातृपरायणम्

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ସେବାରେ ପରାୟଣ ସୁକର୍ମାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା।

Verse 2

शुश्रूषंतं महात्मानं गुरूसत्यपराक्रमम् । महारूपं महातेजं महाज्ञानसमाकुलम्

ସେ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଶୁଶ୍ରୂଷା କରୁଥିଲା—ସତ୍ୟାଧିଷ୍ଠିତ ପରାକ୍ରମବାନ ଗୁରୁ; ମହାରୂପ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଓ ମହାଜ୍ଞାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 3

मातापित्रोः पदांते तमुपविष्टं ददर्श सः । महाभक्त्यान्वितं शांतं सर्वज्ञानमहानिधिम्

ସେ ତାଙ୍କୁ ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଦାନ୍ତେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲା—ମହାଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସର୍ବଜ୍ଞାନର ମହାନିଧି।

Verse 4

कुंडलस्यापि पुत्रेण सुकर्मणा महात्मना । आगतं पिप्पलं दृष्ट्वा द्वारदेशे महामतिम्

ତେବେ କୁଣ୍ଡଳଙ୍କ ମହାତ୍ମ ପୁତ୍ର ସୁକର୍ମା ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଆସିଥିବା ମହାମତି ପିପ୍ପଳ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

Verse 5

आसनात्तूर्णमुत्थाय अभ्युत्थानं कृतं पुनः । आगच्छ त्वं महाभाग विद्याधर महामते

ସେ ଆସନରୁ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଦାଁଡାଇ, ପୁନଃ ଆଦରପୂର୍ବକ ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନ କରି କହିଲା—“ଆସନ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗ! ହେ ବିଦ୍ୟାଧର! ହେ ମହାମତେ!”

Verse 6

आसनं पाद्यमर्घं च ददौ तस्मै महामतिः । निर्विघ्नोऽसि महाप्राज्ञ कुशलेन प्रवर्त्तसे

ମହାମତି ତାଙ୍କୁ ଆସନ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦାନ କଲେ। ପରେ କହିଲେ—“ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ନିର୍ବିଘ୍ନ ରୁହ; କୁଶଳରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ।”

Verse 7

निरामयं च पप्रच्छ पिप्पलं तं समागतम् । यस्मादागमनं तेद्य तत्सर्वं प्रवदाम्यहम्

ସେ ନବାଗତ ପିପ୍ପଳଙ୍କୁ କୁଶଳ-କ୍ଷେମ ପଚାରିଲେ—“ଆଜି ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ସେ ସବୁ ମୋତେ କୁହ; ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।”

Verse 8

वर्षाणां च सहस्राणि त्रीणि यावत्त्वया तपः । तप्तमेव महाभाग सुरेभ्यः प्राप्तवान्वरम्

ତିନି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରିଛ। ହେ ମହାଭାଗ, ସେଇ ତପସ୍ୟାରେ ଦେବମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ବର ପାଇଛ।

Verse 9

वश्यत्वं च त्वया प्राप्तं कामचारस्तथैव च । तेन मत्तो न जानासि गर्वमुद्वहसे वृथा

ତୁମେ ବଶୀକରଣର ଶକ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଛ। ତେଣୁ ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନୁନାହ, ଏବଂ ବ୍ୟର୍ଥରେ ଗର୍ବ ବହନ କରୁଛ।

Verse 10

दृष्ट्वा ते चेष्टितं सर्वं सारसेन महात्मना । ममाभिधानं कथितं मम ज्ञानमनुत्तमम्

ମହାତ୍ମା ସାରସ ତୁମ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ମୋ ନାମ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଏବଂ ମୋର ଅନୁତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟିତ କଲେ।

Verse 11

पिप्पल उवाच । योसौ मां सारसो विप्र सरित्तीरे प्रयुक्तवान् । सर्वं ज्ञानं वदेन्मां हि स तु कः प्रभुरीश्वरः

ପିପ୍ପଲ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର! ନଦୀତଟେ ସାରସ-ରୂପେ ଯିଏ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ କହାଇଲେ, ସେ ପ୍ରଭୁ ପରମେଶ୍ୱର କିଏ?

Verse 12

सुकर्मोवाच । भवंतमुक्तवान्यो वै सरित्तीरे तु सारसः । ब्रह्माणं त्वं महाज्ञानं तं विद्धि परमेश्वरम्

ସୁକର୍ମ କହିଲେ—ହେ ମହାଜ୍ଞ! ନଦୀତଟେ ଯେ ସାରସ ତୁମକୁ କହିଥିଲା, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ବୋଲି ଜାଣ; ସେହି ପରମେଶ୍ୱର।

Verse 13

अन्यत्किं पृच्छसे ब्रूहि तमेवं प्रवदाम्यहम् । विष्णुरुवाच । एवमुक्तः स धर्मात्मा सुकर्मा नृपनंदन

“ଆଉ କ’ଣ ପଚାରୁଛ? କହ; ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେବି।” ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ହେ ରାଜପୁତ୍ର! ଏପରି କୁହାଯାଇଲେ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁକର୍ମ…

Verse 14

पिप्पल उवाच । त्वयि वश्यं जगत्सर्वमिति शुश्रुम भूतले । तन्मे त्वं कौतुकं विप्र दर्शयस्व प्रयत्नतः

ପିପ୍ପଲ କହିଲେ—ଭୂତଳରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ତୁମ ବଶରେ ଅଛି। ତେଣୁ, ହେ ବିପ୍ର! ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ମୋତେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଦେଖାଅ।

Verse 15

पश्य कौतुकमेवाद्य त्वं वश्यावश्यकारणम् । तमुवाच स धर्मात्मा सुकर्मा पिप्पलं प्रति

“ଆଜି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖ—ବଶ ହେବା ଓ ଅବଶ ହେବାର କାରଣ ତୁମେ ନିଜେ।” ଏପରି କହି ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁକର୍ମ ପିପ୍ପଲଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 16

अथ सस्मार वै देवान्सुकर्मा प्रत्ययाय वै । इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः

ତେବେ ସୁକର୍ମା ନିଶ୍ଚୟ ଓ ସହାୟତା ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ—ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଗ୍ନି-ପୁରୋଗମ ଦେବଗଣକୁ।

Verse 17

समागताः समाहूता नाना विद्याधरास्तथा । सुकर्माणं ततः प्रोचुर्देवाश्चाग्निपुरोगमाः

ଆହ୍ୱାନିତ ନାନା ପ୍ରକାର ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସମବେତ ହେଲେ; ପରେ ଅଗ୍ନି-ପୁରୋଗମ ଦେବମାନେ ସୁକର୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 18

कस्मात्स्मृतास्त्वया विप्र ततोर्थकारणं वद । सुकर्मोवाच । अयमेष सुसंप्राप्तो विद्याधरो हि पिप्पलः

ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ବିପ୍ର, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ସ୍ମରଣ କଲ? ତାହାର କାରଣ କୁହ।” ସୁକର୍ମା କହିଲେ, “ଏହି ହେଉଛି ବିଦ୍ୟାଧର ପିପ୍ପଳ; ସେ ଏବେ କୁଶଳରେ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।”

Verse 19

मामेवं भाषते विप्र वश्यावश्यत्वकारणम् । प्रत्ययार्थं समाहूता अस्यैव च महात्मनः

ହେ ବିପ୍ର, ବଶ୍ୟତା ଓ ଅବଶ୍ୟତାର କାରଣ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ, ସେହି ମହାତ୍ମା ନିଶ୍ଚୟ ପାଇଁ ମୋତେ ଡାକିଥିଲେ।

Verse 20

स्वंस्वं स्थानं प्रगच्छध्वमित्युवाच सुरान्प्रति । तमूचुस्ते ततो देवाः सुकर्माणं महामतिम्

ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କର।” ତାପରେ ସେଇ ଦେବମାନେ ମହାମତି ସୁକର୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 21

अस्माकं दर्शनं व्रिप्र न मोघं जायते वरम् । वरं वरय भद्रं ते मनसा यद्धिरोचते

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମ ଦର୍ଶନ କେବେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ—ମନ ଯାହା ସତ୍ୟରେ ଚାହେ, ସେହି ବର ଚୟନ କର।

Verse 22

तत्ते दद्मो न संदेहस्त्वेवमूचुः सुरोत्तमाः । भक्त्या प्रणम्य तान्देवान्ययाचे स द्विजोत्तमः

“ସେହିଟି ତୁମକୁ ଦେବୁ—କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ,” ଏଭଳି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କହିଲେ। ତାପରେ ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଭକ୍ତିରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନିଜ ଯାଚନା କଲା।

Verse 23

अचलां दत्त देवेंद्रा सुःभक्तिं भावसंयुताम् । मातापित्रोश्च मे नित्यं तद्वै वरमनुत्तमम्

ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ଭାବସଂଯୁକ୍ତ ଅଚଳ ସୁଭକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅ। ଏବଂ ମୋର ମାତାପିତାଙ୍କର ନିତ୍ୟ ସେବା ହେଉ—ଏହିଏ ଅନୁତ୍ତମ ବର।

Verse 24

पिता मे वैष्णवं लोकं प्रयात्वेतद्वरोत्तमम् । तद्वन्माता च देवेशा वरमन्यं न याचये

ମୋର ପିତା ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ—ଏହିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବର। ଏବଂ ମୋର ମାତା ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବେଶ, ସେହି ଗତି ପାଉନ୍ତୁ; ମୁଁ ଅନ୍ୟ ବର ଯାଚେ ନାହିଁ।

Verse 25

देवा ऊचुः । पितृभक्तोसि विप्रेंद्र भक्त्या तव वयं द्विज । सुकर्मञ्छ्रूयतां वाक्यं प्रीत्या युक्ता सदैव ते

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପିତୃଭକ୍ତ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସଦା ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ। ତେଣୁ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତ ଆମ ବଚନ ଶୁଣ—ଯାହା ସଦା ତୁମ ହିତ ପାଇଁ।

Verse 26

एवमुक्त्वा गता देवाः स्वर्लोकं नृपनंदन । सर्वमैश्वर्यमेतेन तस्याग्रे परिदर्शितम्

ଏହିପରି କହି ଦେବଗଣ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ହେ ନୃପନନ୍ଦନ। ସେ ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ୟ-ବୈଭବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲା।

Verse 27

दृष्टं तु पिप्पलेनापि कौतुकं च महाद्भुतम् । तमुवाच स धर्मात्मा पिप्पलं कुंडलात्मजम्

ପିପ୍ପଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ମହାଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ ଦେଖିଲା। ତାପରେ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା କୁଣ୍ଡଳପୁତ୍ର ପିପ୍ପଳକୁ କହିଲେ।

Verse 28

अर्वाचीनं त्विदं रूपं पराचीनं च कीदृशम् । प्रभावमुभयोश्चैव वदस्व वदतां वर

ଏହି ରୂପଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ, ପୂର୍ବତନ ରୂପ କିପରି? ଉଭୟର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ କହ; ହେ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାକରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।

Verse 29

सुकर्मोवाच । पराचीनस्य रूपस्य लिंगमेव वदामि ते । येनलोकाः प्रमोदंते इंद्राद्याः सचराचराः

ସୁକର୍ମ କହିଲେ—ପରାତ୍ପର ରୂପର ଲିଙ୍ଗ (ଚିହ୍ନ) ମାତ୍ର ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ସହିତ ଚରାଚର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 30

अयमेव जगन्नाथः सर्वगो व्यापकः प्रभुः । अस्य रूपं न दृष्टं हि केनाप्येव हि योगिना

ସେଇ ଜଗନ୍ନାଥ—ସର୍ବତ୍ରଗାମୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପକ, ପରମ ପ୍ରଭୁ। ସତ୍ୟକୁ କହିଲେ କୌଣସି ଯୋଗୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିନାହାନ୍ତି।

Verse 31

श्रुतिरेव वदत्येवं तं वक्तुं शंकितेव सा । अपाणिपादनासश्च अकर्णो मुखवर्जितः

ଶ୍ରୁତି ନିଜେ ଏପରି କହେ—ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବାକୁ ସେ ଯେନ ଶଙ୍କିତା: ସେ ହାତ, ପାଦ ଓ ନାସିକାବିହୀନ; କର୍ଣ୍ଣବିହୀନ ଏବଂ ମୁଖବର୍ଜିତ।

Verse 32

सर्वं पश्यति वै कर्म कृतं त्रैलोक्यवासिनाम् । तेषामुक्तमकर्णश्च स शृणोति सुसाक्ष्यदः

ତ୍ରିଲୋକବାସୀମାନେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କର୍ମ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖନ୍ତି; ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ କଥା ସେ ଶୁଣନ୍ତି—ସେ ପରମ ସାକ୍ଷୀ, ସତ୍ୟ ସାକ୍ଷ୍ୟଦାତା।

Verse 33

गतिहीनो व्रजेत्सोपि स हि सर्वत्र दृश्यते । पाणिहीनोपि गृह्णाति पादहीनः प्रधावति

ଗତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗମନ କରନ୍ତି—ସେ ସର୍ବତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ। ହାତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ପାଦ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶୀଘ୍ର ଧାବନ କରନ୍ତି।

Verse 34

सर्वत्र दृश्यते विप्र व्यापकः पादवर्जितः । यं न पश्यंति देवेंद्रा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

ହେ ବିପ୍ର, ସେ ସର୍ବତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ—ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପାଦବର୍ଜିତ; ତଥାପି ଦେବେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 35

स च पश्यति तान्सर्वान्सत्यासत्यपदे स्थितान् । व्यापकं विमलं सिद्धं सिद्धिदं सर्वनायकम्

ଏବଂ ସେ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ପଦରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି; ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ନିର୍ମଳ, ନିତ୍ୟସିଦ୍ଧ—ସିଦ୍ଧିଦାତା ଓ ସର୍ବନାୟକ।

Verse 36

यं जानाति महायोगी व्यासो धर्मार्थकोविदः । तेजोमूर्तिः स चाकाशमेकवर्णमनंतकम्

ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ କୁଶଳ ମହାଯୋଗୀ ବ୍ୟାସ ଯାହାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି—ସେ ଶୁଦ୍ଧ ତେଜୋମୂର୍ତ୍ତି; ସେଇ ଏକବର୍ଣ୍ଣ, ଅନନ୍ତ ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।

Verse 37

तदेतन्निर्मलं रूपं श्रुतिराख्याति निश्चितम् । व्यासश्चैव हि जानाति मार्कंडेयश्च तत्पदम्

ଶ୍ରୁତି ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ଏହି ରୂପକୁ ନିର୍ମଳ ଓ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ। ବ୍ୟାସ ତାହା ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମଧ୍ୟ ସେହି ପରମ ପଦକୁ ଜାଣନ୍ତି।

Verse 38

अर्वाचीनं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । यदा संहृत्य भूतात्मा स्वयमेकः प्रगच्छति

ଏବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କଥା କହୁଛି—ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା ସମସ୍ତକୁ ସଂହରି, ନିଜେ ଏକା ହୋଇ ଆଗକୁ ଗମନ କରେ।

Verse 39

अप्सु शय्यां समास्थाय शेषभोगासनस्थितः । तमाश्रित्य स्वपित्येको बहुकालं जनार्दनः

ଜଳରେ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୟନ କରି, ଶେଷନାଗର ଫଣାକୁ ଆସନ କରି, ତାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଜନାର୍ଦନ ଏକା ଦୀର୍ଘକାଳ ନିଦ୍ରା କଲେ।

Verse 40

जलांधकारसंतप्तो मार्कंडेयो महामुनिः । स्थानमिच्छन्स योगात्मा निर्विण्णो भ्रमणेन सः

ଜଳମୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ସନ୍ତପ୍ତ ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଯୋଗନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ଭ୍ରମଣରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ନିର୍ବିଣ୍ଣ ହୋଇ ଏକ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥାନ ଇଚ୍ଛା କଲେ।

Verse 41

भ्रममाणः स ददृशे शेषपर्यंकशायिनम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशं दिव्याभरणभूषितम्

ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ଶେଷ-ପର୍ୟ୍ୟଙ୍କରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ।

Verse 42

दिव्यमाल्यांबरधरं सर्वव्यापिनमीश्वरम् । योगनिद्रा गतं कांतं शंखचक्रगदाधरम्

ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅମ୍ବର ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଈଶ୍ୱର—ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ଲୀନ କାନ୍ତ—ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧାରୀ।

Verse 43

एका नारी महाभागा कृष्णांजनचयोपमा । दंष्ट्राकरालवदना भीमरूपा द्विजोत्तम

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ସେଠାରେ ଏକମାତ୍ର ମହାଭାଗ୍ୟା ନାରୀ ଥିଲା—କୃଷ୍ଣ ଅଞ୍ଜନର ଢେର ପରି ଶ୍ୟାମ; ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ କରାଳ ମୁଖ, ଭୀମ ରୂପା।

Verse 44

तयोक्तोसौ मुनिश्रेष्ठो मा भैरिति महामुनिः । पद्मपत्रं सुविस्तीर्णं पंचयोजनमायतम्

ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାମୁନି “ଭୟ କରନି” ବୋଲି କହିଲେ; ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ସୁବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମପତ୍ର ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 45

तस्मिन्पत्रे महादेव्या मार्कण्डेयो निवेशितः । केशवे सति सुप्तेपि नास्त्यत्र च भयं तव

ସେହି ପତ୍ର ଉପରେ ମହାଦେବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ବସାଇଲେ। କେଶବ ଶୁଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।

Verse 46

तामुवाच स योगींद्र का त्वं भवसि भामिनि । अस्मिन्विनिर्जिते चैका भवती परिबृंहिता

ତେବେ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଭାମିନି, ତୁମେ କିଏ? ଏହି ଜିତା ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ଏକା ହିଁ ବଢ଼ି-ଫୁଲି ସମୃଦ୍ଧ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛ।”

Verse 47

पृष्टैवं मुनिना देवी सादरं प्राह भूसुर । नागभोगांकपर्यंके स यः स्वपिति केशवः

ମୁନି ଏଭଳି ପଚାରିଲେ ଦେବୀ ସାଦରେ କହିଲେ—“ହେ ଭୂସୁର (ବ୍ରାହ୍ମଣ), ଯେ କେଶବ ନାଗଭୋଗର ପର୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଶୟନ କରନ୍ତି।”

Verse 48

अस्याहं वैष्णवी शक्तिः कालरात्रिरिहोच्यते । मामेवं विद्धि विप्रेंद्र सर्वमायासमन्विताम्

ମୁଁ ତାଙ୍କର ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି; ଏଠାରେ ମୋତେ ‘କାଳରାତ୍ରି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ମୋତେ ଏଭଳି ଜାଣ—ମୁଁ ସମସ୍ତ ମାୟାଶକ୍ତିରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 49

महामाया पुराणेषु जगन्मोहाय कथ्यते । इत्युक्त्वा सा गता देवी अंतर्धानं हि पिप्पलः

ପୁରାଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ‘ମହାମାୟା’ ବୋଲି କହନ୍ତି—ଯିଏ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରେ। ଏହା କହି ଦେବୀ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ପିପ୍ପଳ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥ) ଗଛ ପାଖରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 50

देव्यामनुगतायां तु मार्कंडेयस्य पश्यतः । तस्य नाभ्यां समुत्पन्नं पंकजं हाटकप्रभम्

ଦେବୀ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ନାଭିରୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 51

तस्माज्जज्ञे महातेजा ब्रह्मा लोकपितामहः । तस्माद्विजज्ञिरे लोकाः सर्वे स्थावरजंगमाः

ତାହାଠାରୁ ମହାତେଜସ୍ବୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋକପିତାମହ, ଜନ୍ମିଲେ। ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ପୁନଃ ସମସ୍ତ ଲୋକ—ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସହିତ—ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 52

इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः । अर्वाचीनं स्वरूपं तु दर्शितं हि मया नृप

ହେ ନୃପ! ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଲୋକପାଳମାନେ ଓ ଅଗ୍ନି-ପ୍ରମୁଖ ଦେବଗଣ—ତାଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନ (ପ୍ରକଟ) ସ୍ୱରୂପ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଛି।

Verse 53

अर्वाचीनस्वरूपोयं पराचीनो निराश्रयः । यदा स दर्शयेत्कायं कायरूपा भवंति ते

ଏହା ପ୍ରକଟ ରୂପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରି ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ୱୟଂ ଆଦ୍ୟ ଓ ନିରାଶ୍ରୟ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଦେହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହରୂପୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 54

ब्रह्माद्याः सर्वलोकाश्च अर्वाचीना हि पिप्पल । अर्वाचीना अमी लोका ये भवंति जगत्त्रये

ହେ ପିପ୍ପଲ! ବ୍ରହ୍ମାଦି ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ତଳେ (ଅର୍ବାଚୀନ) ଅଛନ୍ତି। ତ୍ରିଜଗତ୍‌ରେ ଯେ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତଳେ ହିଁ ଅଛନ୍ତି।

Verse 55

पराचीनः स भूतात्मा यं सुपश्यंति योगिनः । मोक्षरूपं परं स्थानं परब्रह्मस्वरूपकम्

ସେ ଭୂତାତ୍ମା (ଅନ୍ତରାତ୍ମା) ବାହ୍ୟାଭିମୁଖତାରୁ ପରାବୃତ୍ତ; ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖନ୍ତି—ସେଇ ମୋକ୍ଷସ୍ୱରୂପ ପରମ ଧାମ, ପରବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ।

Verse 56

अव्यक्तमक्षरं हंसं शुद्धं सिद्धिसमन्वितम् । पराचीनस्य यद्रूपं विद्याधर तवाग्रतः

ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅକ୍ଷୟ ହଂସ—ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସିଦ୍ଧିସମନ୍ୱିତ—ପରାଚୀନଙ୍କ ସେଇ ରୂପ, ହେ ବିଦ୍ୟାଧର, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 57

सर्वमेव मया ख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम् । पिप्पल उवाच । कस्मादेतन्महाज्ञानमुद्भूतं तव सुव्रत

“ମୁଁ ସବୁ କଥା କହିଦେଲି; ଆଉ ତୁମକୁ କ’ଣ କହିବି?” ପିପ୍ପଲ କହିଲେ—“ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମ ଭିତରେ ଏହି ମହାଜ୍ଞାନ କେଉଁଠୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲା?”

Verse 58

अर्वाचीनगतिं विद्वान्पराचीनगतिं तथा । त्रैलोक्यस्य परं ज्ञानं त्वय्येवं परिवर्तते

ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ଅଗ୍ରଗତି ଓ ପ୍ରତିଗତି—ଦୁହେଁ ଜାଣି—ତ୍ରିଲୋକର ପରମ ଜ୍ଞାନ ତୁମ ଭିତରେ ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

Verse 59

तपसो नैव पश्यामि परां निष्ठां हि सुव्रत । यजनंयाजनंतीर्थंतपोवाकृतवानसि

ହେ ସୁବ୍ରତ, ତପସ୍ୟାର ଏହାଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ପରାକାଷ୍ଠା ମୁଁ ଦେଖୁନି—ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କରିଛ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇଛ, ତୀର୍ଥସେବନ କରିଛ ଏବଂ ତପ ଆଚରଣ କରିଛ।

Verse 60

तत्प्रभावं वदस्वैवं केन ज्ञानं तवाखिलम् । सुकर्मोवाच । तप एव न जानामि न कृतं कायशोषणम्

“ଏହାର ପ୍ରଭାବ କହ—କେଉଁ ଉପାୟରେ ତୁମେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜ୍ଞାନ ପାଇଲ?” ସୁକର୍ମ କହିଲେ—“ମୁଁ ତପସ୍ୟାକୁ ଜାଣେନି; ଦେହକୁ ଶୋଷାଇଦେବା ପରି କୌଣସି କାୟକ୍ଲେଶ ମଧ୍ୟ କରିନାହିଁ।”

Verse 61

यजनं याजनं वापि न जाने तीर्थसाधनम् । न मया साधितं ध्यानं पुण्यकालं सुकर्मजम्

ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଜାଣେନି, ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ମଧ୍ୟ ଜାଣେନି, ତୀର୍ଥସାଧନର ବିଧି ମଧ୍ୟ ଜାଣେନି। ମୁଁ ଧ୍ୟାନ ସାଧିନି, ସୁକର୍ମଜନିତ ପୁଣ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିନି।

Verse 62

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातृपितृतीर्थ । माहात्म्ये द्विषष्टितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ‘ମାତୃ-ପିତୃତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ନାମକ ଦ୍ୱିଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 63

पादप्रक्षालनं पुण्यं स्वयमेव करोम्यहम् । अंगसंवाहनं स्नानं भोजनादिकमेव च

ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପୁଣ୍ୟ—ସେହି କାମ ମୁଁ ନିଜେ କରିବି। ଅଙ୍ଗସଂବାହନ, ସ୍ନାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଭୋଜନ ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ସେବା ମଧ୍ୟ କରିବି।

Verse 64

त्रिकालेध्यानसंलीनः साधयामि दिनेदिने । पादोदकं तयोश्चैव मातापित्रोर्दिनेदिने

ଦିନର ତିନି ସନ୍ଧିକାଳରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ସାଧନା କରେ; ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ମାତା-ପିତା—ଉଭୟଙ୍କ ପାଦୋଦକକୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ/ପାନାର୍ଥେ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 65

भक्तिभावेन विंदामि पूजयामि सुभावतः । गुरू मे जीवमानौ तु यावत्कालं हि पिप्पल

ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଏ ଏବଂ ଶୁଭଭାବରେ ପୂଜା କରେ। ହେ ପିପ୍ପଲ! ମୋ ଗୁରୁଜନ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ—ହଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳ ଅଛି—

Verse 66

तावत्कालं हि मे लाभो ह्यतुलश्च प्रजायते । त्रिकालं पूजयाम्येतौ शुद्धभावेन चेतसा

ସେତିକି ସମୟମାତ୍ରରେ ମୋ ପାଇଁ ଅତୁଳ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଲାଭ ଜନ୍ମେ। ଶୁଦ୍ଧଭାବ ଓ ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ତ୍ରିକାଳ ପୂଜା କରେ।

Verse 67

स्वच्छंदलीलासंचारी वर्ताम्येव हि पिप्पल । किं मे चान्येन तपसा किं मे कायस्य शोषणैः

ହେ ପିପ୍ପଲ! ମୁଁ ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ଲୀଳାଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନଭାବେ ବିଚରଣ କରୁଛି। ମୋତେ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୟା କାହିଁକି? ଦେହକୁ କ୍ଷୀଣ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ?

Verse 68

किं मे सुतीर्थयात्राभिरन्यैः पुण्यैश्च सांप्रतम् । मखानामेव सर्वेषां यत्फलं प्राप्यते द्विज

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏବେ ମୋତେ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକର୍ମର କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏଠାରେଇ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି?

Verse 69

तत्फलं तु मया दृष्टं पितुः शुश्रूषणादपि । मातुः शुश्रूषणं तद्वत्पुत्राणां गतिदायकम्

ସେହି ଫଳକୁ ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ସେବାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିବା ଦେଖିଛି। ସେହିପରି ମାତାଙ୍କ ସେବା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପରମ ଗତି ଦେଇଥାଏ।

Verse 70

सर्वकर्मसुसर्वस्वं सारभूतं जगत्रये । पुत्रस्य जायते लोको मातुः शुश्रूषणादपि

ସମସ୍ତ କର୍ମଧର୍ମରେ, ତ୍ରିଲୋକରେ ଏହିଏ ସାର ଓ ସର୍ବସ୍ୱ—ମାତାଙ୍କ ଶୁଶ୍ରୂଷାରୁ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ଶୁଭ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 71

पितुः शुश्रूषणे तद्वन्महत्पुण्यं प्रजायते । तत्र गंगा गयातीर्थं तत्र पुष्करमेव च

ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବେ ଶୁଶ୍ରୂଷା କଲେ ମଧ୍ୟ ତଦ୍ବତ୍ ମହାପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମେ। ସେହି ସେବାରେ ଗଙ୍ଗା, ଗୟା-ତୀର୍ଥ ଓ ପୁଷ୍କର—ସବୁର ଫଳ ନିହିତ।

Verse 72

यत्र मातापिता तिष्ठेत्पुत्रस्यापि न संशयः । अन्यानि तत्र तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च

ଯେଉଁଠାରେ ମାତାପିତା ବସନ୍ତି, ସେଠା—ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ—ନିଶ୍ଚୟ ତୀର୍ଥ ଅଟେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତି।

Verse 73

भवंत्येतानि पुत्रस्य पितुः शुश्रूषणादपि । पितुः शुश्रूषणात्तस्य दानस्य तपसः फलम्

ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କ ଶୁଶ୍ରୂଷାରୁ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ପିତୃସେବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପାଏ।

Verse 74

सत्पुत्रस्य भवेद्विप्र अन्य धर्मः श्रमायते । पितुः शुश्रूषणात्पुण्यं पुत्रः प्राप्नोत्यनुत्तमम्

ହେ ବିପ୍ର! ସତ୍ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକର୍ମ କେବଳ ଶ୍ରମମାତ୍ର ହୋଇଯାଏ। ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବେ ଶୁଶ୍ରୂଷା କଲେ ପୁତ୍ର ଅନୁତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 75

स्वकर्मणस्तु सर्वस्वमिहैव च परत्र च । जीवमानौ गुरूत्वेतौ स्वमातापितरौ तथा

ନିଜ କର୍ମ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟର ସର୍ବସ୍ୱ—ଇହଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ। ମାତାପିତା ଜୀବିତ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁରୂପେ ମାନିବା ଉଚିତ।

Verse 76

शुश्रूषते सुतो भूत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु । देवास्तस्यापि तुष्यंति ऋषयः पुण्यवत्सलाः

ଯେ ପୁତ୍ର ଆଜ୍ଞାକାରୀ ଓ ସେବାପରାୟଣ ହୁଏ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ। ତାହାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଧର୍ମପ୍ରିୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 77

त्रयोलोकास्तु तुष्यंति पितुः शुश्रूषणादिह । मातापित्रोस्तु यः पादौ नित्यमेव हि क्षालयेत्

ଏହି ଜୀବନରେ ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହ ସେବା କଲେ ତ୍ରିଲୋକ ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯେ ନିତ୍ୟ ମାତାପିତାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଦିଏ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ।

Verse 78

तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि जायते । पुण्यैर्मिष्टान्नपानैर्यः पितरं मातरं तथा

ଯେ ପୁଣ୍ୟମୟ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଓ ପାନୀୟ ଦ୍ୱାରା ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସତ୍କାର କରେ, ତାହା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା)ରେ ସ୍ନାନ କରିବା ସମାନ ଫଳ ହୁଏ।

Verse 79

भक्त्या भोजयते नित्यं तस्य पुण्यं वदाम्यहम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं पुत्रस्य जायते

ଯେ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତିସହ (ଅତିଥି/ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ) ଭୋଜନ କରାଏ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ମୁଁ କହୁଛି—ତାହାର ପୁତ୍ରକୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 80

तांबूलैश्छादनैश्चैव पानैश्चाशनकैस्तथा । भक्त्या चान्नेन पुण्येन गुरू येनाभिपूजितौ

ତାମ୍ବୂଳ, ବସ୍ତ୍ର, ପାନୀୟ ଓ ଭୋଜନ—ଏବଂ ଭକ୍ତିସହ ପୁଣ୍ୟମୟ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା—ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇ ଗୁରୁଜନ ଯଥାବିଧି ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 81

सर्वज्ञानी भवेत्सोपि यशःकीर्तिमवाप्नुयात् । मातरं पितरं दृष्ट्वा हर्षात्संभाषयेत्सुतः

ସେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଜ୍ଞ ହୁଏ ଏବଂ ଯଶ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପାଏ। ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁତ୍ର ହର୍ଷରେ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ନେହରେ କଥାହେବା ଉଚିତ।

Verse 82

निधयस्तस्य संतुष्टास्तस्य गेहे वसंति ते । गावः सौहृद्यमायांति पुत्रस्य सुखदाः सदा

ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନିଧିମାନେ ତାହାର ଘରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଗାଈମାନେ ସୌହୃଦ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ପୁତ୍ରକୁ ସଦା ସୁଖ ଦିଅନ୍ତି।