Adhyaya 6

Verse 1

सूत उवाच । कश्यपस्य च भार्यान्या दनुर्नाम तपस्विनी । पुत्रशोकेन संतप्ता संप्राप्ता दितिमंदिरम्

ସୂତ କହିଲେ—କଶ୍ୟପଙ୍କ ତପସ୍ବିନୀ ପତ୍ନୀ ଦନୁ, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ, ଦିତିଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 2

रोदमाना प्रणम्यैव पादपद्मयुगं तदा । दुःखेन महता प्राप्ता दितिस्तां प्रत्यबोधयत्

ତେବେ ସେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ସେହି ଯୁଗଳ ପଦ୍ମପାଦକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମହାଦୁଃଖରେ ଆସିଲା; ଦିତି ତାକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

Verse 3

दितिरुवाच । तवैव हि महाभागे किमिदं रोदकारणम् । पुत्रिण्यश्चैकपुत्रेण लोके नार्यो भवंति वै

ଦିତି କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ଏହି କାନ୍ଦଣର କାରଣ କ’ଣ? ଲୋକରେ ନାରୀମାନେ ପୁତ୍ରବତୀ ହେଲେ—ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ଧନ୍ୟ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।

Verse 4

भवती शतपुत्राणां गुणिनामपि भामिनि । माता त्वमसि कल्याणि शुंभादीनां महात्मनाम्

ହେ ଭାମିନୀ, ତୁମେ ଗୁଣବାନ ଶତପୁତ୍ରଙ୍କ ମାତା; ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଶୁମ୍ଭ ଆଦି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଜନନୀ ତୁମେ।

Verse 5

कस्माद्दुःखं त्वया प्राप्तमेतन्मे कारणं वद । हिरण्यकशिपू राजा हिरण्याक्षो महाबलः

ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖ କେଉଁ କାରଣରୁ ପାଇଲ? ତାହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହ। (ତୁମେ) ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏବଂ ମହାବଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ କଥା କହୁଛ।

Verse 6

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे दितिविलापोनाम षष्ठोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡର ଦେବାସୁର-ପ୍ରକରଣରେ ‘ଦିତିବିଲାପ’ ନାମକ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 7

आख्याहि कारणं सर्वं यस्माद्रोदिषि सांप्रतम् । एवमाभाष्य तां देवीं विरराम मनस्विनी

ତୁମେ ଏବେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ—ତାହାର ସମସ୍ତ କାରଣ କୁହ। ଏଭଳି କହି ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ଦୃଢମନା ସ୍ତ୍ରୀ ନୀରବ ହେଲା।

Verse 8

दनुरुवाच । पश्य पश्य महाभागे सपत्न्याश्च मनोरथम् । परिपूर्णं कृतं तेन देवदेवेन चक्रिणा

ଦନୁ କହିଲା—ହେ ମହାଭାଗେ, ଦେଖ ଦେଖ! ତୋର ସପତ୍ନୀର ମନୋରଥକୁ ସେ ଦେବଦେବ, ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

Verse 9

यथापूर्वं वरो दत्तो ह्यदित्यै देवि विष्णुना । तथेदानीं च पुत्राय तस्या दत्तो वरो महान्

ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଯେପରି ବର ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ଏବେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମହାନ୍ ବର ଦିଆଯାଇଛି।

Verse 10

कश्यपाद्विश्रुतो जातस्त्रैलोक्यपालकः सुतः । इंद्रत्वं तस्य वै दत्तं तव पुत्राद्विहृत्य च

କଶ୍ୟପଙ୍କ ଠାରୁ ତ୍ରିଲୋକପାଳକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା। ତାହାକୁ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଦିଆଗଲା; ଏହି ପଦ ତୁମ ପୁତ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ହରଣ ହେଲା।

Verse 11

मनोरथैस्तु संपूर्णा अदितिः सुखवर्द्धिनी । कनीयान्वसुदत्तश्च तस्याः पुत्रश्च संप्रति

ସୁଖବର୍ଧିନୀ ଅଦିତି ନିଜ ମନୋରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ବସୁଦତ୍ତ।

Verse 12

ऐंद्रं पदं सुदुष्प्राप्यं देवैः सार्द्धं भुनक्ति च । दितिरुवाच । कस्मात्पदात्परिभ्रष्टो मम पुत्रो महामतिः

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ପଦ ଲାଭ କରି ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ତାହା ଉପଭୋଗ କରୁଛି। ଦିତି କହିଲେ—‘ମୋ ମହାମତି ପୁତ୍ର କେଉଁ ପଦରୁ ପତିତ ହେଲା?’

Verse 13

अन्ये च दानवा दैत्यास्तेजोभ्रष्टाः कथं सखे । तस्य त्वं कारणं ब्रूहि विस्तरेण यशस्विनि

ଏବଂ ହେ ସଖୀ, ଅନ୍ୟ ଦାନବ-ଦୈତ୍ୟମାନେ କିପରି ତେଜ ହରାଇଲେ? ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ତାହାର କାରଣ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।

Verse 14

तामाभाष्य दितिर्वाक्यं विरराम सुदुःखिता । दनुरुवाच । देवाश्च दानवाः सर्वे सक्रोधाः संगरं गताः

ସେହି କଥା କହି ଦିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନିରବ ହେଲେ। ଦନୁ କହିଲେ—‘ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନବ କ୍ରୋଧେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିକୁ ଗଲେ।’

Verse 15

तत्र युद्धं महज्जातं दैत्यसंक्षयकारकम् । देवैश्च विष्णुना युद्धे मम पुत्रा निपातिताः

ସେଠାରେ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ସେଇ ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ଦେବମାନେ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ପତିତ କଲେ।

Verse 16

तथैव तव पुत्रास्ते देवदेवेन चक्रिणा । वने गतान्यथा सिंहो द्रावयेत्स्वेन तेजसा

ସେହିପରି ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାମାତ୍ରେ, ସିଂହ ନିଜ ତେଜରେ ସବୁକୁ ତାଡ଼ିଦେଉଥିବା ପରି, ତୁମ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଦୂରେ ହଂକାଯିଲେ।

Verse 17

तथा ते मामकाः पुत्रा निहताः शङ्खपाणिना । कालनेमिमुखं सैन्यं दुर्जयं ससुरासुरैः

ସେହିପରି ଶଙ୍ଖଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ଏବଂ କାଳନେମି ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା, ଦେବ-ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ ସେନାଟି ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେଲା।

Verse 18

नाशितं मर्दितं सर्वं द्रावितं विकलीकृतम् । स्वैरर्चिभिर्यथा वह्निस्तृणानि ज्वालयेद्वने

ସବୁକିଛି ନଶ୍ଟ, ଚୁର୍ଣ୍ଣ, ଛିଟିଯାଇ, ନିର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା—ଯେପରି ବନରେ ଅଗ୍ନି ନିଜ ଜ୍ୱାଳାରେ ଶୁଖିଲା ତୃଣକୁ ଜ୍ୱଳାଇଦିଏ।

Verse 19

तथा दैत्यगणान्सर्वान्निर्दहत्येव केशवः । मम पुत्रा मृता देवि बहुशस्तव नंदनाः

ସେହିପରି କେଶବ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଗଣକୁ ଦହନ କରି ଭସ୍ମ କରନ୍ତି। ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ପୁଅର ହାତରେ ମୋ ପୁଅମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 20

वह्निं प्राप्य यथा सर्वे शलभा यांति संक्षयम् । तथा ते दानवाः सर्वे हरिं प्राप्य क्षयं गताः

ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସମସ୍ତ ପତଙ୍ଗ ନଶିଯାନ୍ତି, ସେପରି ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଧ୍ୱଂସ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 21

एवमेतं हि वृत्तांतं दितिः शुश्राव दारुणम् । दितिरुवाच । वज्रपातोपमं भद्रे वदस्येवं कथं मम

ଏପରି ଦାରୁଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି ଦିତି କହିଲା—ହେ ଭଦ୍ରେ! ତୁମ ବଚନ ବଜ୍ରପାତ ସମ ମୋତେ ଆଘାତ କରୁଛି; ତୁମେ ମୋତେ ଏମିତି କଥା କିପରି କହୁଛ?

Verse 22

एवमाभाष्य तां देवी मूर्च्छिता निपपात ह । हा हा कष्टमिदं जातं बहुदुःखं प्रतापकम्

ଏପରି କହି ସେ ଦେବୀ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ। ‘ହା ହା! କେତେ କଷ୍ଟ ଘଟିଲା—ଅପାର ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ଏହି ବିପତ୍ତି!’

Verse 23

रुरोद करुणं साथ पुत्रशोकसुपीडिता । तां दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठ उवाच वचनं शुभम्

ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ କରୁଣ ଭାବେ କାନ୍ଦିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ ବଚନ କହିଲେ।

Verse 24

मा रोदिषि च भद्रं ते नैवं शोचंति त्वद्विधाः । सत्ववंतो महाभागे लोभमोहेन वर्जिताः

କାନ୍ଦନି, ତୋର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହେ ମହାଭାଗେ! ତୋ ପରି ଲୋକ ଏଭଳି ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସତ୍ତ୍ୱବାନମାନେ ଲୋଭ ଓ ମୋହରୁ ବର୍ଜିତ।

Verse 25

कस्य पुत्रा हि संसारे कस्य देवी सुबांधवाः । नास्तिकस्येह केनापि तत्सर्वं श्रूयतां प्रिये

ଏହି ସଂସାରରେ କାହାର ପୁତ୍ର, କାହାର ସୁବାନ୍ଧବା ସହିତ ପତ୍ନୀ? ଏଠାରେ ନାସ୍ତିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କୁ କେହିଭଳି ସତ୍ୟରେ ନିଜର ନୁହେଁ—ପ୍ରିୟେ, ସବୁ ଶୁଣ।

Verse 26

दक्षस्यापि सुता यूयं सुन्दर्यश्चैव मामकाः । भवतीनामहं भर्ता कामनापूरकः शुभे

ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା, ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ମଧ୍ୟ—ମୋରେଇ। ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ଭର୍ତ୍ତା, କାମନା ପୂରଣକର।

Verse 27

योजकः पालकश्चैव रक्षकोस्मि वरानने । कस्माद्वैरं कृतं क्रूरैरसुरैरजितात्मभिः

ହେ ଵରାନନେ, ମୁଁ ଯୋଜକ, ପାଳକ ଓ ରକ୍ଷକ। ତେବେ କ୍ରୂର ଓ ଅଜିତାତ୍ମା ଅସୁରମାନେ କାହିଁକି ବୈର କଲେ?

Verse 28

तव पुत्रा महाभागे सत्यधर्मविवर्जिताः । तेन दोषेण ते सर्वे तव दोषेण वै शुभे

ହେ ମହାଭାଗେ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରୁ ବିହୀନ। ସେଇ ଦୋଷରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୋଷୀ—ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଶୁଭେ, ଏହା ତୁମ ଦୋଷରୁ।

Verse 29

निहता वासुदेवेन दैवतैस्तु निपातिताः । तस्माच्छोको न कर्तव्यः सत्यमोक्षविनाशनः

ସେମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପତିତ ହେଲେ। ତେଣୁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶୋକ ସତ୍ୟରେ ମୋକ୍ଷକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 30

शोको हि नाशयेत्पुण्यं क्षयात्पुण्यस्य नश्यति । तस्माच्छोकं परित्यज विघ्नरूपं वरानने

ଶୋକ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଣ୍ୟକୁ ନାଶ କରେ; ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ ତାହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ତେଣୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ବିଘ୍ନରୂପ ଶୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କର।

Verse 31

आत्मदोषप्रभावेण दानवा मरणं गताः । देवा निमित्तभूताश्च नाशिताः स्वेन कर्मणा

ନିଜ ଦୋଷର ପ୍ରଭାବରେ ଦାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଦେବମାନେ କେବଳ ନିମିତ୍ତମାତ୍ର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ କର୍ମରେ ନିଜେ ନାଶ ପାଇଲେ।

Verse 32

एवं ज्ञात्वा महाभागे समागच्छ सुखं प्रति । एवमुक्त्वा महायोगी तां प्रियां दुःखभागिनीम्

ଏପରି ଜାଣି, ହେ ମହାଭାଗେ, ସୁଖ ପ୍ରତି ଆସ। ଏମିତି କହି ମହାଯୋଗୀ ଦୁଃଖଭାଗିନୀ ନିଜ ପ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 33

विषादाच्च निवृत्तोसौ विरराम महामतिः

ବିଷାଦରୁ ପଛକୁ ଫେରି, ସେ ମହାମତି ବିରତ ହୋଇ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।