Adhyaya 50

Verse 1

सुकलोवाच । तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा गोभिलो वाक्यमब्रवीत् । भवती शप्तुकामासि कस्मान्मे कारणं वद

ସୁକଳା କହିଲେ: ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଗୋଭିଲ କହିଲେ - 'ଆପଣ ମୋତେ ଅଭିଶାପ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ମୋତେ ଏହାର କାରଣ କୁହନ୍ତୁ।'

Verse 2

केन दोषेण लिप्तोस्मि यस्मात्त्वं शप्तुमुद्यता । गोभिलो नाम दैत्योस्मि पौलस्त्यस्य भटः शुभे

'ମୁଁ କେଉଁ ଦୋଷ କରିଛି ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ଅଭିଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛ? ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସୈନିକ ଗୋଭିଲ ନାମକ ଦୈତ୍ୟ ଅଟେ।'

Verse 3

दैत्याचारेण वर्तामि जाने विद्यामनुत्तमाम् । वेदशास्त्रार्थवेत्तास्मि कलासु निपुणः पुनः

'ମୁଁ ଦୈତ୍ୟ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଉତ୍ତମ ବିଦ୍ୟା ଜାଣେ। ମୁଁ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣିଛି ଏବଂ କଳାରେ ମଧ୍ୟ ନିପୁଣ ଅଟେ।'

Verse 4

एवं सर्वं विजानामि दैत्याचारं शृणुष्व मे । परस्वं परदारांश्च बलाद्भुंजामि नान्यथा

ମୁଁ ସବୁ କିଛି ଜାଣିଛି; ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଚାର ଏହି—ପରଧନ ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଛିନି ଭୋଗ କରେ; ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ।

Verse 5

वयं दैत्याः समाकर्ण्य दैत्याचारेण सांप्रतम् । वर्त्तामो ज्ञानिभावेन सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

ଆମେ ଦୈତ୍ୟ; ଏହା ଶୁଣି ଏବେ ଦୈତ୍ୟାଚାର ଅନୁସାରେ ଚଳୁଛୁ, ତଥାପି ଜ୍ଞାନୀଭାବ ଧାରଣ କରୁଛୁ। ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ—ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।

Verse 6

ब्राह्मणानां हि च्छिद्राणि विपश्यामो दिने दिने । तेषां हि तपसो नाशं विघ्नैः कुर्मो न संशयः

ଆମେ ଦିନକୁ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦୋଷ-ଛିଦ୍ର ଦେଖୁଥାଉ; ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାକୁ ନାଶ କରୁ।

Verse 7

छिद्रं प्राप्य वयं देवि नाशयामो न संशयः । ब्राह्मणाञ्छ्रूयतां भद्रे देवयज्ञं वरानने

ହେ ଦେବୀ, ଛିଦ୍ର ମିଳିଲେ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାକୁ ନାଶ କରିଦେବୁ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ହେ ବରାନନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବଯଜ୍ଞର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 8

नाशयामो वयं यज्ञान्धर्मयज्ञं न संशयः । सुब्राह्मणान्परित्यज्य देवं नारायणं प्रभुम्

ଆମେ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବୁ—ଧର୍ମଯଜ୍ଞକୁ ମଧ୍ୟ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ସୁବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେବେ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରାଯିବ।

Verse 9

पतिव्रतां महाभागां सुमतिं भर्तृतत्पराम् । दूरेणापि परित्यज्य तिष्ठामो नात्र संशयः

ସୁମତି ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପତିବ୍ରତା, ଭର୍ତ୍ତୃପରାୟଣା; ତାକୁ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଆମେ ଏଠି ରହିବୁ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 10

तेजो देवि सुविप्रस्य हरेश्चैव महात्मनः । नार्याः पतिव्रतायाश्च सोढुं दैत्याश्च न क्षमाः

ହେ ଦେବୀ, ସୁବିପ୍ରଙ୍କ ତେଜ, ମହାତ୍ମା ହରିଙ୍କ ତେଜ, ଏବଂ ପତିବ୍ରତା ନାରୀର ତେଜ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 11

पतिव्रताभयेनापि विष्णोः सुब्राह्मणस्य च । नश्यंति दानवाः सर्वे दूरं राक्षसपुंगवाः

ପତିବ୍ରତାର ଭୟରେ, ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ନଶିଯାନ୍ତି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୂରକୁ ପଳାନ୍ତି।

Verse 12

अहं दानवधर्मेण विचरामि महीतलम् । कस्मात्त्वं शप्तुकामासि मम दोषो विचार्यताम्

ମୁଁ ଦାନବଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀତଳେ ବିଚରଣ କରୁଛି; ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଶାପ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୋ ଦୋଷ ବିଚାର କରାଯାଉ।

Verse 13

पद्मावत्युवाच । मम धर्मः सुकायश्च त्वयैव परिनाशितः । अहं पतिव्रता साध्वी पतिकामा तपस्विनी

ପଦ୍ମାବତୀ କହିଲେ—ମୋର ଧର୍ମ ଓ ମୋର ସୁକାୟ, ଦୁହେଁ ତୁମେ ଏକା ନଷ୍ଟ କରିଛ। ମୁଁ ପତିବ୍ରତା ସାଧ୍ବୀ—ପତିକାମା ତପସ୍ୱିନୀ।

Verse 14

स्वमार्गे संस्थिता पाप मायया परिनाशिता । तस्मात्त्वामप्यहं दुष्ट आधक्ष्यामि न संशयः

ହେ ପାପୀ! ତୁମେ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାୟାରେ ନଶିଗଲ। ତେଣୁ, ହେ ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ନିହତ କରିବି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 15

गोभिल उवाच । धर्ममेव प्रवक्ष्यामि भवती यदि मन्यते । अग्निचिद्ब्राह्मणस्यापि श्रूयतां नृपनंदिनी

ଗୋଭିଲ କହିଲେ—ଯଦି ଭବତୀ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଧର୍ମକୁ ହିଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ହେ ନୃପନନ୍ଦିନୀ, ଅଗ୍ନିଚୟନ କରିଥିବା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 16

जुह्वन्देवं द्विकालं यो न त्यजेदग्निमंदिरम् । स चाग्निहोत्री भवति यजत्येव दिनेदिने

ଯେ ଲୋକ ପ୍ରାତଃ ଓ ସାୟଂ ଦୁଇବେଳେ ଦେବ-ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ ଅଗ୍ନିମନ୍ଦିରକୁ ତ୍ୟାଗ କରେନାହିଁ, ସେଇ ସତ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ; ସେ ଦିନେଦିନେ ଯଜ୍ଞ କରେ।

Verse 17

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि भृत्यधर्मं वरानने । मनसा कर्मणा वाचा विशुद्धो योऽपि नित्यशः

ଆଉ ମଧ୍ୟ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ମୁଁ ଭୃତ୍ୟଧର୍ମ କହୁଛି—ଯେ ନିତ୍ୟ ମନ, କର୍ମ ଓ ବାଣୀରେ ଶୁଦ୍ଧ ଥାଏ।

Verse 18

नित्यमादेशकारी यः पश्चात्तिष्ठति चाग्रतः । स भृत्यः कथ्यते देवि पुण्यभागी न संशयः

ହେ ଦେବୀ, ଯେ ନିତ୍ୟ ଆଦେଶ ପାଳନ କରେ ଏବଂ ପଛରେ ଓ ଆଗରେ—ଦୁହିଁପଟେ ସେବାରେ ଦଢ଼ି ରହେ, ସେଇ ଭୃତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 19

यः पुत्रो गुणवाञ्ज्ञाता पितरं पालयेच्छुभः । मातरं च विशेषेण मनसा काय कर्मभिः

ଯେ ପୁତ୍ର ଗୁଣବାନ, ବିବେକୀ ଓ ସଦାଚାରୀ, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପିତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁ; ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ମାତାଙ୍କୁ ମନ, ଦେହ ଓ କର୍ମରେ ସେବା କରୁ।

Verse 20

तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि जायते । अन्यथा कुरुते यो हि स पापीयान्न संशयः

ତାହା ପାଇଁ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା)ରେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ ହେବା ଉଚିତ; ଯେ ଏହାର ବିପରୀତ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଧିକ ପାପୀ ହୁଏ।

Verse 21

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि पतिव्रतमनुत्तमम् । वाचा सुमनसा चैव कर्मणा शृणु भामिनि

ଆହୁରି ମୁଁ ସେଇ ଅନୁତ୍ତମ ପତିବ୍ରତ ଧର୍ମ କହିବି; ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ବାଣୀ, ଶୁଭମନ ଓ କର୍ମରେ ତାହା ଶୁଣ (ଏବଂ ଧାରଣ କର)।

Verse 22

शुश्रूषां कुरुते या हि भर्तुश्चैव दिन दिने । तुष्टे भर्त्तरि या प्रीता न त्यजेत्क्रोधनं पुनः

ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦିନେଦିନେ ପତିଙ୍କ ଶୁଶ୍ରୂଷା କରେ ଏବଂ ପତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରେମରେ ରହେ, ସେ ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ସଂୟମ ଛାଡ଼ିବା ନୁହେଁ।

Verse 23

तस्य दोषं न गृह्णाति ताडिता तुष्यते पुनः । भर्त्तुः कर्मसु सर्वेषु पुरतस्तिष्ठते सदा

ସେ ତାଙ୍କ ଦୋଷକୁ ଧରି ରଖେ ନାହିଁ; ପିଟାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ। ପତିଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସଦା ଆଗରେ ଦାଁଡ଼ି ସେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହେ।

Verse 24

सा चापि कथ्यते नारी पतिव्रतपरायणा । पतितोपि पितापुत्रैर्बहुदोषसमन्वितः

ଯେ ନାରୀ ପତିବ୍ରତ-ଧର୍ମରେ ପରାୟଣ, ସେଇ ନାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପିତା ପତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଦୋଷଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।

Verse 25

कस्मादपि च न त्याज्यः कुष्ठितः क्रुधितोऽपि वा । एवं पुत्राः शुश्रूषंति पितरं मातरं किल

କୌଣସି କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେମାନେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହେଉନ୍ତୁ କି କ୍ରୋଧିତ ହେଉନ୍ତୁ; ଏଭଳି ପୁଅମାନେ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେବା କରନ୍ତି।

Verse 26

ते यांति परमं लोकं तद्विष्णोः परमं पदम् । एवं हि स्वामिनं ये वै उपाचरंति भृत्यकाः

ସେମାନେ ପରମ ଲୋକ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ—ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏଭଳି ଯେ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 27

पत्युर्लोकं प्रयांत्येते प्रसादात्स्वामिनस्तदा । अग्निं नैव त्यजेद्विप्रो ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେମାନେ ତେବେ ପତି-ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଗ୍ନିକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପାଏ।

Verse 28

अग्नित्यागकरो विप्रो वृषलीपतिरुच्यते । स्वामिद्रोही भवेद्भृत्यः स्वामित्यागान्न संशयः

ଅଗ୍ନିକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ‘ବୃଷଳୀପତି’ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସ୍ୱାମୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଭୃତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଦ୍ରୋହୀ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 29

अग्निं च पितरं चैव न त्यजेत्स्वामिनं शुभे । सदा विप्रः सुतो भृत्यः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

ହେ ଶୁଭେ! ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ପିତା ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁତ୍ର ଓ ଭୃତ୍ୟ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ ରହୁ—ଏହା ସତ୍ୟ; ମୁଁ ପୁନଃ ପୁନଃ ସତ୍ୟ କହୁଛି।

Verse 30

परित्यज्य प्रगच्छंति ते यांति नरकार्णवम् । पतितं व्याधितं देवि विकलं कुष्ठिनं तथा

ତାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଯେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକ-ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ହେ ଦେବୀ! ପତିତ, ରୋଗୀ, ବିକଳ ଓ କୁଷ୍ଠୀକୁ ଯେ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗତି।

Verse 31

सर्वकर्मविहीनं च गतवित्तादिसंचयम् । भर्तारं न त्यजेन्नारी यदि श्रेय इहेच्छति

ଏହି ଜୀବନରେ ଯଦି ଶ୍ରେୟ ଚାହେ, ତେବେ ନାରୀ ନିଜ ଭର୍ତ୍ତାକୁ—ସେ ସର୍ବକର୍ମବିହୀନ ହେଉ ଓ ଧନ-ସଞ୍ଚୟ ହରାଇଥାଉ—ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 32

त्यक्त्वा कांतं व्रजेन्नारी अन्यत्कार्यमिहेच्छति । सा मता पुंश्चली लोके सर्वधर्मबहिष्कृता

ନିଜ କାନ୍ତକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ/ସମ୍ପର୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଯେ ନାରୀ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯାଏ, ସେ ଲୋକେ ‘ପୁଂଶ୍ଚଳୀ’ ବୋଲି ମନାଯାଏ ଏବଂ ସର୍ବଧର୍ମ-ମର୍ଯ୍ୟାଦାରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୁଏ।

Verse 33

गते भर्तरि या ग्रामं भोगं शृंगारमेव च । लौल्याच्च कुरुते नारी पुंश्चली वदते जनः

ଭର୍ତ୍ତା ଦୂରେ ଥିବାବେଳେ ଯେ ନାରୀ ଲୋଭ-ଲାଲସାରେ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଇ ଭୋଗବିଲାସ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଲିପ୍ତ ରହେ, ଲୋକେ ତାକୁ ‘ପୁଂଶ୍ଚଳୀ’ ବୋଲି କହନ୍ତି।

Verse 34

एवं धर्मं विजानामि वेदशास्त्रैश्च संमतम् । दानवा राक्षसाः प्रेता धात्रा सृष्टा यदादितः

ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରସମ୍ମତ ଧର୍ମକୁ ମୁଁ ଏଭଳି ଜାଣେ—ଆଦିକାଳରେ ସ୍ରଷ୍ଟା ଧାତା ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

Verse 35

तत्रेह कारणं सर्वं प्रवक्ष्यामि न संशयः । ब्राह्मणा दानवाश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः

ଏଠାରେ ମୁଁ ସମଗ୍ର କାରଣକୁ ନିଃସନ୍ଦେହେ କହିବି—ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦାନବ, ପିଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 36

धर्मार्थं सकलं प्रोक्तमधीतं तैस्तु सुंदरि । विंदंति सकलं सर्वे आचरंति न दानवाः

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ଧର୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ ସେମାନେ ତାହା ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି—କିନ୍ତୁ ଦାନବମାନେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 37

विधिहीनं प्रकुर्वंति दानवा ज्ञानवर्जिताः । अन्यायेन व्रजंत्येते मानवा विधिवर्जिताः

ବିଧିହୀନ ଭାବେ ଦାନବମାନେ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନବର୍ଜିତ ହୋଇ କର୍ମ କରନ୍ତି। ସେହିପରି ଏହି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ—ଯଥାବିଧି ଶୂନ୍ୟ—ଅନ୍ୟାୟର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି।

Verse 38

तेषां शासनहेत्वर्थं कृता एतेपि नान्यथा । विधिहीनं प्रकुर्वंति ये हि धर्मं नराधमाः

ତାଙ୍କୁ ନିଗ୍ରହ କରି ଶାସନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମାତ୍ର ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ—କାରଣ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ନରାଧମମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଧି-ନିୟମକୁ ଅବହେଳା କରି କରନ୍ତି।

Verse 39

तान्वयं शासयामो वै दंडेन महता किल । भवत्या दारुणं कर्म कृतमेव सुनिर्घृणम्

ଏହେତୁ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କୁ ମହାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବୁ। କାରଣ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଦୟ କର୍ମ କରିଛ।

Verse 40

गार्हस्थ्यं च परित्यज्य अत्रायाता किमर्थतः । वदस्येवं मुखेनापि अहं हि पतिदेवता

ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ମୁଖରେ ଏପରି କଥା କିପରି କହୁଛ? ମୁଁ ତ ପତିଦେବତାକୁ ହିଁ ପରମ ମାନୁଛି।

Verse 41

कर्मणा नास्ति तद्दृष्टं पतिदैवत्यमेव ते । भर्तारं तं परित्यज्य किमर्थं त्वमिहागता

ଏହା କର୍ମବଶତଃ ଘଟିଛି ବୋଲି ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ ପତିଦୈବତ୍ୟ ହିଁ ସତ୍ୟ ଧର୍ମ। ସେହି ଭର୍ତ୍ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ?

Verse 42

शृंगारं भूषणं वेषं कृत्वा तिष्ठसि निर्घृणा । किमर्थं हि कृतं पापे कस्यहेतोर्वदस्व मे

ଶୃଙ୍ଗାର, ଭୂଷଣ ଓ ବେଷ ଧାରଣ କରି ତୁମେ ନିର୍ଦୟ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ିଛ। ହେ ପାପିନୀ, ଏହି କର୍ମ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏବଂ କାହା ପାଇଁ କଲୁ—ମୋତେ କହ।

Verse 43

निःशंका वर्त्तसे चापि प्रमत्ता गिरिकानने । मया त्वं साधिता पापा दंडेन महता शृणु

ତୁମେ ଭୟହୀନ ହୋଇ ପର୍ବତ-ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରମତ୍ତ ଭାବେ ଘୁରୁଛ। କିନ୍ତୁ ହେ ପାପିନୀ, ମହାଦଣ୍ଡରେ ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ବଶ କରିଛି—ଶୁଣ।

Verse 44

अधर्मचारिणी दुष्टा पतिं त्यक्त्वा समागता । क्वास्ते तत्पतिदेवत्वं दर्शय त्वं ममाग्रतः

ହେ ଅଧର୍ମାଚାରିଣୀ ଦୁଷ୍ଟେ! ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ। ତୋ ‘ପତିଦେବ’‑ଭକ୍ତି କେଉଁଠି? ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଖା।

Verse 45

भवती पुंश्चली नाम यया त्यक्तः स्वकः पतिः । पृथक्छय्या यदा नारी तदा सा पुंश्चली मता

ଯେ ନାରୀ ନିଜ ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ ସେ ‘ପୁଂଶ୍ଚଳୀ’ କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ଯେ ନାରୀ ପତିଠାରୁ ପୃଥକ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୁଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ‘ପୁଂଶ୍ଚଳୀ’ ମନାଯାଏ।

Verse 46

योजनानां शतैकस्य सोन्तरेण प्रवर्त्तते । क्वास्ति ते पतिदैवत्यं पुंश्चल्याचारचारिणी

କେବଳ ଶତ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ତୁ ଏଭଳି ଭାବେ ଚାଲିବୁଲୁଛୁ। ତେବେ, ହେ ପୁଂଶ୍ଚଳୀ‑ଆଚାରଚାରିଣୀ, ତୋ ପତିଦୈବତ୍ୟ‑ଭାବ କେଉଁଠି?

Verse 47

निर्लज्जे निर्घृणे दुष्टे किं मे वदसि संमुखी । तपसः क्वास्ति ते भावः क्व तेजोबलमेव च

ହେ ନିର୍ଲଜ୍ଜେ, ନିର୍ଘୃଣେ ଦୁଷ୍ଟେ! ତୁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କ’ଣ କହୁଛୁ? ତୋର ତପସ୍ୟାର ଭାବ କେଉଁଠି, ତେଜ ଓ ବଳ କେଉଁଠି?

Verse 48

दर्शयस्व ममाद्यैव बलवीर्यपराक्रमम् । पद्मावत्युवाच । स्नेहेनापि समानीता श्रूयतामसुराधम

ଆଜିହିଁ ମୋତେ ତୋର ବଳ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଦେଖା। ପଦ୍ମାବତୀ କହିଲେ—ସ୍ନେହରେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି; ତଥାପି ଶୁଣ, ହେ ଅସୁରାଧମ!

Verse 49

भर्तुर्गेहादहं पित्रा क्वास्ते तत्र च पातकम् । नैव कामान्न लोभाच्च न मोहान्न च मत्सरात्

ମୋତେ ପିତା ଭର୍ତ୍ତୃଗୃହରୁ ଆଣିଥିଲେ—ତାହାରେ ମୋର କଣ ପାପ? ନ କାମରୁ, ନ ଲୋଭରୁ, ନ ମୋହରୁ, ନ ମତ୍ସରରୁ।

Verse 50

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ସୁକଲାଚରିତ୍ରର ପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 51

भवंतं माथुरं ज्ञात्वा गताहं सम्मुखं तव । मायाविनं यदा जाने त्वामेवं दानवाधम

ତୁମକୁ ମଥୁରାଜନ ବୋଲି ଜାଣି ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଜାଣିଲି ତୁମେ ମାୟାବୀ ପ୍ରତାରକ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ।

Verse 52

एकेन हुंकृतेनैव भस्मीभूतं करोम्यहम् । गोभिल उवाच । चक्षुर्हीना न पश्यंति मानवाः शृणु सांप्रतम्

‘ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ “ହୁଂ” ଉଚ୍ଚାରଣରେ ମୁଁ (ଏହାକୁ) ଭସ୍ମ କରିଦେବି।’ ଗୋଭିଲ କହିଲେ—‘ଯାହାଙ୍କର ସତ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଯଥାର୍ଥକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ; ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ।’

Verse 53

धर्मनेत्रविहीना त्वं कथं जानासि मामिह । यदा ते भाव उत्पन्नः पितुर्गेहं प्रति शृणु

ଧର୍ମନେତ୍ରହୀନ ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋତେ କିପରି ଚିହ୍ନିବ? ଯେତେବେଳେ ତୁମ ମନେ ସମ୍ୟକ୍ ବୋଧ ଉଦୟ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଶୁଣ—ପିତୃଗୃହ ପ୍ରତି ମନ ଦିଅ।

Verse 54

पतिध्यानं परित्यज्य मुक्ता ध्यानेन त्वं तदा । ज्ञाननेत्रं तदा नष्टं स्फुटं च हृदये तव

ପତି-ଧ୍ୟାନକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ମୁକ୍ତି ଖୋଜିଲ; ସେହି ସମୟରେ ତୁମ ହୃଦୟର ସତ୍ୟଜ୍ଞାନ-ନେତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।

Verse 55

कथं मां त्वं विजानासि ज्ञानचक्षुर्हता भुवि । कस्या माता पिता भ्राता कस्याः स्वजनबांधवाः

ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମୋର ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ହରାଇଯାଇଥିବାବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ କିପରି ଚିହ୍ନିଲ? ମୁଁ କାହାର ମାତା, କାହାର ପିତା, କାହାର ଭ୍ରାତା—ଏବଂ ମୋର ନିଜ ସ୍ୱଜନ-ବାନ୍ଧବ କେହେ?

Verse 56

सर्वस्थाने पतिर्ह्येको भार्यायास्तु न संशयः । इत्युक्त्वा हि प्रहस्यैव गोभिलो दानवाधमः

“ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାର୍ଯ୍ୟାର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ପତି ହିଁ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହି କଥା କହି ଦାନବାଧମ ଗୋଭିଲ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ହସିଲା।

Verse 57

न भयं विद्यते तेऽद्य ममापि शृणु पुंश्चलि । किं भवेत्तव शापेन वृथैव परिकंपसे

ଆଜି ତୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ—ମୋ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ହେ ପୁଂଶ୍ଚଲି। ତୋ ଶାପରେ କ’ଣ ହେବ? ତୁ ବ୍ୟର୍ଥେ କମ୍ପୁଛୁ।

Verse 58

ममगेहं समाश्रित्य भुंक्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् । पद्मावत्युवाच । गच्छ पापसमाचार किं त्वं वदसि निर्घृणः

“ମୋ ଘରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମନପସନ୍ଦ ଭୋଗ ଭୋଗ କର।” ତେବେ ପଦ୍ମାବତୀ କହିଲେ—“ଚାଲିଯା, ପାପସମାଚାରୀ! ହେ ନିର୍ଘୃଣ, ତୁ କ’ଣ କହୁଛୁ?”

Verse 59

सतीभावेन संस्थास्मि पतिव्रतपरायणा । धक्ष्यामि त्वां महापाप यद्येवं तु वदिष्यसि

ମୁଁ ସତୀଭାବରେ ଅଚଳ, ପତିବ୍ରତଧର୍ମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାୟଣା। ହେ ମହାପାପୀ, ତୁ ଏଭଳି କହିଲେ ମୁଁ ତୋତେ ଦହିଦେବି।

Verse 60

एवमुक्त्वा तथैकांते निषसाद महीतले । दुःखेन महताविष्टां तामुवाच स गोभिलः

ଏଭଳି କହି ସେ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଭୂମିତଳେ ବସିଲା। ମହାଦୁଃଖରେ ଆବିଷ୍ଟ ତାହାକୁ ଗୋଭିଲ କହିଲା।

Verse 61

तवोदरे मया न्यस्तं स्ववीर्यं सुकृतं शुभे । तस्मादुत्पत्स्यते पुत्रस्त्रैलोक्यक्षोभकारकः

ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱବୀର୍ୟ—ସୁକୃତରୂପ ପୁଣ୍ୟ—ତୋ ଉଦରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛି; ତେଣୁ ତ୍ରିଲୋକକୁ କ୍ଷୋଭ କରାଇବା ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ।

Verse 62

एवमुक्त्वा जगामाथ गोभिलो दानवस्तदा । गते तस्मिन्दुराचारे दानवे पापचारिणी

ଏଭଳି କହି ଦାନବ ଗୋଭିଲ ସେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲା। ସେ ଦୁରାଚାରୀ ଦାନବ ଯାଇସାରିଲେ ପାପାଚାରିଣୀ ସେ ନାରୀ ରହିଗଲା।

Verse 63

दुःखेन महताविष्टा नृपकन्या रुरोद ह

ମହାଦୁଃଖରେ ଆବିଷ୍ଟ ରାଜକନ୍ୟା କାନ୍ଦିପକାଇଲା।