Adhyaya 49
Bhumi KhandaAdhyaya 4954 Verses

Adhyaya 49

The Account of Sukalā (Vena-Episode Continuation): Padmāvatī, Gobhila’s Deception, and the Threat of a Curse

ଅଧ୍ୟାୟ ୪୯ର ଆରମ୍ଭରେ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥସଦୃଶ ପର୍ବତୀୟ ଅରଣ୍ୟର ମନୋହର ଚିତ୍ରଣ ମିଳେ—ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ନାଡ଼ିଆ, ସୁପାରି, ଲେମ୍ବୁବର୍ଗ, ଚମ୍ପକ, ପାଟଳ, ଅଶୋକ, ବକୁଳ ଆଦି ବୃକ୍ଷରେ ସମୃଦ୍ଧ; କମଳଭରା ସରୋବର ପକ୍ଷୀ-ଭ୍ରମରଙ୍କ ମଧୁର ନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ। ଏହି ରମ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ ପଦ୍ମାବତୀ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବଚନପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୋଭିଲ ନାମକ ଦୈତ୍ୟ (ବୈଶ୍ରବଣ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ) ପରିଚିତ ହୁଏ। ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ କାମବଶ ହୋଇ, ମାୟାରେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମୋହକ ସଙ୍ଗୀତ-ବାଦ୍ୟର ଆୟୋଜନ କରି ଠକାଇବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରେ। ପତିବ୍ରତା ପଦ୍ମାବତୀ ଏହି ଛଳରେ ପଡ଼ି, ଏକାନ୍ତକୁ ନିଆଯାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଗୋଭିଲ ଅଧର୍ମ କରି ତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ ଓ ପୀଡ଼ିତ କରେ। ଶେଷରେ ସୁକଲା/ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ଶୋକ ଧର୍ମକ୍ରୋଧରେ ପରିଣତ ହୋଇ, ଗୋଭିଲଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବା ପାଇଁ ସେ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। କାମ, ବେଷ-ଛଳ ଓ ବ୍ରତଧର୍ମର ସୂକ୍ଷ୍ମତା ବିଷୟରେ ଏହି କଥା ଚେତାବନୀ ଦିଏ।

Shlokas

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । एकदा तु महाभाग गता सा पर्वतोत्तमे । रमणीयं वनं दृष्ट्वा कदलीखंडमंडितम्

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ! ଏକଦା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ କଦଳୀଖଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ ଏକ ରମଣୀୟ ବନ ଦେଖିଲା।

Verse 2

शालैस्तालैस्तमालैश्च नालिकेरैस्तथोत्कटैः । पूगीफलैर्मातुलिगैर्नारंगैश्चारुजंबुकैः

ସେଠାରେ ଶାଳ, ତାଳ ଓ ତମାଳ ବୃକ୍ଷ; ଘନ ନାଳିକେର ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ପୁଗୀଫଳ, ମାତୁଲିଙ୍ଗ, ନାରଙ୍ଗ ଓ ସୁନ୍ଦର ଜମ୍ବୁଫଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 3

चंपकैः पाटलैः पुण्यैः पुष्पितैः कुटकैर्वटैः । अशोकबकुलोपेतं नानावृक्षैरलंकृतम्

ସେ ସ୍ଥାନ ପୁଣ୍ୟ, ପୁଷ୍ପିତ ଚମ୍ପକ ଓ ପାଟଳ ବୃକ୍ଷ, କୁଟଜ-ଗୁଚ୍ଛ ଓ ବଟବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ; ଅଶୋକ ଓ ବକୁଳଯୁକ୍ତ, ନାନାବୃକ୍ଷରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।

Verse 4

पर्वतं पुण्यवंतं तं पुष्पितैश्च नगोत्तमैः । सर्वत्र दृश्यते रम्यो नानाधातुसमाकुलः

ସେ ପୁଣ୍ୟବାନ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଷ୍ପଭାରିତ ଉତ୍ତମ ବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ସର୍ବତ୍ର ରମଣୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ନାନାଧାତୁରେ ସମାକୁଳ।

Verse 5

तडागं सर्वतोभद्रं पुण्यतोयेन पूरितम् । कमलैः पुष्पितैश्चान्यैः सुगंधैः कनकोत्पलैः

ସେଠାରେ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ତଡାଗ ଥିଲା, ଯାହା ପୁଣ୍ୟଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଫୁଟିଥିବା କମଳ, ଅନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ପୁଷ୍ପ ଓ କନକୋତ୍ପଳ ତାହାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ।

Verse 6

श्वेतोत्पलैर्विभासंतं रक्तोत्पलसुपुष्पितैः । नीलोत्पलैश्च कह्लारैर्हंसैश्च जलकुक्कुटैः

ତାହା ଶ୍ୱେତୋତ୍ପଳରେ ଦୀପ୍ତ, ରକ୍ତୋତ୍ପଳର ସୁପୁଷ୍ପରେ ସମୃଦ୍ଧ; ନୀଲୋତ୍ପଳ ଓ କହ୍ଲାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହଂସ ଓ ଜଳକୁକ୍କୁଟମାନେ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା।

Verse 7

पक्षिभिर्जलजैश्चान्यैर्नानाधातुसमाकुलः । तडागं सर्वतः शुभ्रं नानापक्षिगणैर्युतम्

ସେ ତଡାଗ ପକ୍ଷୀ, ଜଳଚର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏବଂ ନାନାଧାତୁରେ ସମାକୁଳ; ସର୍ବତଃ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା ଓ ନାନା ପକ୍ଷିଗଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା।

Verse 8

कोकिलानां रुतैः पुण्यैः सुस्वरैः परिशोभितः । मधुराणां तथा शब्दैः सर्वत्र मधुरायते

କୋକିଳମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ସୁସ୍ୱର କୁହୁକୁହୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମଧୁର ଧ୍ୱନିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ସେ ସ୍ଥାନ ସବୁଦିଗରେ ସର୍ବତ୍ର ମଧୁର ହୋଇଯାଏ।

Verse 9

षट्पदानां सुनादेन सर्वत्र परिशोभते । एवंविधं गिरिं रम्यं तदेव वनमुत्तमम्

ଭ୍ରମରମାନଙ୍କ ସୁମଧୁର ଗୁଞ୍ଜନରେ ତାହା ସର୍ବତ୍ର ଶୋଭା ପାଏ। ଏପରି ରମ୍ୟ ଗିରି—ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍ତମ ବନ।

Verse 10

तडागं सर्वतोभद्रं ददृशे नृपनंदिनी । वैदर्भी क्रीडमाना सा सखीभिः सहिता तदा

ତେବେ ନୃପନନ୍ଦିନୀ—ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକୁମାରୀ—ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡା କରୁଥିବାବେଳେ ସବୁଦିଗରୁ ଶୁଭ ଓ ସୁନ୍ଦର ଏକ ତଡାଗକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 11

समालोक्य वनं पुण्यं सर्वत्र कुसुमाकुलम् । चापल्येन प्रभावेण स्त्रीभावेन च लीलया

ସର୍ବତ୍ର କୁସୁମରେ ଆକୁଳ ସେହି ପୁଣ୍ୟବନକୁ ଦେଖି ସେ ଚାପଳ୍ୟ, ଦୀପ୍ତ ପ୍ରଭାବ ଓ ସ୍ତ୍ରୀସହଜ ଭାବ ସହ ଲୀଳାଭାବେ ବିଚରିଲା।

Verse 12

पद्मावती सरस्तीरे सखीभिः सहिता तदा । जलक्रीडा समालीना हसते गायते पुनः

ତେବେ ପଦ୍ମାବତୀ ସରୋବରତୀରେ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଜଳକ୍ରୀଡାରେ ଲୀନ ହୋଇ ପୁନଃପୁନଃ ହସୁଥିଲା ଓ ଗାଉଥିଲା।

Verse 13

रममाणा च सा तस्मिंस्तस्मिन्सरसि भामिनी । एवं विप्र तदा सा तु सुखेन परिवर्तयेत्

ସେ ଦୀପ୍ତିମତୀ ନାରୀ ସେହି ସରୋବରରେ ପୁନଃପୁନଃ ରମଣ କରି—ହେ ବିପ୍ର—ତେବେ ସୁଖରେ କାଳ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲା।

Verse 14

विष्णुरुवाच । गोभिलो नाम वै दैत्यो भृत्यो वैश्रवणस्य च । दिव्येनापि विमानेन सर्वभोगपरिप्लुतः

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ଗୋଭିଲ ନାମକ ଏକ ଦୈତ୍ୟ ଥିଲା, ସେ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର)ଙ୍କ ଭୃତ୍ୟ; ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ପରିପ୍ଲୁତ ଥିଲା।

Verse 15

याति चाकाशमार्गेण गोभिलो दैत्यसत्तमः । तेन दृष्टा विशालाक्षी वैदर्भी निर्भया तदा

ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋଭିଲ ଆକାଶମାର୍ଗେ ଯାଉଥିଲା; ସେତେବେଳେ ସେ ନିର୍ଭୟା, ବିଶାଳନୟନା ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକୁମାରୀକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 16

सर्वयोषिद्वरा सा हि उग्रसेनस्य वै प्रिया । रूपेणाप्रतिमा लोके सर्वांगेषु विराजते

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ଯୋଷିତ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପ୍ରିୟା; ରୂପରେ ଲୋକେ ଅପ୍ରତିମା, ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 17

रतिर्वै मन्मथस्यापि किं वापीयं हरिप्रिया । किं वापि पार्वती देवी शची किं वा भविष्यति

ସେ କି ମନ୍ମଥଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରତି ହେବ? କିମ୍ବା ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ହେବ? ଅଥବା ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ, କିମ୍ବା ଶଚୀ—ସେ ଆଖିରେ କ’ଣ ହେବ?

Verse 18

यादृशी दृश्यते चेयं नारीणां प्रवरोत्तमा । अन्यापि ईदृशी नास्ति द्वितीया क्षितिमंडले

ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସେପରି ଅନ୍ୟା କେହି ନାହିଁ; ଏହି କ୍ଷିତିମଣ୍ଡଳରେ ତାହାର ଦ୍ୱିତୀୟା ନାହିଁ।

Verse 19

नक्षत्रेषु यथा चंद्रः संपूर्णो भाति शोभनः । गुणरूपकलाभिस्तु तथा भाति वरानना

ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ସୁନ୍ଦର ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭାସେ, ସେପରି ଗୁଣ-ରୂପ-କଳାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ସେଇ ବରାନନା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।

Verse 20

पुष्करेषु यथा हंसस्तथेयं चारुहासिनी । अहो रूपमहोभाव अस्यास्तु परिदृश्यते

ପୁଷ୍କରର ପଦ୍ମସରୋବରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ହଂସ ଶୋଭେ, ସେପରି ଏହି ଚାରୁହାସିନୀ ଶୋଭିତ। ଅହୋ! କି ରୂପ, କି ଭାବ—ତାହା ତାଙ୍କରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ।

Verse 21

का कस्य शोभना बाला चारुवृत्तपयोधरा । व्यमृशद्गोभिलो दैत्यः पद्मावतीं वराननाम्

“ଏହି ଶୋଭନ ବାଳା କିଏ, ଏବଂ କାହାର—ସୁନ୍ଦର ଗୋଳାକାର ପୟୋଧରା ଯୁକ୍ତା?” ଏମିତି କହି ଦୈତ୍ୟ ଗୋଭିଲ ବରାନନା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।

Verse 22

चिंतयित्वा क्षणं विप्र का कस्यापि भविष्यति । ज्ञानेन महता ज्ञात्वा वैदर्भीति न संशयः

କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ବିପ୍ର, (ସେ ନିଷ୍କର୍ଷ କଲା) “ଏହି କାହାରୋ ଅନ୍ୟର ହେବ କିପରି?” ମହାଜ୍ଞାନରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ସେ ଜାଣିଲା—ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବୈଦର୍ଭୀ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 23

दयिता उग्रसेनस्य पतिव्रतपरायणा । आत्मबलेन तिष्ठंती दुष्प्राप्या पुरुषैरपि

ସେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପତିବ୍ରତ-ଧର୍ମରେ ପରମ ନିଷ୍ଠାବତୀ। ନିଜ ଆତ୍ମବଳେ ଦୃଢ଼ ରହି, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 24

उग्रसेनो महामूर्खः प्रेषिता येन वै वरा । पितुर्गेहमियं बाला स तु भाग्येन वर्जितः

ଉଗ୍ରସେନ ମହାମୂର୍ଖ—ଯାହାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ପଠାଯାଇଛି। ଏହି ବାଳା ପିତୃଗୃହର; କିନ୍ତୁ ସେ ପୁରୁଷ ଭାଗ୍ୟହୀନ।

Verse 25

अनया विना स जीवेच्च कथं कूटमतिः सदा । किं वा नपुंसको राजा एनां यो हि परित्यजेत्

ତାଙ୍କ ବିନା ସେ କିପରି ବଞ୍ଚିବ—ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ସଦା କୁଟିଳ? କିମ୍ବା ଯେ ତାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ରାଜା ନପୁଂସକ କି?

Verse 26

तां दृष्ट्वा स तु कामात्मा संजातस्तत्क्षणादपि । इयं पतिव्रता बाला दुष्प्राप्या पुरुषैरपि

ତାକୁ ଦେଖି ସେ ସେଇ କ୍ଷଣରୁ କାମାସକ୍ତ ହେଲା। “ଏହି ବାଳା ପତିବ୍ରତା; ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।”

Verse 27

कथं भोक्ष्याम्यहं गत्वा कामो मामति पीडयेत् । अभुक्त्वैनां यदा यास्ये तत्स्यान्मृत्युर्ममैव हि

କାମ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବାବେଳେ ମୁଁ ଯାଇ କିପରି ଭୋଗ କରିବି? ତାକୁ ଭୋଗ ନକରି ଯଦି ଚାଲିଯାଏ, ସେହିଟା ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।

Verse 28

अद्यैव हि न संदेहो यतः कामो महाबलः । इति चिंतापरो भूत्वा गोभिलो मनसैक्षत

“ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, କାରଣ କାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ।” ଏଭଳି ଚିନ୍ତାକରି ଗୋଭିଲ ମନେମନେ ବିଚାର କଲା।

Verse 29

कृत्वा मायामयं रूपमुग्रसेनस्य भूपतेः । यादृशस्तूग्रसेनश्च सांगोपांगो महानृपः

ହେ ରାଜନ୍, ଉଗ୍ରସେନ ଭୂପତିଙ୍କ ମାୟାମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି—ଉଗ୍ରସେନ ଯେପରି ଥିଲେ, ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ସହିତ ଠିକ୍ ସେପରି ସେ ମହାନୃପ ହେଲା।

Verse 30

गोभिलस्तादृशो भूत्वा गत्या च स्वरभाषया । यथावस्त्रो यथावेशो वयसा च तथा पुनः

ଗୋଭିଲ ପରି ହୋଇ—ତାହାର ଚାଳ ଓ କଥାର ସ୍ୱର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେଳାଇ—ସେ ପୁଣି ବସ୍ତ୍ର, ବାହ୍ୟବେଶ ଓ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ଦେଖାଗଲା।

Verse 31

दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । सर्वाभरणशोभांगो यादृशो माथुरेश्वरः

ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲେପନରେ ଅନୁଲିପ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣର ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତ—ମାଥୁରେଶ୍ୱରଙ୍କ ରୂପ ଏହିପରି।

Verse 32

भूत्वाथ तादृशो दैत्य उग्रसेनमयस्तदा । मायया परया युक्तो रूपलावण्यसंपदा

ତେବେ ସେ ଦୈତ୍ୟ ଉଗ୍ରସେନ ସଦୃଶ ହୋଇଗଲା; ପରମ ମାୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟର ସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା।

Verse 33

पर्वताग्रे अशोकस्यच्छायामाश्रित्य संस्थितः । शिलातलस्थो दुष्टात्मा वीणादंडेन वीरकः

ପର୍ବତଶିଖରେ ସେ ଅଶୋକବୃକ୍ଷର ଛାୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା। ଶିଳାତଳେ ବସିଥିବା ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ବୀରକ ବୀଣାର ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିଲା।

Verse 34

सुस्वरं गायमानस्तु गीतं विश्वप्रमोहनम् । तालमानक्रियोपेतं सप्तस्वरविभूषितम्

ମଧୁର ସୁସ୍ୱରରେ ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଗୀତ ଗାଉଥିଲା। ତାହା ତାଳ-ମାନ ଓ ଯଥାଯଥ କ୍ରିୟାସହିତ, ସପ୍ତସ୍ୱରରେ ବିଭୂଷିତ ଥିଲା।

Verse 35

गीतं गायति दुष्टात्मा तस्या रूपेण मोहितः । पर्वताग्रे स्थितो विप्र हर्षेण महतान्वितः

ତାହାର ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଗୀତ ଗାଉଥିଲା। ହେ ବିପ୍ର! ପର୍ବତଶିଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସେ ମହାହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

Verse 36

सखीमध्यगता सा तु पद्मावती वरानना । शुश्रुवे सुस्वरं गीतं तालमानलयान्वितम्

ତାପରେ ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ସୁମୁଖୀ ପଦ୍ମାବତୀ ତାଳ-ମାନ ଓ ଲୟସହିତ ମଧୁର ସୁସ୍ୱର ଗୀତ ଶୁଣିଲା।

Verse 37

कोऽयं गायति धर्मात्मा महत्सौख्यप्रदायकम् । गीतं हि सत्क्रियोपेतं सर्वभावसमन्वितम्

ଏହି ମହାସୁଖଦାୟକ ଗୀତ କିଏ ଧର୍ମାତ୍ମା ଗାଉଛି? ଏହି ଗୀତ ସତ୍କ୍ରିୟାସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ (ଶୁଦ୍ଧ) ଭାବରେ ସମନ୍ୱିତ ଅଟେ।

Verse 38

सखीभिः सहिता गत्वा औत्सुक्येन नृपात्मजा । अशोकच्छायामाश्रित्य विमले सुशिलातले

ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ରାଜକନ୍ୟା ଉତ୍ସୁକତାରେ ଗଲା ଏବଂ ଅଶୋକବୃକ୍ଷର ଛାୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ନିର୍ମଳ ସୁନ୍ଦର ଶିଳାତଳ-ପୀଠରେ ବସିଲା।

Verse 39

ददर्श भूपवेषेण गोभिलं दानवाधमम् । पुष्पमालांबरधरं दिव्यगंधानुलेपनम्

ସେ ରାଜବେଷରେ ଛଦ୍ମ ଧରିଥିବା ଗୋଭିଲ—ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ—କୁ ଦେଖିଲା; ସେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ ଥିଲା।

Verse 40

सर्वाभरणशोभांगं पद्मावती पतिव्रता । मथुरेशः समायातः कदा धर्मपरायणः

ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ପତିବ୍ରତା ପଦ୍ମାବତୀ ମନେ ଭାବିଲା—“ଧର୍ମପରାୟଣ ମଥୁରେଶ କେବେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ?”

Verse 41

मम नाथो महात्मा वै राज्यं त्यक्त्वा प्रदूरतः । यावद्धि चिंतयेत्सा च तावत्पापेन तेन सा

“ମୋ ନାଥ ସେଇ ମହାତ୍ମା ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବହୁ ଦୂରକୁ ଚଲିଗଲେ; ସେ ଯେତେଦିନ ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା କରିବ, ସେତେଦିନ ସେଇ ପାପ ତାକୁ ପୀଡ଼ିତ କରିବ।”

Verse 42

समाहूता तुरीभूय एहि त्वं हि प्रिये मम । चकिताशंकितासाचकथंभर्त्तासमागतः

ଡାକାହେବା ସହିତ ସେ ନିରବ ହୋଇଗଲା। ତେବେ ସେ କହିଲା—“ଆ, ମୋ ପ୍ରିୟେ।” କିନ୍ତୁ ସେ ଚକିତ ଓ ଶଙ୍କିତ ହୋଇ ମନେ ଭାବିଲା—“ମୋ ଭର୍ତ୍ତା ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲେ?”

Verse 43

लज्जिता दुःखिता जाता अधःकृत्वा ततो मुखम् । अहं पापा दुराचारा निःशंका परिवर्तिता

ଲଜ୍ଜିତା ଓ ଦୁଃଖିତା ହୋଇ ସେ ମୁହଁ ନମାଇ କହିଲା—“ମୁଁ ପାପିନୀ, ଦୁରାଚାରିଣୀ; ନିର୍ଲଜ୍ଜ ହୋଇ ଧର୍ମପଥରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଛି।”

Verse 44

कोपमेवं महाभागः करिष्यति न संशयः । यावद्धि चिंतयेत्सा च तावत्तेनापि पापिना

ସେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚୟ ଏଭଳି କ୍ରୋଧ କରିବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ଯେତେଦିନ ତାକୁ ଚିନ୍ତା କରିବ, ସେତେଦିନ ସେହି ପାପୀ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧା ରହିବ।

Verse 45

समाहूता तुरीभूय एह्येहि त्वं मम प्रिये । त्वया विना कृतो देवि प्राणान्धर्तुं वरानने

ଡାକାଯାଇ ସେ କହିଲା—“ତୁରନ୍ତ ଆ, ଆ ମୋ ପ୍ରିୟେ! ହେ ଦେବି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖି, ତୋ ବିନା ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି।”

Verse 46

न हि शक्नोम्यहं कांते जीवितं प्रियमेव च । तव स्नेहेन लुब्धोस्मि त्वां त्यक्त्वा नोत्सहे भृशम्

ହେ କାନ୍ତେ, ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ବଞ୍ଚି ପାରୁନି—ଜୀବନ ପ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ତୋ ସ୍ନେହରେ ମୋହିତ ହୋଇ ମୁଁ ତୋତେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବାକୁ ସାହସ କରିପାରେନି।

Verse 47

ब्राह्मण्युवाच । एवमुक्ता गतापश्यत्सुमुखं लज्जयान्विता । समालिंग्य ततो दैत्यः सतीं पद्मावतीं तदा

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି ସେ ସୁମୁଖୀ ଲଜ୍ଜାୟୁକ୍ତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲା, ପୁଣି ଦେଖା ଦେଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ସେହି ସମୟରେ ଦୈତ୍ୟ ସତୀ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା।

Verse 48

एकांतं तु समानीता सुभुक्ता इच्छया ततः । दैत्येन गोभिलेनापि सत्यकेतोः सुता तदा

ତାପରେ ସତ୍ୟକେତୁଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଦାନବ ଗୋଭିଲ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ, ତାହାର ଇଚ୍ଛାବିରୋଧରେ ବଳପୂର୍ବକ ଅପମାନ କଲା।

Verse 49

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । एकोनपंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ୱେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ‘ସୁକଲା-ଚରିତ୍ର’ ନାମକ ଏକୋଣପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 50

सा सक्रोधा वचः प्राह गोभिलं दानवाधमम् । कस्त्वं पापसमाचारो निर्घृणो दानवाकृतिः

ସେ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳି ଦାନବାଧମ ଗୋଭିଲକୁ କହିଲା— “ତୁ କିଏ? ପାପାଚାରୀ, ନିର୍ଘୃଣ, ଦାନବାକୃତିଧାରୀ!”

Verse 51

शप्तुकामा समुद्युक्ता दुःखेनाकुलितेक्षणा । वेपमाना तदा राजन्दुःखभारेण पीडिता

ଶାପ ଦେବାକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରି ସେ ଉଠିଲା; ଦୁଃଖରେ ତାହାର ଦୃଷ୍ଟି ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଶୋକଭାରରେ ପୀଡିତ ଥିଲା।

Verse 52

मम कांतच्छलेनैव त्वयागत्य दुरात्मवन् । नाशितं धर्ममेवाग्र्यं पातिव्रत्यमनुत्तमम्

ହେ ଦୁରାତ୍ମନ୍, ମୋ କାନ୍ତର ଛଳରେ ତୁ ଏଠାକୁ ଆସି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ—ପତିବ୍ରତ୍ୟର ଅନୁତ୍ତମ ବ୍ରତ—ନଷ୍ଟ କରିଦେଲୁ।

Verse 53

सुस्वरं रुदितं कृत्वा मम जन्म त्वया हृतम् । पश्य मे बलमत्रैव शापं दास्ये सुदारुणम्

ତୁମେ ମୋତେ ଜୋରରେ କନ୍ଦାଇ ମୋର ଜୀବନ ହରଣ କରିଛ। ଏବେ ଏଠାରେ ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଅଭିଶାପ ଦେବି।

Verse 54

एवं संभाषमाणा तं शप्तुकामा तु गोभिलम्

ଏହିପରି ତାଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ସେ ଗୋଭିଲଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।