Adhyaya 48

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । माथुरे विषये रम्ये मथुरायां नृपोत्तमः । उग्रसेनेति विख्यातो यादवः परवीरहा

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ—ରମ୍ୟ ମାଥୁର ଦେଶରେ, ମଥୁରା ନଗରୀରେ, ଉଗ୍ରସେନ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଦବ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁ-ବୀରହନ୍ତା ଥିଲେ।

Verse 2

सर्वधर्मार्थतत्त्वज्ञो वेदज्ञः श्रुतवान्बली । दाता भोक्ता गुणग्राही सद्गुणान्वेत्ति भूपतिः

ସେଇ ଭୂପତି ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ବେଦଜ୍ଞ, ଶ୍ରୁତିମାନ୍ ଓ ବଳବାନ୍ ଥିଲେ; ଦାତା, ଯଥୋଚିତ ଭୋଗକର୍ତ୍ତା, ଗୁଣଗ୍ରାହୀ ଓ ସଦ୍ଗୁଣବିବେକୀ ଥିଲେ।

Verse 3

राज्यं चकार मेधावी प्रजा धर्मेण पालयेत् । एवं स च महातेजा उग्रसेनः प्रतापवान्

ସେଇ ମେଧାବୀ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଧର୍ମାନୁସାରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କଲେ। ଏହିପରି ଉଗ୍ରସେନ ମହାତେଜସ୍ବୀ, ପ୍ରତାପବାନ୍ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।

Verse 4

वैदर्भे विषये पुण्ये सत्यकेतुः प्रतापवान् । तस्य कन्या महाभागा पद्माक्षी कमलानना

ପୁଣ୍ୟ ବୈଦର୍ଭ ଦେଶରେ ସତ୍ୟକେତୁ ନାମକ ଏକ ପ୍ରତାପବାନ୍ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ମହାଭାଗା—ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ, କମଳାନନା।

Verse 5

नाम्ना पद्मावती नाम सत्यधर्मपरायणा । सा तु स्त्रीणां गुणैर्युक्ता द्वितीयेव समुद्रजा

ସେ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପରାୟଣା ଥିଲେ। ସ୍ତ୍ରୀସୁଲଭ ସଦ୍ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ଯେନ ସମୁଦ୍ରଜା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ।

Verse 6

वैदर्भी शुशुभे राजन्स्वगुणैः सत्यकारणैः । माथुर उग्रसेनस्तु उपयेमे सुलोचनाम्

ହେ ରାଜନ୍, ବୈଦର୍ଭୀ ରାଜକନ୍ୟା ସତ୍ୟାଧାରିତ ନିଜ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ମଥୁରାର ଉଗ୍ରସେନ ସେହି ସୁଲୋଚନା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

Verse 7

तया सह महाभाग सुखं रेमे प्रतापवान् । अतिप्रीतो गुणैस्तस्यास्तया सह सुखीभवेत्

ହେ ମହାଭାଗ, ସେ ପ୍ରତାପବାନ୍ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ସହ ସୁଖରେ କ୍ରୀଡ଼ା କଲେ; ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।

Verse 8

तस्याः स्नेहेन प्रीत्या च संमुग्धो माथुरेश्वरः । पद्मावती महाभागा तस्य प्राणप्रियाभवत्

ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମରେ ମଥୁରେଶ୍ୱର ମୋହିତ ହେଲେ; ମହାଭାଗା ପଦ୍ମାବତୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣପ୍ରିୟା ହେଲେ।

Verse 9

तया विना न बुभुजे तया सह प्रक्रीडयेत् । तया विना न सेवेत परमं सुखमेव सः

ତାଙ୍କ ବିନା ସେ ଭୋଗ ଭୁଞ୍ଜୁନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସହିତ ମାତ୍ର କ୍ରୀଡ଼ା-ବିହାର କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିନା କିଛିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁନଥିଲେ; ସେହି ତାଙ୍କର ପରମ ସୁଖ ଥିଲେ।

Verse 10

एवं प्रीतिकरौ जातौ परस्परमनुत्तमौ । स्नेहवंतौ द्विजश्रेष्ठ सुखसंप्रीतिदायकौ

ଏଭଳି ଭାବେ ସେମାନେ ଉଭୟ ପରସ୍ପର ପାଇଁ ଅନୁତ୍ତମ, ପ୍ରୀତିକର ହେଲେ; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ନେହବନ୍ତ ହୋଇ ସୁଖ ଓ ଗଭୀର ସନ୍ତୋଷ ଦାନ କରୁଥିଲେ।

Verse 11

सत्यकेतुश्च राजेंद्रः सस्मार स पद्मावतीम् । स्वसुतां तां महाभागो माता तस्याः सुदुःखिता

ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟକେତୁ ନିଜ କନ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ମହାଭାଗ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମନେ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମାତା ଗଭୀର ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲେ।

Verse 12

स दूतान्प्रेषयामास वैदर्भो मथुरां प्रति । उग्रसेनं नृवीरेंद्रं सादरेण द्विजोत्तम

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ବୈଦର୍ଭ ରାଜା ପରେ ଆଦରସହ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ମଥୁରା ପ୍ରତି ପଠାଇଲେ, ବୀର ନୃପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଡାକିବା ପାଇଁ।

Verse 13

उग्रसेनं महाराजं स दूतो वाक्यमब्रवीत् । विदर्भाधिपतिर्वीरो भक्त्या स्नेहेन नंदयन्

ସେଇ ଦୂତ ମହାରାଜ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା—“ବିଦର୍ଭାଧିପତି ବୀର (ସତ୍ୟକେତୁ) ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା…”

Verse 14

आत्मनः कुशलं ब्रूते भवतां परिपृच्छति । सत्यकेतुर्महाराज त्वामेवं परिपृष्टवान्

ସେ ନିଜ କୁଶଳ କହି ଆପଣଙ୍କ କୁଶଳ ପଚାରୁଛନ୍ତି। ହେ ମହାରାଜ, ସତ୍ୟକେତୁ ଏହିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପରିପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

Verse 15

दर्शनाय प्रेषयस्व सुतां पद्मावतीं मम । यदि त्वं मन्यसे नाथ प्रीतिस्नेहं हितस्य च

ମୋ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୋ କନ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ପଠାନ୍ତୁ। ହେ ନାଥ, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରୀତି, ସ୍ନେହ ଓ ହିତଭାବକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି।

Verse 16

प्रेषयस्व महाभागां प्रियां प्रीतिकरां तव । औत्कण्ठ्येन महाराज स सोत्कंठेन वर्तते

ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ପ୍ରୀତିକରା ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରେଷଣ କର। ସେ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେହି ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ରହିଛି।

Verse 17

समाकर्ण्य ततो वाक्यमुग्रसेनो नृपोत्तमः । प्रीत्या स्नेहेन तस्यापि सत्यकेतोर्महात्मनः

ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଗ୍ରସେନ ମହାତ୍ମା ସତ୍ୟକେତୁ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରୀତି ଓ ସ୍ନେହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 18

दाक्षिण्येन च विप्रेंद्र प्रेषयामास भूपतिः । पद्मावतीं प्रियां भार्यामुग्रसेनः प्रतापवान्

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରତାପବାନ ରାଜା ଉଗ୍ରସେନ ଦାକ୍ଷିଣ୍ୟପୂର୍ବକ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।

Verse 19

प्रेषितानेन राजेंद्र गता पद्मावती स्वकम् । पूर्वं गृहं सती सा तु महाहर्षेण संकुला

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେଷିତ ସତୀ ପଦ୍ମାବତୀ ମହାହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନିଜ ପୂର୍ବ ଗୃହ—ନିଜ ଘରକୁ—ଗଲେ।

Verse 20

पितृपूर्वं कुटुंबं तु ददृशे चारुमंगला । पितुः पादौ ननामाथ शिरसा सत्यतत्परा

ତେବେ ଚାରୁମଙ୍ଗଳା ପିତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସମବେତ କୁଟୁମ୍ବକୁ ଦେଖିଲା। ସତ୍ୟପରାୟଣା ହୋଇ ସେ ଶିର ନମାଇ ପିତାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କଲା।

Verse 21

आगतायां महाराजा पद्मावत्यां द्विजोत्तम । हर्षेण महताविष्टो विदर्भाधिपतिर्नृपः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ପଦ୍ମାବତୀ ଆସିବା ସମୟରେ ବିଦର୍ଭାଧିପତି ମହାରାଜ ମହା ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 22

वर्द्धिता दानमानैश्च वस्त्रालंकारभूषणैः । पद्मावती सुखेनापि पितुर्गेहे प्रवर्तते

ଦାନ-ମାନରେ ପୋଷିତ, ବସ୍ତ୍ର-ଅଳଙ୍କାର-ଭୂଷଣରେ ସୁଶୋଭିତ ପଦ୍ମାବତୀ ସୁଖରେ ପିତୃଗୃହରେ ହିଁ ବସି ରହିଲେ।

Verse 23

सखीभिः सहिता सा तु निःशंका परिवर्तते । रमते सा तदा तत्र यथापूर्वं तथैव च

ସେ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ନିଃଶଙ୍କ ହୋଇ ଚାଲିବୁଲି କଲେ; ଏବଂ ସେଠାରେ ପୂର୍ବବତ୍ ସେହିପରି ଆନନ୍ଦ କଲେ।

Verse 24

गृहे वने तडागेषु प्रासादे च तथैव सा । पुनर्बालेव भूता सा निर्लज्जा संप्रवर्तते

ଘରେ, ବନେ, ତଳାବ ପାଖରେ ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁଣି ବାଳିକା ପରି ହୋଇ, ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବେ ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦେ ଚାଲିବୁଲି କଲେ।

Verse 25

निःशंका वर्तते विप्र सखीभिः सह सर्वदा । पतिव्रता महाभागा हर्षेण महतान्विता

ହେ ବିପ୍ର! ସେ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ନିଃଶଙ୍କ ରହନ୍ତି; ପତିବ୍ରତା, ମହାଭାଗା, ଏବଂ ମହା ହର୍ଷରେ ଯୁକ୍ତ।

Verse 26

सुखं तु पितृगेहस्य दुर्लभं श्वशुरे गृहे । एवं ज्ञात्वा तदा रेमे कदा ईदृग्भविष्यति

ପିତୃଗୃହର ସୁଖ ଶ୍ୱଶୁରଗୃହରେ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହା ଜାଣି ସେ ତେବେ ମନେ ଭାବି ଶାନ୍ତ ହେଲା—“ଏପରି ଅବସ୍ଥା ପୁଣି କେବେ ହେବ?”

Verse 27

अनेन मोहभावेन क्रीडालुब्धा वरानना । सखीभिः सहिता नित्यं वनेषूपवने तदा

ଏହି ମୋହଭାବରେ କ୍ରୀଡାଲୁବ୍ଧ ସେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ ନାରୀ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ନିତ୍ୟ ବନ ଓ ଉପବନରେ ବିହାର କରୁଥିଲା।

Verse 48

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेऽष्टचत्वारिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ୱେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ‘ସୁକଲା-ଚରିତ୍ର’ ନାମକ ଅଷ୍ଟଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।