Adhyaya 45

Verse 1

पंचचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सुकलोवाच । अथ ते लुब्धकाः सर्वे शूकरीं प्रति जग्मिरे । शूराश्च दारुणाः प्राप्ताः पाशहस्ताश्च भीषणाः

ସୁକଳ କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଶିକାରୀ ଶୂକରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଲେ। ସେମାନେ ଶୂର, ଦାରୁଣ ଓ ଭୟଙ୍କର; ହାତରେ ପାଶ ଧରି ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 2

चतुरश्च ततो डिंभान्कृत्वा स्थित्वा च शूकरी । कुटुंबेन समं कांतं हतं दृष्ट्वा महाहवे

ତାପରେ ସେ ଚତୁର ଶୂକରୀ ନିଜ ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଦାଁଡ଼ି ରହି, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ପ୍ରିୟକୁ ପରିବାରସହିତ ହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖିଲା।

Verse 3

भर्तुर्मे चिंतितं प्राप्तमृषिदेवैश्च पूजितः । गतः स्वर्गं महात्मासौ वीर्येणानेन कर्मणा

ମୋ ଭର୍ତ୍ତା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଯାହା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ସେହି ଫଳ ପାଇଲେ। ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା ସେ ମହାତ୍ମା ଏହି କର୍ମର ବୀର୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 4

अनेनापि पथा यास्ये स्वर्गं भर्त्ता स तिष्ठति । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रतिविचिंतितम्

‘ଏହି ପଥରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ଭର୍ତ୍ତା ଅଛନ୍ତି।’ ଏପରି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ପରେ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 5

यदा जीवंति मे बालाश्चत्वारो वंशधारकाः । भवत्यस्य सुवीरस्य कोलस्यापि महात्मनः

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଚାରି ପୁତ୍ର—ବଂଶଧାରକ—ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ମହାତ୍ମା ସୁବୀର କୋଲଙ୍କ ନିକଟେ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ବିରାଜିବ।

Verse 6

केनोपायेन पुत्रान्वै रक्षायुक्तान्करोम्यहम् । इति चिंतापरा भूत्वा दृष्ट्वा पर्वतसंकटम्

“କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁଁ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି?” ଏମିତି ଚିନ୍ତାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ପର୍ବତ-ସଙ୍କଟକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 7

तत्र मार्गं सुविस्तीर्णं निष्कासाय प्रयास्यते । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रति विचिंतितम्

ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ପ୍ରଶସ୍ତ ଓ ସୁଗମ ପଥ କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରୟାସ କଲା। ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି ପରେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 8

तानुवाच महाराज पुत्रान्प्रति सुमोहितान् । यावत्तिष्ठाम्यहं पुत्रास्तावद्गच्छत शीघ्रगाः

ମହାରାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହିତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ରହୁଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୁତ୍ରମାନେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଅ।”

Verse 9

तेषां मध्ये सुतो ज्येष्ठः कथं यास्यामि मातरम् । संत्यज्य जीवलोभाच्च धिङ्मे मातः सुजीवितम्

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର କହିଲା—“ମୁଁ ତ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ; ଜୀବଲୋଭରେ ମାତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ କିପରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି? ଧିକ୍ ମୋତେ, ମା—ଧିକ୍ ଏହି ତୁଚ୍ଛ ଜୀବନକୁ!”

Verse 10

पितृवैरं करिष्यामि साधयिष्ये रणे रिपून् । गृहीत्वा त्वं कनीयसोभ्रातॄन्स्त्रीन्दुर्गकंदरम्

ମୁଁ ପିତୃବୈରର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବି; ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିବି। ତୁମେ କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନେ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଦୁର୍ଗ-ଗିରିଗୁହାକୁ ଯାଅ।

Verse 11

पितरं मातरं त्यक्त्वा यो याति हि स पापधीः । नरकं च प्रयात्येव कृमिकोटिसमाकुलम्

ଯେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଯାଏ, ସେ ପାପବୁଦ୍ଧି। ସେ ନିଶ୍ଚୟ କୃମିକୋଟିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 12

तमुवाच सुदुःखार्ता त्वां त्यक्त्वाहं कथं सुत । संयास्यामि महापापा त्रयो गच्छंतु मे सुताः

ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ସେ କହିଲା—“ପୁତ୍ର, ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ କିପରି ବଞ୍ଚିବି? ମୁଁ ମହାପାପିଣୀ; ମୋର ତିନି ପୁଅ ଯାଉନ୍ତୁ।”

Verse 13

कनीयसस्त्रयस्त्वेव गता गिरिवनांतरम् । तौ जग्मतू रणभुवं तेषामेव सुपश्यताम्

କିନ୍ତୁ ତିନି କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ପର୍ବତ-ବନର ଅନ୍ତରକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁସାମ୍ନାରେ ରଣଭୂମିକୁ ଗଲେ।

Verse 14

तेजसा सुबलेनापि गर्जंतौ च पुनःपुनः । अथ ते लुब्धकाः शूराः संप्राप्ता वातरंहसः

ତେଜ ଓ ମହାବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁନଃପୁନଃ ଗର୍ଜନ କଲେ। ତାପରେ ପବନବେଗରେ ଧାଇଆସିଥିବା ସେଇ ଶୂର ଶିକାରୀମାନେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 15

पथा तेनापि दुर्गेण त्रयस्ते प्रेषिता नृप । तिष्ठतः स्म पथं रुद्ध्वा द्वावेतौ जननीसुतौ

ହେ ନୃପ! ସେହି ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ତିନିଜଣ ଲୋକ ପ୍ରେଷିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ—ଏକେ ମାତାର ପୁତ୍ର—ସେଠାରେ ଦାଁଡ଼ି ପଥ ଅଟକାଇଲେ।

Verse 16

लुब्धकाश्च ततः प्राप्ताः खड्गबाणधनुर्धराः । प्रजघ्नुस्तोमरैस्तीक्ष्णैश्चक्रैश्च मुशलैस्ततः

ତାପରେ ଲୋଭୀ ଲୋକମାନେ ଖଡ୍ଗ, ବାଣ ଓ ଧନୁ ଧାରଣ କରି ଆସିଲେ; ତଦନନ୍ତରେ ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୋମର, ଚକ୍ର ଓ ମୁଶଳଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନିହତ କଲେ।

Verse 17

मातरं पृष्ठतः कृत्वा तनयो युध्यते स तैः । दंष्ट्रया निहताः केचित्केचित्तुंडेन घातिताः

ମାତାଙ୍କୁ ପଛେ ରଖି ସେ ପୁତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା। କେହି ତାହାର ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ ନିହତ ହେଲେ, ଆଉ କେହି ତାହାର ତୁଣ୍ଡଘାତରେ ପତିତ ହେଲେ।

Verse 18

संजघान खुराग्रैश्च शूराश्च पतिता रणे । युयुधे शूकरः संख्ये दृष्टो राज्ञा महात्मना

ସେ ଖୁରର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କଲା; ଶୂରମାନେ ରଣରେ ପତିତ ହେଲେ। ସମରମଧ୍ୟରେ ସେ ଶୂକର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲା—ମହାତ୍ମା ରାଜା ତାହାକୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ।

Verse 19

पितुः सकाशाच्छूरोयमिति ज्ञात्वा ससम्मुखः । बाणपाणिर्महातेजा मनुसूनुः प्रतापवान्

ପିତାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ‘ଏହିଜଣେ ଶୂର’ ବୋଲି ଜାଣି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରତାପବାନ ମନୁସୂନୁ ବାଣ ହାତରେ ଧରି ତାହାର ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଗେଇଲେ।

Verse 20

निशितेनापि बाणेन अर्द्धचंद्रानुकारिणा । राज्ञा हतः पपातोर्व्यां विद्धोरस्को महात्मना

ମହାତ୍ମା ରାଜା ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ନିଶିତ ବାଣରେ ତାହାର ବକ୍ଷ ଭେଦି ତାକୁ ନିହତ କଲେ; ସେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା।

Verse 21

ममार सहसा भूमौ पपात स हि शूकरः । पुत्रमोहं परं प्राप्ता तस्योपरि गता स्वयम्

ସେ ଶୂକରଟି ସହସା ମରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ପୁତ୍ରମୋହରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ନିଜେ ତାହାର ଉପରେ ଯାଇ ପଡ଼ିଲା।

Verse 22

तया च निहताः शूरास्तुंडघातैर्महीतले । निपेतुर्लुब्धकाः शूराः कतिनष्टा मृता नृप

ତାହାର ଠୁଣ୍ଡ ଘାତରେ ଭୂମିତଳେ ସେଇ ଶୂରମାନେ ନିହତ ହେଲେ। ଲୋଭୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଡ଼ିଲେ; ଅନେକେ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ହେ ନୃପ।

Verse 23

द्रावयंती महत्सैन्यं दंष्ट्रया सूकरी ततः । यथा कृत्या समुद्भूता महाभयविधायिका

ତାପରେ ସେ ସୂକରୀ ନିଜ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଦ୍ୱାରା ମହାସେନାକୁ ଦୌଡ଼ାଇଦେଲା; କୃତ୍ୟା ପରି ହଠାତ୍ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇ ମହାଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲା।

Verse 24

तमुवाच ततो राज्ञी देवराजसुतोपमम् । अनया निहतं राजन्महत्सैन्यं तवैव हि

ତାପରେ ରାଣୀ ଦେବରାଜପୁତ୍ରସଦୃଶ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ରାଜନ୍, ନିଶ୍ଚୟ ଏହିଏ ତୁମ ମହାସେନାକୁ ନିହତ କରିଛି।”

Verse 25

कस्मादुपेक्षसे कांत तन्मे त्वं कारणं वद । तामुवाच महाराजो नाहं हन्मि इमां स्त्रियम्

ହେ କାନ୍ତ! ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଉପେକ୍ଷା କରୁଛ? ମୋତେ ଏହାର କାରଣ କୁହ। ମହାରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ମୁଁ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀକୁ ହତ୍ୟା କରିବି ନାହିଁ।

Verse 26

महादोषं प्रिये दृष्टं स्त्रीवधे दैवतैः किल । तस्मान्न घातयेन्नारीं प्रेषयेहं न कंचन

ହେ ପ୍ରିୟେ! ଦେବତାମାନେ ନାରୀ ହତ୍ୟାକୁ ମହାପାପ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ନାରୀକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ କାହାକୁ ତାହା କରିବା ପାଇଁ ପଠାଇବି ନାହିଁ।

Verse 27

अस्या वधनिमित्तार्थे पापाद्बिभेमि सुंदरि । एवमुक्त्वा तदा राजा विरराम महीपतिः

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ଏହାକୁ ହତ୍ୟା କରିବା କାରଣରୁ ମୁଁ ପାପକୁ ଭୟ କରୁଛି। ଏହା କହି ପୃଥିବୀପତି ରାଜା ସେତେବେଳେ ନୀରବ ହୋଇଗଲେ।

Verse 28

लुब्धको झार्झरो नाम ददृशे स तु सूकरीम् । कुर्वंतीं कदनं तेषां दुःसहां सुभटैरपि

ସେତେବେଳେ ଝାର୍ଝର ନାମକ ଜଣେ ଶିକାରୀ ସେହି ଘୁଷୁରୀକୁ ଦେଖିଲା, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିଲା ଏବଂ ଯାହାକୁ ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହ୍ୟ କରିପାରୁନଥିଲେ।

Verse 29

आविव्याध सुवेगेन बाणेन निशितेन हि । संलग्नेन तु बाणेन शोणितेन परिप्लुता

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଗରେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା। ସେହି ତୀର ଲାଗିବା ଫଳରେ ସେ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା।

Verse 30

शोभमाना त्वरां प्राप्ता वीरश्रिया समाकुला । तुंडेनापि हतः संख्ये झार्झरः स तया पुनः

ସେ ଦୀପ୍ତିମତୀ, ତ୍ୱରାରେ ଆଗେଇ ଯାଇ, ବୀରଶ୍ରୀର ଗରିମାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧମଧ୍ୟରେ ସେ ନିଜ ଠୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଝାର୍ଝରକୁ ନିହତ କଲା।

Verse 31

पतमानेन तेनापि झार्झरेण तदा हता । खड्गेन निशितेनापि पपात विदलीकृता

ତେବେ ପଡୁଥିବା ସେଇ ଝାର୍ଝର ଦ୍ୱାରା ସେ ଆହତ ହେଲା; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଚିରିଯାଇ ସେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା।

Verse 32

श्वसमाना रणेनापि मूर्च्छनाभि परिप्लुता । दुःखेन महताविष्टा जीवमाना महीतले

ସେ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲା, ତଥାପି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଲାନ୍ତିରେ ଶ୍ରାନ୍ତ, ପୁନଃପୁନଃ ମୂର୍ଛାରେ ଆବୃତ। ମହାଦୁଃଖରେ ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ଭୂମିତଳେ ପଡି କଷ୍ଟେ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରୁଥିଲା।

Verse 45

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସୁକଲା-ଚରିତ୍ର ବିଷୟକ ପଞ୍ଚଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।