Adhyaya 44
Bhumi KhandaAdhyaya 4412 Verses

Adhyaya 44

The Deeds of Sukalā in the Vena Narrative: Battle, Liberation of the Boar-King, and Gandharva-Kingship

ସୁକଲା-ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୁରାଣବକ୍ତା କହନ୍ତି—ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ ବରାହ-ନାୟକ କୋଲବର ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିଦେଲା। ଏହାଦେଖି ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଧନୁଷ ଉଠାଇ କାଳସଦୃଶ ବାଣ ସନ୍ଧାନ କରି ଆଗେଇଲେ; କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ବରାହରାଜ ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ବିଫଳ କଲା। ଘୋଡ଼ା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଡ଼ିଯାଉଥିବାରୁ ଯୁଦ୍ଧ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ ପରିଣତ ହେଲା। ବରାହରାଜ ଗର୍ଜନ କରି କୋଶଳର ରଥହୀନ ସେନାକୁ ସଂହାର କରୁଥିଲା; ଶେଷରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ହିତ ରାଜା ଗଦାଦ୍ୱାରା ତାକୁ ବଧ କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ହରିଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା; ଦେବମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି, ଚନ୍ଦନ-କୁଙ୍କୁମ ବୃଷ୍ଟି ଓ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ତାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାପରେ ତାହାର ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦିବ୍ୟରୂପ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲା; ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବଙ୍କ ପୂଜା ପାଇ ପୂର୍ବଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ରାଜା ହେଲା—ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଣତିରେ ମୋକ୍ଷ ଓ ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सुकलोवाच । स्वसैन्यं दुर्धरं दृष्ट्वा निर्जितं दुर्धरेण तम् । चुकोप भूपतिः क्रूरं दुःसहं शूकरं प्रति

ସୁକଳ କହିଲେ—ନିଜର ଦୁର୍ଧର ସେନା ସେଇ ଅତି ଦୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛି ଦେଖି, ରାଜା କ୍ରୋଧେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ସେଇ ଦୁଃସହ ଶୂକର ପ୍ରତି କ୍ରୂର ହେଲେ।

Verse 2

धनुरादाय वेगेन बाणं कालानलोपमम् । तस्याभिमुखमेवासौ हयेनाभिससार सः

ସେ ଧନୁ ଉଠାଇ ବେଗରେ କାଳାଗ୍ନିସଦୃଶ ବାଣ ଧରିଲା; ତାହାର ସମ୍ମୁଖକୁ ଅଶ୍ୱାରୂଢ ହୋଇ ସିଧା ଧାଇଗଲା।

Verse 3

स यदा नृपतिं हयपृष्ठगतं वरपौरुषयुक्तममित्रहणम् । परिपश्यति शूकरयूथपतिः प्रगतोभिमुखं रणभूमितले

ଯେତେବେଳେ ଶୂକର-ୟୂଥପତି ରଣଭୂମିତଳେ ସମ୍ମୁଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖେ—ଅଶ୍ୱପୃଷ୍ଠାରୂଢ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୌରୁଷଯୁକ୍ତ, ଅମିତ୍ରହଣ—

Verse 4

निशितेन शरेण हतो हि यदा नृपतेर्हयपादतले प्रगतः । तमिहैव विलंघ्य च वेगमनाः प्रखरेण जवेन च कोलवरः

ଯେତେବେଳେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାର ଖୁର ତଳେ ପହଞ୍ଚି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆହତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ କୋଲବର ବେଗମନା ହୋଇ ତାକୁ ସେଠାରେ ଲଂଘି ପ୍ରଖର ଜବରେ ଧାଇଗଲା।

Verse 5

व्यथितस्तुरगः सकिरिःकिटिना न हि याति क्षितौ स हि विद्धगतिः । तुरगः पतितो भुवि तुंडहतो लघुस्यंदनमेव गतो नृपतिः

କିରିଃକିଟିରେ ବ୍ୟଥିତ ଘୋଡ଼ା ଭୂମିରେ ଆଉ ଚାଲିପାରିଲା ନାହିଁ, କାରଣ ତାହାର ଗତି ଅବରୋଧିତ ହୋଇଥିଲା। ଥୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ପାଇ ଘୋଡ଼ା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ରାଜା ମାତ୍ର ଲଘୁ ରଥରେ ଆଗେଇଗଲେ।

Verse 6

स हि गर्जति शूकरजातिरवैरथसंस्थितकोशल येन जवैः । गदया निहतः किल भूपतिना रणमध्यगतः स हि यूथपतिः

ଶୂକରଜାତିରେ ଜନ୍ମିଥିବା ସେ ଯୂଥପତି ସିଂହନାଦ ପରି ଗର୍ଜେ। ରଥବିହୀନ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ କୋଶଳସେନାକୁ ସେ ବେଗବାନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ଭଙ୍ଗ କଲା; କିନ୍ତୁ ରଣମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଗଦାଦ୍ୱାରା ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ନିହତ କଲେ।

Verse 7

परित्यज्य तनुं च स्वकां हि तदा गत एव हरेर्गृहमेव वरम्

ନିଜ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲା—ସେହିଏ ପରମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍ତମ ଗତି।

Verse 8

कृत्वा हि युद्धं समरे हितेन राज्ञा समं शूकरराजराजः । पपात भूमौ च हतो यदा तु ववर्षिरे देववराः सुपुष्पैः

ଧର୍ମାତ୍ମା ହିତ ରାଜାଙ୍କ ସହ ରଣଭୂମିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଶୂକରରାଜା ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ତେବେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।

Verse 9

तस्योर्ध्वगः पुष्पचयः सुजातः संतानकानामिव सौरभश्च । सकुंकुमैश्चंदनवृष्टिमेव कुर्वंति देवाः परितुष्यमाणाः

ସେଠାରୁ ସୁସଂଗଠିତ ପୁଷ୍ପରାଶି ଉପରକୁ ଉଠିଲା, ସନ୍ତାନକ ପୁଷ୍ପମାନଙ୍କ ପରି ସୁଗନ୍ଧିତ; ଆନନ୍ଦିତ ଦେବମାନେ କୁଙ୍କୁମମିଶ୍ରିତ ଚନ୍ଦନବର୍ଷା କଲେ।

Verse 10

विमृश्यमानः स हि तेन राज्ञा चतुर्भुजः सोपि बभूव राजन् । दिव्यांबरोभूषणदिव्यरूपः स्वतेजसा भाति दिवाकरो यथा

ସେଇ ରାଜା ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମଧ୍ୟ ଚତୁର୍ଭୁଜ ହେଲା; ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର-ଆଭୂଷଣଧାରୀ ଦିବ୍ୟରୂପରେ, ନିଜ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 11

दिव्येन यानेन दिवं गतो यदा सुपूज्यमानः सुरराजदेवैः । गंधर्वराजः स बभूव भूयः पूर्वं स्वकं कायमिहैव हित्वा

ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ହେଲା; ପ୍ରଥମେ ଏଠାରେ ନିଜ ପୂର୍ବ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ପୁନର୍ବାର ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ହେଲା।

Verse 44

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ସୁକଳାଚରିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣନ ସହିତ ଚୁଆଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।