Adhyaya 40

Verse 1

वेन उवाच । नित्यदानफलं देव त्वत्तः पूर्वं मया श्रुतम् । नैमित्तिकस्य दानस्य दत्तस्यापि हि यत्फलम्

ବେନ କହିଲେ—ହେ ଦେବ! ନିତ୍ୟଦାନର ଫଳ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ବିଶେଷ ଅବସରରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ନୈମିତ୍ତିକ ଦାନର ଫଳ କ’ଣ? କହନ୍ତୁ।

Verse 2

तत्फलं मे समाचक्ष्व त्वत्प्रसादात्प्रयत्नतः । महातृप्तिं न गच्छामि श्रोतुं श्रद्धा प्रवर्तते

ସେହି ପ୍ରଥାର ଫଳ ମୋତେ ସମ୍ୟକ୍ କହନ୍ତୁ—ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଓ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ। ଶୁଣିବା ପାଇଁ ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ବଢ଼ୁଛି; ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଉନି।

Verse 3

विष्णुरुवाच । नैमित्तिकं प्रवक्ष्यामि दानमेव नृपोत्तम । महापर्वणि संप्राप्ते येन दानानि श्रद्धया

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ମୁଁ ନୈମିତ୍ତିକ ଦାନ ବିଷୟ କହିବି—ମହାପର୍ବ ଆସିଲେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଦାନ ଦିଆଯାଏ।

Verse 4

सत्पात्रेभ्यः प्रदत्तानि तस्य पुण्यफलं शृणु । गजं रथं प्रदत्ते यो ह्यश्वं चापि नृपोत्तम

ସତ୍ପାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ। ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ଯେ ହାତୀ, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 5

स च भृत्यैस्तु संयुक्तः पुण्यदेशे नृपोत्तमः । जायते हि महाराज मत्प्रसादान्न संशयः

ସେ ନୃପୋତ୍ତମ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁଣ୍ୟଦେଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ହେ ମହାରାଜ! ଏହା ମୋ ପ୍ରସାଦରୁ—କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 6

राजा भवति धर्मात्मा ज्ञानवान्बलवान्सुधीः । अजेयः सर्वभूतानां महातेजाः प्रजायते

ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଜ୍ଞାନବାନ, ବଳବାନ ଓ ସୁଧୀ ରାଜା ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ହୋଇ, ମହାତେଜ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 7

महापर्वणि संप्राप्ते भूमिदानं ददाति यः । गोदानं वा महाराज सर्वभोगपतिर्भवेत्

ହେ ମହାରାଜ! ମହାପର୍ବ ଆସିଲେ ଯେ ଭୂମିଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ଗୋଦାନ ମଧ୍ୟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଭୋଗର ଅଧିପତି ହୋଇ ମହାସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 8

ब्राह्मणाय सुपुण्याय दानं दद्यात्प्रयत्नतः । महादानानि यो दद्यात्तीर्थे पर्वणि पात्रवित्

ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ପାତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟତା ଜାଣି ତୀର୍ଥରେ ଓ ପର୍ବଦିନରେ ମହାଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମହାପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 9

तेषां चिह्नं प्रवक्ष्यामि भूपतित्वं प्रजायते । तीर्थे पर्वणि संप्राप्ते गुप्तदानं ददाति यः

ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ କହୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରାଜତ୍ୱ ଜନ୍ମେ। ତୀର୍ଥରେ ପର୍ବକାଳେ ପହଞ୍ଚି ଯେ ଗୁପ୍ତଦାନ ଦିଏ, ସେ (ରାଜ୍ୟ) ପାଏ।

Verse 10

निधीनामाशुसंप्राप्तिरक्षरा परिजायते । महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थेषु ब्राह्मणाय च

ନିଧିର ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ—ବିଶେଷକରି ମହାପର୍ବ ସମୟରେ—ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ କୃତ ପୁଣ୍ୟକର୍ମରୁ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ/ସମ୍ମାନ କରିବାରୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 11

सुचैलं च महादानं कांचनेन समन्वितम् । पुण्यं फलं प्रवक्ष्यामि तस्य दानस्य भूपते

ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣସହିତ ଯେ ମହାଦାନ—ହେ ଭୂପତେ—ସେହି ଦାନର ପୁଣ୍ୟଫଳ ମୁଁ କହୁଛି।

Verse 12

जायंते बहवः पुत्राः सुगुणा वेदपारगाः । आयुष्मंतः प्रजावंतो यशः पुण्यसमन्विताः

ବହୁ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି—ସଦ୍ଗୁଣୀ, ବେଦପାରଙ୍ଗତ। ସେମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସନ୍ତାନସମ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ଯଶ ଓ ପୁଣ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 13

विपुलाश्चैव जायंते स्फीता लक्ष्मीर्महामते । सौख्यं च लभते पुण्यं धर्मवान्परिजायते

ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିପୁଳ ଫଳ ଜନ୍ମେ; ହେ ମହାମତେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ସମୃଦ୍ଧି ସ୍ଫୀତ ହୁଏ। ସୁଖ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଧର୍ମବାନ (ସନ୍ତାନ) ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 14

महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थे गत्वा प्रयत्नतः । कपिलां कांचनीं दद्याद्ब्राह्मणाय महात्मने

ମହାପର୍ବ ଆସିଲେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଲଙ୍କୃତ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि दानस्य च महामते । कपिलादो महाराज सर्वसौख्यान्प्रभुंजति

ହେ ମହାମତି! ସେହି ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମୁଁ କହୁଛି। ହେ ରାଜନ, କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସୁଖ ଭୋଗ କରେ।

Verse 16

यावद्ब्रह्मा प्रजीवेत्स तावत्तिष्ठति तत्र सः । महापर्वणि संप्राप्ते अलंकृत्य च गां तदा

ଯେତେଦିନ ବ୍ରହ୍ମା ଜୀବିତ ରହନ୍ତି ସେତେଦିନ ସେ ସେଠାରେ ରହେ। ମହାପର୍ବ ଆସିଲେ ସେ ସମୟରେ ଗାଈକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରାଯାଏ।

Verse 17

कांचनेनापि संयुक्तां वस्त्रालंकारभूषणैः । तस्य दानस्य राजेंद्र फलभोगं वदाम्यहम्

ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ର, ଅଲଙ୍କାର ଓ ଭୂଷଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ସେହି ଦାନର ଫଳଭୋଗ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି।

Verse 18

विपुला जायते लक्ष्मीर्दानभोगसमाकुला । सर्वविद्यापतिर्भूत्वा विष्णुभक्तो भवेत्किल

ଦାନ ଓ ସଦ୍ଭୋଗ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ବିପୁଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ପତି ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 19

विष्णुलोके वसेन्मर्त्यो यावत्तिष्ठति मेदिनी । तीर्थं गत्वा तु यो दद्याद्ब्राह्मणाय विभूषणम्

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଦାନ କରେ, ପୃଥିବୀ ଯେତେଦିନ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ ସେତେଦିନ ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ବସେ।

Verse 20

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगानिन्द्रेण क्रीडते सह । महापर्वणि संप्राप्ते वस्त्रं च द्विजपुंगवे

ବହୁ ଭୋଗ ଭୋଗି ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡା କରେ। ମହାପର୍ବ ଆସିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରେ।

Verse 21

दत्त्वान्नं भूमिसंयुक्तं पात्रे श्रद्धासमन्वितः । मोदते स तु वैकुंठे विष्णुतुल्यपराक्रमः

ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଭୂମିସହ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁସମ ପରାକ୍ରମ ଲଭି ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 22

सवस्त्रं कांचनं दत्त्वा द्विजाय परिशांतये । स्वेच्छया अग्निसदृशो वैकुंठे स वसेत्सुखी

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପରିଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ରସହ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରି, ସେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଅଗ୍ନିସମ ତେଜସ୍ବୀ ହୋଇ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସୁଖରେ ବସେ।

Verse 23

सुवर्णस्य सुकुंभं च घृतेन परिपूरयेत् । पिधानं रौप्यं कर्तव्यं वस्त्रहारैरलंकृतम्

ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭକୁ ଘୃତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାହାର ଢାକଣା ରୌପ୍ୟରେ କରି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ହାରଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 24

पुष्पमालान्वितं कुर्याद्ब्रह्मसूत्रेण शोभितम् । प्रतिष्ठितं वेदमंत्रैस्तं संपूज्य महामते

ପୁଷ୍ପମାଳାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରରେ ଶୋଭିତ କରି, ବେଦମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ହେ ମହାମତେ, ତାହାକୁ ସମ୍ୟକ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 25

उपचारैः पवित्रैश्च षोडशैः परिपूजयेत् । स्वलंकृत्य ततो दद्याद्ब्राह्मणाय महात्मने

ପବିତ୍ର ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ତାହାକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 26

षोडशैव ततो गावः सवस्त्राः कांस्यदोहनाः । कुंभयुक्ताश्च चत्वारो दक्षिणां च सकांचनाम्

ତାପରେ ଷୋଳ ଗାଈ—ବସ୍ତ୍ରସହିତ ଏବଂ କାଂସ୍ୟ ଦୋହନପାତ୍ରସହ—ତଥା ଚାରି କୁମ୍ଭ, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣସହିତ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 27

तथा द्वादशका गावो वस्त्रालंकारभूषणाः । पृथग्भूताय विप्राय दातव्या नात्र संशयः

ସେହିପରି ବାରଟି ଗାଈ—ବସ୍ତ୍ର, ଅଲଙ୍କାର ଓ ଭୂଷଣସହ—ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ (ପୃଥକ୍) ବିପ୍ରଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 28

एवमादीनि दानानि अन्यानि नृपनंदन । तीर्थकालं सुसंप्राप्य विप्रावसथमेव च

ହେ ନୃପନନ୍ଦନ, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଦାନମାନେ ମଧ୍ୟ—ତୀର୍ଥର ଯଥୋଚିତ କାଳକୁ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ୟ—ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆବାସସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 29

श्रद्धाभावेन दातव्यं बहुपुण्यकरं भवेत् । विष्णुरुवाच । विष्णुमुद्दिश्य यद्दानं कामनापरिकल्पितम्

ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ତାହା ବହୁ ପୁଣ୍ୟକର ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଯେ ଦାନ କାମନାସହ କଳ୍ପିତ ହୁଏ…

Verse 30

तस्य दानस्य भावेन भावनापरिभावितः । तादृक्फलं समश्नाति मानुषो नात्र संशयः

ସେହି ଦାନର ଭାବ ଓ ତଦନୁରୂପ ଧ୍ୟାନ-ଚିନ୍ତନରେ ପରିଭାବିତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ତାଦୃଶ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗ କରେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 31

अभ्युदयं प्रवक्ष्यामि यज्ञादिषु प्रवर्तते । तेन दानेन तस्यापि श्रद्धया च द्विजोत्तम

ମୁଁ ‘ଅଭ୍ୟୁଦୟ’ ନାମକ ବିଧି କହିବି, ଯାହା ଯଜ୍ଞାଦି ପବିତ୍ର କର୍ମରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ସେହି ଦାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, (ଫଳ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ)।

Verse 32

प्रज्ञावृद्धिं समाप्नोति न च दुःखं प्रविंदति । भोगान्भुनक्ति धर्मात्मा जीवमानस्तु सांप्रतम्

ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଦୁଃଖକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁରୁଷ ଏହି ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ।

Verse 33

ऐंद्रांस्तु भुंक्ते भोगान्स दाता दिव्यां गतिं गतः । स्वकुलं नयते स्वर्गं कल्पानां च सहस्रकम्

ସେ ଦାତା ଐନ୍ଦ୍ର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ଦିବ୍ୟ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ମଧ୍ୟ ସହସ୍ର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ।

Verse 34

एवमाभ्युदयं प्रोक्तं प्राप्तं तेषु वदाम्यहम् । कायस्य च क्षयं ज्ञात्वा जरया परिपीडितः

ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆସିଥିବା ସମୃଦ୍ଧିର ଉଦୟକୁ ମୁଁ କହିଲି। ଏବେ ପରେ ଯାହା ଘଟିଲା ତାହା କହୁଛି—ଦେହର କ୍ଷୟ ଜାଣି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।

Verse 35

दानं तेन प्रदातव्यमाशां कस्य न कारयेत् । मृते च मयि मे पुत्रा अन्ये स्वजनबांधवाः

ତେଣୁ ସେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ—କିଏ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନେ ଆଶା ଜଗାଇବ ନାହିଁ? ଆଉ ମୁଁ ମରିଗଲେ ମୋ ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱଜନ-ବାନ୍ଧବମାନେ ତ ରହିବେ।

Verse 36

कथमेते भविष्यंति मां विना सुहृदो मम । तेषां मोहात्प्रमुग्धो वै न ददाति स किंचन

“ମୋ ବିନା ମୋ ପ୍ରିୟ ସୁହୃଦମାନେ କିପରି ରହିବେ?”—ଏଭଳି ମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ସେ କିଛିମାତ୍ର ଦାନ କରେ ନାହିଁ।

Verse 37

मृत्युं प्रयाति मोहात्मा रुदंति मित्रबांधवाः । दुःखेन पीडिताः सर्वे मायामोहेन पीडिताः

ମୋହାନ୍ଧ ଜୀବ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ମିତ୍ର ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ କାନ୍ଦନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ—ମାୟାଜନିତ ମୋହରେ ଦଗ୍ଧ।

Verse 38

संकल्पयंति दानानि मोक्षं वै चिंतयंति च । तस्मिन्मृते महाराज मायामोहे गते सति

ସେମାନେ ଦାନ କରିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୋକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ମରିଗଲା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ମାୟାମୋହ ଆସି ପଡ଼େ,

Verse 39

विस्मरंति च दानानि लोभात्मानो ददंति न । योऽसौ मृतो महाराज यमपंथं सुदुःखितः

ଲୋଭାକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକେ ଦାନଧର୍ମକୁ ଭୁଲି ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ମହାରାଜ, ଏମିତି ଜଣେ ମରି ପରେ ଯମପଥରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଯାଏ।

Verse 40

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने चत्वारिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍-ସହସ୍ରସଂହିତାର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନୋପାଖ୍ୟାନର ଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 41

कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च कस्य भार्या नृपोत्तम । संसारे नास्ति कः कस्य तस्माद्दानं प्रदीयते

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ, କାହାର ପୁଅ ଓ ପୋତା, କାହାର ସ୍ତ୍ରୀ? ଏହି ସଂସାରରେ ସତ୍ୟରେ କେହି କାହାର ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 42

ज्ञानवता प्रदातव्यं स्वयमेव न संशयः । अन्नं पानं च तांबूलमुदकं कांचनं तथा

ବିବେକବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ନିଜେଇ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ—ଅନ୍ନ, ପାନ, ତାମ୍ବୂଳ, ଉଦକ ଏବଂ ସେହିପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ।

Verse 43

युग्मं वस्त्रं च छत्रं च स्वयमेव न संशयः । जलपात्राण्यनेकानि सोदकानि नृपोत्तम

ବସ୍ତ୍ରର ଏକ ଯୁଗଳ ଓ ଛତା ମଧ୍ୟ—ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ହାତରେ—ଏବଂ ଜଳଭରା ଅନେକ ଜଳପାତ୍ର, ହେ ନୃପୋତ୍ତମ।

Verse 44

वाहनानि विचित्राणि यानान्येव महामते । नानागंधान्सकर्पूरं यमपंथ सुखप्रदे

ହେ ମହାମତେ! ସେଠାରେ ବିଚିତ୍ର ବାହନ—ଅତି ଶୋଭନ ଯାନ—ନାନା ସୁଗନ୍ଧ ଓ କର୍ପୂରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଇ, ଯମପଥକୁ ସୁଖଦ ଓ ଆରାମଦାୟକ କରେ।

Verse 45

उपानहौ प्रदातव्ये यदीच्छेद्विपुलं सुखम् । एतैर्दानैर्महाराज यमपंथं सुखेन वै

ଯଦି କେହି ବିପୁଳ ସୁଖ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତେବେ ସେ ପାଦୁକା/ଜୁତା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ମହାରାଜ! ଏହି ଦାନମାନେ ଯମପଥକୁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ସୁଖେ ପାର କରାନ୍ତି।

Verse 46

प्रयाति मानवो राजन्यमदूतैरलंकृतम्

ହେ ରାଜନ! ମନୁଷ୍ୟ ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ—ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଓ ଘେରାଉରେ—ହୋଇ ପ୍ରୟାଣ କରେ।