
Vena’s Fall into Adharma and the Prelude to Pṛthu’s Birth
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ରାଜା ବେନଙ୍କର ଅଧର୍ମପତନ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସେ ବେଦନିନ୍ଦା କରି, ନିଜକୁ ଦେବତା ଓ ଧର୍ମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି, ଯଜ୍ଞକର୍ମ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ-ଆଚାର ବନ୍ଦ କରାଇଲେ; ଫଳରେ ରାଜ୍ୟରେ ପାପ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା ଓ ଯଜ୍ଞଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ହେଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାତ ଋଷି ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ତ୍ରିଲୋକରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ବେନ ଅହଂକାରରେ କହିଲେ—“ମୁଁ ହିଁ ଧର୍ମ, କେବଳ ମୋର ପୂଜା କର।” ଋଷିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ; ବେନ ପିପିଳିକା-ଢିବିରେ ଲୁଚିଲେ ମଧ୍ୟ ଧରାପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହର ଦିବ୍ୟ ‘ମନ୍ଥନ’ କରାଗଲା। ବାମ ହାତରୁ ଭୟଙ୍କର ନିଷାଦ-ନାୟକ (ବର୍ବର) ଜନ୍ମିଲା, ଡାହାଣ ହାତରୁ ପରେ ପୃଥୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ‘ଦୋହନ’ କରି ପ୍ରଜାକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଲେ। ଶେଷରେ ପୃଥୁଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁନରୁଦ୍ଧାରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବେନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇ ବୈଷ୍ଣବଧାମ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଲା ବୋଲି ଉପସଂହାର କରାଯାଇଛି।
Verse 1
सूत उवाच । एवं संबोधितो वेनः पापभावं गतः किल । पुरुषेण तेन जैनेन महापापेन मोहितः
ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ସମ୍ବୋଧିତ ହୋଇ ବେନ ନିଶ୍ଚୟ ପାପଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା; ସ୍ୱୟଂ ମହାପାପୀ ସେହି ଜୈନ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହେଲା।
Verse 2
नमस्कृत्य ततः पादौ तस्यैव च दुरात्मनः । वेदधर्मं परित्यज्य सत्यधर्मादिकां क्रियाम्
ତାପରେ ସେ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାର ପାଦଦ୍ୱୟକୁ ନମସ୍କାର କରି, ବେଦଧର୍ମକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲା ଏବଂ ସତ୍ୟଧର୍ମାଧାରିତ କ୍ରିୟାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲା।
Verse 3
सुयज्ञानां निवृत्तिः स्याद्वेदानां हितथैव च । पुण्यशास्त्रमयो धर्मस्तदा नैव प्रवर्तितः
ସେତେବେଳେ ସୁସମ୍ପନ୍ନ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କର ନିବୃତ୍ତି ହେଲା, ବେଦଜନିତ ହିତ ମଧ୍ୟ ଲୋପ ପାଇଲା; ସେ କାଳରେ ପୁଣ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରମୟ ଧର୍ମ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା ନାହିଁ।
Verse 4
सर्वपापमयो लोकः संजातस्तस्य शासनात् । नैव यागाश्च वेदाश्च धर्मशास्त्रार्थमुत्तमम्
ତାହାର ଶାସନରୁ ଲୋକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାପମୟ ହୋଇଗଲା; ନ ଯାଗ ରହିଲା, ନ ବେଦାଚରଣ, ନ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ତମ ତାତ୍ପର୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲା।
Verse 5
न दानाध्ययनं विप्रास्तस्मिञ्छासति पार्थिवे । एवं धर्मप्रलोपोभून्महत्पापं प्रवर्तितम्
ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ ବିପ୍ରମାନେ ନ ଦାନ କଲେ, ନ ବେଦାଧ୍ୟୟନ; ଏଭଳି ଧର୍ମର ଲୋପ ହେଲା ଏବଂ ମହାପାପ ପ୍ରବଳ ହେଲା।
Verse 6
अंगेन वार्यमाणस्तु अन्यथा कुरुते भृशम् । न ननाम पितुः पादौ मातुश्चैव दुरात्मवान्
ଶାରୀରିକ ଭାବେ ରୋକାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବେ ବିପରୀତ ଆଚରଣ କଲା; ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ପିତାଙ୍କ ପାଦକୁ ମଧ୍ୟ, ମାତାଙ୍କ ପାଦକୁ ମଧ୍ୟ ନ ନମିଲା।
Verse 7
सनकस्यापि विप्रस्य अहमेकः प्रतापवान् । पित्रा निवार्यमाणश्च मात्रा चैव दुरात्मवान्
ସନକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏକା ହିଁ ପ୍ରତାପବାନ ଥିଲି; ପିତା ଓ ମାତା ରୋକିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ।
Verse 8
न करोति शुभं पुण्यं तीर्थदानादिकं कदा । आत्मभावानुरूपं च बहुकालं महायशाः
ହେ ମହାଯଶସ୍ବୀ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ କେବେ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଦାନ ଆଦି ଶୁଭ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରେ ନାହିଁ; ଆତ୍ମବୋଧ ଅନୁରୂପ ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।
Verse 9
पुनः सर्वैर्विचार्यैवं कस्मात्पापी व्यजायत । अंगप्रजापतेः पुत्रो वंशलाञ्छनमागतः
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ପୁନଃ ଏଭଳି ବିଚାର କରି ପଚାରିଲେ—ଏହି ପାପୀ କାହିଁକି ଜନ୍ମିଲା? ପ୍ରଜାପତି ଅଙ୍ଗଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଂଶରେ କଳଙ୍କ ଆଣିଲା।
Verse 10
पुनः पप्रच्छ धर्मात्मा सुतां मृत्योर्महात्मनः । कस्य दोषात्समुत्पन्नो वद सत्यं मम प्रिये
ପୁନଃ ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାତ୍ମା ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ପଚାରିଲେ—ଏହା କାହାର ଦୋଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ମୋ ପ୍ରିୟେ, ସତ୍ୟ କୁହ।
Verse 11
सुनीथोवाच । पूर्वमेव स्ववृत्तांतमात्मपुण्यं च नंदिनी । समाचष्ट च अंगाय मम दोषान्महामते
ସୁନୀଥ କହିଲେ—ହେ ମହାମତେ, ନନ୍ଦିନୀ ପୂର୍ବରୁ ଅଙ୍ଗଙ୍କୁ ନିଜ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଓ ନିଜ ପୁଣ୍ୟ କଥା କହିଥିଲା; ମୋ ଦୋଷମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲା।
Verse 12
बाल्ये कृतं मया पापं सुशंखस्य महात्मनः । तपसि संस्थितस्यापि नान्यत्किंचित्कृतं मया
ମୋର ବାଳ୍ୟକାଳରେ ମୁଁ ମହାତ୍ମା ସୁଶଂଖଙ୍କ ପ୍ରତି ପାପ କରିଥିଲି। ସେ ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ମୁଁ ଆଉ କିଛି କରିନଥିଲି।
Verse 13
शप्ताहं कुप्यता तेन दुष्टा ते संततिर्भवेत् । इति जाने महाभाग तेनायं दुष्टतां गतः
‘ସେ ଯଦି ସପ୍ତାହଭରି କ୍ରୋଧିତ ରହେ, ତେବେ ତୁମ ସନ୍ତାନସନ୍ତତି ଦୁଷ୍ଟ ହେବ’—ଏହିପରି ମୁଁ ଜାଣେ, ହେ ମହାଭାଗ। ସେହି କାରଣରୁ ଏହା ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
Verse 14
समाकर्ण्य महातेजास्तया सह वनं ययौ । गते तस्मिन्महाभागे सभार्ये च वने तदा
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ତାଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଗଲେ। ସେ ମହାଭାଗ ପତ୍ନୀସହ ବନକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ…
Verse 15
सप्तैते ऋषयस्तत्र वेनपार्श्वं गतास्तथा । समाहूय ततः प्रोचुरंगस्य तनयं प्रति
ସେଠାରେ ସେହି ସାତ ଋଷି ମଧ୍ୟ ବେନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ପରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକି ଅଙ୍ଗଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ।
Verse 16
ऋषय ऊचुः । मा वेन साहसं कार्षीःप्रजापालो भवानिह । त्वया सर्वमिदं लोकं त्रैलोक्यं सचराचरम्
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ବେନ, ସାହସ କରନି; ଏଠାରେ ତୁମେ ପ୍ରଜାପାଳକ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ—ତ୍ରିଲୋକ, ଚରାଚର ସହିତ—ରକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ।
Verse 17
धर्मे चैव महाभाग सकलं हि प्रतिष्ठितम् । पापकर्मपरित्यज्य पुण्यं कर्म समाचर
ହେ ମହାଭାଗ! ସମସ୍ତ କିଛି ଧର୍ମରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତେଣୁ ପାପକର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଆଚରଣ କର।
Verse 18
एवमुक्तेषु तेष्वेव प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् । वेन उवाच । अहमेव परो धर्मोऽहमेवार्हः सनातनः
ସେମାନେ ଏପରି କହିଲେ ସେ ହସି କହିଲା। ବେନ କହିଲା—“ମୁଁ ହିଁ ପରମ ଧର୍ମ; ମୁଁ ହିଁ ସନାତନ ପୂଜ୍ୟ।”
Verse 19
अहं धाता अहं गोप्ता अहं वेदार्थ एव च । अहं धर्मो महापुण्यो जैनधर्मः सनातनः
ମୁଁ ଧାତା, ମୁଁ ଗୋପ୍ତା, ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ବେଦାର୍ଥ। ମୁଁ ଧର୍ମ, ମହାପୁଣ୍ୟସ୍ୱରୂପ—ସନାତନ ଜୈନଧର୍ମ।
Verse 20
मामेव कर्मणा विप्रा भजध्वं धर्मरूपिणम् । ऋषय उचुः । ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्यास्त्रयोवर्णा द्विजातयः
“ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ନିୟତ କର୍ମଦ୍ୱାରା କେବଳ ମୋତେ ଭଜ; ମୁଁ ଧର୍ମରୂପ।” ଋଷିମାନେ କହିଲେ—“ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱିଜ।”
Verse 21
सर्वेषामेव वर्णानां श्रुतिरेषा सनातनी । वेदाचारेण वर्तंते तेन जीवंति जंतवः
ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଶ୍ରୁତିର ସନାତନ ଶିକ୍ଷା—ବେଦାଚାର ଅନୁସାରେ ଚାଲିଲେ ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜୀବନ୍ତ ରହନ୍ତି।
Verse 22
ब्रह्मवंशात्समुद्भूतो भवान्ब्राह्मण एव च । पश्चाद्राजा पृथिव्याश्च संजातः कृतविक्रमः
ବ୍ରହ୍ମବଂଶରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ପରେ ପୃଥିବୀର ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମି, କୃତକର୍ମରେ ସିଦ୍ଧ ପରାକ୍ରମୀ ହେଲେ।
Verse 23
राजपुण्येन राजेंद्र सुखं जीवंति वै द्विजाः । राज्ञः पापेन नश्यंति तस्मात्पुण्यं समाचर
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ରାଜାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସୁଖରେ ଜୀବନ୍ତି; ରାଜାଙ୍କ ପାପରେ ସେମାନେ ନଶ୍ୟନ୍ତି। ତେଣୁ ପୁଣ୍ୟ, ଧର୍ମାଚରଣ କର।
Verse 24
समादृतस्त्वया धर्मः कृतश्चापि नराधिप । त्रेतायुगस्य कर्मापि द्वापरस्य तथा नहि
ହେ ନରାଧିପ! ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନ କରି ଆଚରଣ କରିଛନ୍ତି; ତ୍ରେତାୟୁଗର କର୍ମମାନେ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାପରୟୁଗ ପରି ନୁହେଁ।
Verse 25
कलेश्चैव प्रवेशं तु वर्त्तयिष्यंति मानवाः । जैनधर्मं समाश्रित्य सर्वे पापप्रमोहिताः
ମାନବମାନେ ନିଜେ କଳିଯୁଗର ପ୍ରବେଶକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିବେ; ଜୈନଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସମସ୍ତେ ପାପମୋହିତ ହେବେ।
Verse 26
वेदाचारं परित्यज्य पापं यास्यंति मानवाः । पापस्य मूलमेवं वै जैनधर्मं न संशयः
ବେଦାଚାରକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ମାନବମାନେ ପାପରେ ପତିତ ହେବେ; ଏହିପରି ଜୈନଧର୍ମକୁ ପାପର ମୂଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 27
अनेन मुग्धा राजेंद्र महामोहेन पातिताः । मानवाः पापसंघातास्तेषां नाशाय नान्यथा
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଏହାଦ୍ୱାରା ମହାମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ପତିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାପସଂଘାତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ।
Verse 28
भविष्यत्येव गोविंदः सर्वपापापहारकः । स्वेच्छारूपं समासाद्य संहरिष्यति पातकात्
ଗୋବିନ୍ଦ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେବେ—ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣକାରୀ; ସ୍ୱେଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣ କରି ପାତକର କାରଣରେ (ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ) ସଂହାର କରିବେ।
Verse 29
पापेषु संगतेष्वेवं म्लेच्छनाशाय वै पुनः । कल्किरेव स्वयं देवो भविष्यति न संशयः
ଏଭଳି ପାପ ସଂଚିତ ହେଲେ, ପୁନଃ ନିଶ୍ଚୟ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ଦେବ କଲ୍କି ହେବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 30
व्यवहारं कलेश्चैव त्यज पुण्यं समाश्रय । वर्तयस्व हि सत्येन प्रजापालो भवस्व हि
କଳିଯୁଗଜନିତ ସାଂସାରିକ ବ୍ୟବହାର ତ୍ୟାଗ କରି ପୁଣ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ନେ। ସତ୍ୟରେ ଚାଲି ପ୍ରଜାପାଳକ ହେଅ।
Verse 31
वेन उवाच । अहं ज्ञानवतां श्रेष्ठः सर्वं ज्ञातं मया इह । योऽन्यथा वर्तते चैव स दंड्यो भवति ध्रुवम्
ବେନ କହିଲା—“ମୁଁ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏଠାରେ ସବୁକିଛି ମୋତେ ଜଣା। ଯେ ଅନ୍ୟଥା ଚାଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡନୀୟ।”
Verse 32
अत्यर्थं भाषमाणं तं राजानं पापचेतनम् । कुपितास्ते महात्मानः सर्वे वै ब्रह्मणः सुताः
ପାପଚେତନ ସେ ରାଜା ଅତ୍ୟଧିକ ଦର୍ପରେ କଥା କହୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
Verse 33
कुपितेष्वेव विप्रेषु वेनो राजा महात्मसु । ब्रह्मशापभयात्तेषां वल्मीकं प्रविवेश ह
ମହାତ୍ମା ବିପ୍ରମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ସହିତ, ସେମାନଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଶାପ ଭୟରେ ରାଜା ୱେନ ବଲ୍ମୀକ (ପିପିଳିକା ଢିବି) ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
Verse 34
अथ ते मुनयः क्रुद्धा वेनं पश्यंति सर्वतः । ज्ञात्वा प्रनष्टं भूपं तं वल्मीकस्थं सुसांप्रतम्
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ମୁନିମାନେ ୱେନକୁ ସବୁଦିଗରେ ଖୋଜିଲେ; ରାଜା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ବଲ୍ମୀକ ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେଖିଲେ।
Verse 35
बलादानिन्युस्तं विप्राः क्रूरं तं पापचेतनम् । दृष्ट्वा च पापकर्माणं मुनयः सुसमाहिताः
ବିପ୍ରମାନେ ସେଇ କ୍ରୂର ପାପଚେତନକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଆଣିଲେ; ତାହାର ପାପକର୍ମ ଦେଖି ମୁନିମାନେ ସୁସଂଯତ ଓ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ।
Verse 36
सव्यं पाणिं ममंथुस्ते भूपस्य जातमन्यवः । तस्माज्जातो महाह्रस्वो नीलवर्णो भयंकरः
କ୍ରୋଧାବେଶରେ ସେମାନେ ସେଇ ଭୂପତିର ବାମ ହାତକୁ ମଥିଲେ; ତାହାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଠିଗଣା, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୟଙ୍କର ଏକ ସତ୍ତ୍ୱ ଜନ୍ମ ନେଲା।
Verse 37
बर्बरो रक्तनेत्रस्तु बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । सर्वेषामेव पापानां निषादानां बभूव ह
ରକ୍ତନେତ୍ର, ବାଣହସ୍ତ ଓ ଧନୁର୍ଧର ବର୍ବର ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପୀ ନିଷାଦମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ହେଲା।
Verse 38
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्यानेऽष्टत्रिंशोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନୋପାଖ୍ୟାନର ଅଷ୍ଟତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Verse 39
ममंथुर्दक्षिणं पाणिं वेनस्यापि महात्मनः । तस्माज्जातो महात्मा स येन दुग्धा वसुंधरा
ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ବେନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ମଥିଲେ; ସେଠାରୁ ସେଇ ମହାପୁରୁଷ ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବସୁନ୍ଧରା ଦୁହାଯାଇଥିଲା।
Verse 40
पृथुर्नाम महाप्राज्ञो राजराजो महाबलः । तस्य पुण्यप्रसादाच्च वेनो धर्मार्थकोविदः
ପୃଥୁ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ରାଜରାଜ ଓ ମହାବଳୀ। ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟପ୍ରସାଦରେ ବେନ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ କୋବିଦ ହେଲେ।
Verse 41
चक्रवर्तिपदं भुक्त्वा प्रसादात्तस्य चक्रिणः । जगाम वैष्णवं लोकं तद्विष्णोः परमं पदम्
ସେଇ ଚକ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତିପଦ ଭୋଗ କରି, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ—ଗଲେ।