
The Bestowal of Boons upon Aṅga
ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭରେ ମେରୁପର୍ବତର ଦିବ୍ୟ ଶୋଭା ବର୍ଣ୍ଣିତ—ରତ୍ନମୟ ଢାଳ, ଚନ୍ଦନର ଶୀତଳ ଛାୟା, ବେଦଧ୍ୱନି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ; ସେଠାରେ ତୀର୍ଥସମୃଦ୍ଧ ପାବନ ଗଙ୍ଗାର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ପୁଣ୍ୟଭୂମିରେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗ ଋଷି ଗଙ୍ଗାତଟର ଏକାନ୍ତ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ ସହ ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରି ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି; ଭଗବାନ ବିଭିନ୍ନ ବିଘ୍ନରେ ପରୀକ୍ଷା କଲେ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ନିର୍ଭୟ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ରହନ୍ତି। ଶେଷରେ ଗରୁଡାରୂଢ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦା-ପଦ୍ମଧାରୀ ଜନାର୍ଦନ/ବାସୁଦେବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବର ମାଗିବାକୁ କହନ୍ତି। ଅଙ୍ଗ ଧର୍ମଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଏମିତି ପୁତ୍ର ଚାହାନ୍ତି ଯେ ବଂଶକୁ ଧାରଣ କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ। ବିଷ୍ଣୁ ବର ଦେଇ ସଦାଚାରିଣୀ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 1
सूत उवाच । नानारत्नैः सुदीप्तांगो हाटकेनापि सर्वतः । राजमानो गिरिश्रेष्ठो यथा सूर्यः स्वरश्मिभिः
ସୂତ କହିଲେ—ନାନା ରତ୍ନରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଦେହେ ସୁଦୀପ୍ତ, ଏବଂ ସବୁଦିଗରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭାରେ ଝଲମଲ କରୁଥିବା ସେଇ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ କିରଣସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ବିରାଜିତ ଥିଲା।
Verse 2
छायामशोकां संप्राप्य शीतलां सुखदायिनीम् । ध्यायंति योगिनः सर्वे उपविष्टा दृढासने
ଶୋକରହିତ, ଶୀତଳ ଓ ସୁଖଦାୟିନୀ ଛାୟାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଯୋଗୀ ଦୃଢ଼ ଆସନରେ ବସି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
Verse 3
क्वचित्तपंति मुनयः क्वचिद्गायंति किन्नराः । संतुष्टा ऋषिगंधर्वा वीणातालकराविलाः
କେଉଁଠି ମୁନିମାନେ ତପ କରନ୍ତି, କେଉଁଠି କିନ୍ନରମାନେ ମଧୁର ଗାନ କରନ୍ତି। ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବୀଣା ଓ ତାଳରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହନ୍ତି।
Verse 4
तालमानलये लीनाः स्वरैः सप्तभिरन्वितैः । मूर्च्छनारत्निसंयुक्तैर्व्यक्तं गीतं मनोहरम्
ତାଳ, ମାନ ଓ ଲୟରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସପ୍ତ ସ୍ୱରରେ ସମନ୍ୱିତ; ମୂର୍ଛନା-ରାଗର ବିନ୍ୟାସ ସହ ଯୁକ୍ତ ସେଇ ଗୀତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମନୋହର ହେଲା।
Verse 5
तस्मिन्वै पर्वतश्रेष्ठे चंदनच्छायसंश्रिताः । गंधर्वा गीततत्वज्ञा गीतं गायंति तत्पराः
ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ଚନ୍ଦନବୃକ୍ଷର ଛାୟାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଗୀତତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ଗାନ କରନ୍ତି।
Verse 6
नृत्यंति योषितस्तत्र देवानां पर्वत्तोत्तमे । पापहा पुण्यदो दिव्यः सुश्रेयसां प्रदायकः
ସେଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି। ସେ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାପନାଶକ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ପରମ ଶ୍ରେୟସ୍ ପ୍ରଦାୟକ।
Verse 7
वेदध्वनिः समधुरः श्रूयते पर्वतोत्तमे । चंदनाशोकपुन्नागैः शालैस्तालैस्तमालकैः
ସେଇ ପର୍ବତୋତ୍ତମରେ ବେଦମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଧୁର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଏ—ଚନ୍ଦନ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, ଶାଳ, ତାଳ ଓ ତମାଳ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
Verse 8
वटैस्तु मेघसंकाशै राजते पर्वतोत्तमः । संतानकैः कल्पवृक्षै रंभापादपसंकुलैः
ମେଘସଦୃଶ ବଟବୃକ୍ଷରେ ଅଲଙ୍କୃତ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଦୀପ୍ତିମାନ; ସନ୍ତାନକ ଓ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ରମ୍ଭା-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଉପବନରେ ଘନ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
Verse 9
नगेंद्रो भाति सर्वत्र नाकवृक्षैः सुपुष्पितैः । नानाधातुसमाकीर्णो नानारत्नचयो गिरिः
ପୁଷ୍ପିତ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସେ ପର୍ବତରାଜ ସର୍ବତ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ; ନାନା ଧାତୁରେ ଆବୃତ ଓ ନାନା ରତ୍ନର ଢେରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ଗିରି।
Verse 10
नानाकौतुकसंयुक्तो नानामंगलसंयुतः । वेदवृंदैः सुसंजुष्टो ह्यप्सरोगणसंकुलः
ସେ ନାନା ଉତ୍ସବୀୟ କୌତୁକରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ନାନା ମଙ୍ଗଳବିଧିରେ ଭୂଷିତ; ବେଦପାଠକ ଦଳମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାଗଣରେ ଭିଡ଼ ଥିଲା।
Verse 11
ऋषिभिर्मुनिभिः सिद्धैर्गंधर्वैःपरिभातिसः । गजैश्चाचलसंकाशैः सिंहनादैर्विराजते
ଋଷି, ମୁନି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଘେରିଥିବାରୁ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ; ପର୍ବତସଦୃଶ ଗଜ ଓ ସିଂହନାଦ ସମ ଗର୍ଜନାରେ ସେ ଅଧିକ ଶୋଭିତ।
Verse 12
शरभैर्मत्तशार्दूलैर्मृगधूर्तैरलंकृतः । वापीकूपतडागैश्च संपूर्णैर्विमलोदकैः
ସେ ଶରଭ, ମତ୍ତ ବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ଧୂର୍ତ୍ତ ମୃଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ; ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାପୀ, କୂପ ଓ ତଡାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ।
Verse 13
हंसकारंडवाकीर्णैः सर्वत्र परिशोभते । कनकोत्पलैश्च श्वेतैश्च रक्तोत्पलैर्विराजते
ସେ ସର୍ବତ୍ର ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରି ଶୋଭା ପାଉଛି; କନକୋତ୍ପଳ, ଶ୍ୱେତୋତ୍ପଳ ଓ ରକ୍ତୋତ୍ପଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ବିରାଜେ।
Verse 14
नदीस्रवणसंघातैर्विमलैश्चोदकैस्तथा । शालतालैश्च रूपैश्च सगजैः स्फाटिकैस्तथा
ନଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ-ସମୂହ ଓ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ସେ ସମୃଦ୍ଧ; ଶାଳ-ତାଳ ବୃକ୍ଷର ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ସ୍ଫଟିକ ସମ ଦୀପ୍ତ ଗଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
Verse 15
विस्तीर्णैः कांचनैर्दिव्यैः सूर्यवह्निसमप्रभैः । शिलातलैश्च संपूर्णः शैलराजो विराजते
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ପ୍ରଭା ଥିବା ବିସ୍ତୃତ ଦିବ୍ୟ କାଞ୍ଚନ ଶିଳାପଟ୍ଟମାନେ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଳାତଳମାନେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଶୈଳରାଜ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଛି।
Verse 16
विमानैर्देवतानां च प्रासादैः पर्वतोत्तमैः । हंसचंद्रप्रतीकाशैर्हेमदंडैरलंकृतः
ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିମାନ ଓ ପର୍ବତୋତ୍ତମ ସଦୃଶ ପ୍ରାସାଦମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଲଙ୍କୃତ; ହଂସ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ଦୀପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭମାନେ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୋଭିତ।
Verse 17
कलशैश्चामरैर्युक्तैः प्रासादैः परिशोभितः । नानागुणप्रमुदित देववृंदैश्च शोभितः
କଳଶ ଓ ଚାମରଯୁକ୍ତ ପ୍ରାସାଦମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେ ସର୍ବତ୍ର ଶୋଭିତ; ନାନା ଗୁଣରେ ପ୍ରମୁଦିତ ଦେବବୃନ୍ଦମାନେ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସୁଶୋଭିତ।
Verse 18
देववृंदैरनेकैश्च गंधर्वैश्चारणैस्तथा । सर्वत्र राजते पुण्यो मेरुर्गिरिवरोत्तमः
ଅନେକ ଦେବବୃନ୍ଦ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ମେରୁ ସବୁଦିଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଶୋଭେ।
Verse 19
तस्माद्गंगामहापुण्या पुण्यतोया महानदी । प्रसूता पुण्यतीर्थाढ्या हंसपद्मैः समाकुला
ଏହିପରି ମହାପୁଣ୍ୟମୟୀ ଗଙ୍ଗା—ପୁଣ୍ୟଜଳଧାରିଣୀ ମହାନଦୀ—ପ୍ରକଟ ହେଲା; ସେ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ହଂସ ଓ ପଦ୍ମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
Verse 20
मुनिभिः सेव्यमाना सा ऋषिसंघैर्महानदी । एवंगुणं गिरिश्रेष्ठं पुण्यकौतुकमंगलम्
ସେ ମହାନଦୀ ମୁନିମାନେ ଓ ଋଷିସଂଘମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଓ ବନ୍ଦିତ; ଏଭଳି ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ପୁଣ୍ୟ-ଆନନ୍ଦରେ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରେ।
Verse 21
अंगश्चात्रिसुतः पुण्यः प्रविवेश महामुनिः । गंगातीरे सुपुण्ये च एकांते चारुकंदरे
ତେବେ ଅତ୍ରିପୁତ୍ର ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ମହାମୁନି ଅଙ୍ଗ ଗଙ୍ଗାର ଅତିପୁଣ୍ୟ ତଟରେ ଏକାନ୍ତରେ ଥିବା ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
Verse 22
तत्रोपविश्य मेधावी कामक्रोधविवर्जितः । सर्वेंद्रियाणि संयम्य हृषीकेशं मनोगतम्
ସେଠାରେ ଉପବେଶନ କରି ମେଧାବୀ ସାଧକ କାମ-କ୍ରୋଧବିହୀନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସଂଯମ କରି ଅନ୍ତରେ ହୃଷୀକେଶରେ ମନ ନିବେଶ କରୁ।
Verse 23
ध्यायमानः स धर्मात्मा कृष्णं क्लेशापहं प्रभुम् । आसने शयने याने ध्याने च मधुसूदनम्
ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭକ୍ତ କ୍ଲେଶହର ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ—ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ—ଆସନେ, ଶୟନେ, ଯାତ୍ରାରେ ଓ ଧ୍ୟାନକାଳେ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରେ।
Verse 24
नित्यं पश्यति युक्तात्मा योगयुक्तो जितेंद्रियः । चराचरेषु जीवेषु तेषु पश्यति केशवम्
ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ସେ ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ନିତ୍ୟ ଦେଖେ; ଚରାଚର ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ସେ କେଶବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ।
Verse 25
आर्द्रेषु चैव शुष्केषु सर्वेष्वन्येषु स द्विजः । एवं वर्षशतं जातं तप्यमानस्य तस्य च
ଭିଜା ସ୍ଥାନରେ, ଶୁଖିଲା ସ୍ଥାନରେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦ୍ୱିଜ ସମଭାବରେ ରହିଲେ; ତପ କରୁ କରୁ ତାଙ୍କର ଶତବର୍ଷ ବିତିଗଲା।
Verse 26
समालोक्य जगन्नाथश्चक्रपाणिर्द्विजोत्तमम् । बहुविघ्नान्सुघोरांश्च दर्शयत्येव नित्यशः
ଚକ୍ରପାଣି ଜଗନ୍ନାଥ ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖି ନିତ୍ୟ ଅନେକ ଅତି ଘୋର ବିଘ୍ନ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ।
Verse 27
तेजसा तस्य देवस्य नृसिंहस्य महात्मनः । निरातंकः स धर्मात्मा दहत्यग्निरिवेंधनम्
ସେଇ ମହାତ୍ମା ଦେବ ନୃସିଂହଙ୍କ ତେଜରେ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଇନ୍ଧନକୁ ଦହେ ସେପରି ଦହନ କରେ।
Verse 28
नियमैः संयमैश्चान्यैरुपवासैर्द्विजोत्तमः । क्षीयमाणस्तु संजातो दीप्यमानः स्वतेजसा
ବ୍ରତ, ସଂଯମ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପବାସଦ୍ୱାରା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ; ତଥାପି କ୍ଷୟମାନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରହିଲେ।
Verse 29
सूर्यपावकसंकाशस्त्वंग एवं प्रदृश्यते । एवं तपःसु निरतं ध्यायमानं जनार्दनम्
ହେ ଅଙ୍ଗ! ତୁମ ଦେହ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଏ—ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପରି ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ, ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 30
आविर्भूयाब्रवीद्देवो वरं वरय मानद । तं च दृष्ट्वा हृषीकेशमंगः परम निर्वृतः
ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଦେବ କହିଲେ, “ହେ ମାନଦ! ଏକ ବର ଚାହ।” ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଙ୍ଗ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲେ।
Verse 31
तुष्टाव प्रणतो भूत्वा वासुदेवं प्रसन्नधीः
ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସେ ପ୍ରଣାମ କରି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
Verse 32
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने अंगवरप्रदानं । नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ “ଅଙ୍ଗବରପ୍ରଦାନ” ନାମକ ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Verse 33
गुणरूपाय गुह्याय गुणातीताय ते नमः । गुणाय गुणकर्त्रे च गुणाढ्याय गुणात्मने
ଗୁଣରୂପ, ଗୁହ୍ୟ ଏବଂ ଗୁଣାତୀତ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣେ ଗୁଣ, ଗୁଣଙ୍କ କର୍ତ୍ତା, ଗୁଣସମୃଦ୍ଧ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ଗୁଣ—ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
Verse 34
भवाय भवकर्त्रे च भक्तानां भवहारिणे । भवोद्भवाय गुह्याय नमो भवविनाशिने
ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ଯିଏ ସଂସାର-ଭାବର କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭବବନ୍ଧନ ହରଣକାରୀ। ଭବୋଦ୍ଭବ, ଗୁହ୍ୟ ପ୍ରଭୁ, ଭବବିନାଶୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
Verse 35
यज्ञाय यज्ञरूपाय यज्ञेशाय नमोनमः । यज्ञकर्मप्रसंगाय नमः शंखधराय च
ଯଜ୍ଞସ୍ୱରୂପ, ଯଜ୍ଞରୂପ ଏବଂ ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ନିମଗ୍ନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଶଙ୍ଖଧାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ।
Verse 36
नमोनमो हिरण्याय नमो रथांगधारिणे । सत्याय सत्यभावाय सर्वसत्यमयाय च
ହିରଣ୍ୟମୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର; ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସତ୍ୟକୁ, ସତ୍ୟସ୍ୱଭାବକୁ, ଏବଂ ସର୍ବସତ୍ୟମୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
Verse 37
धर्माय धर्मकर्त्रे च सर्वकर्त्रे च ते नमः । धर्मांगाय सुवीराय धर्माधाराय ते नमः
ଧର୍ମସ୍ୱରୂପ, ଧର୍ମକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସର୍ବକର୍ତ୍ତା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯାହାଙ୍କ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଧର୍ମ, ଯିଏ ସୁବୀର, ଏବଂ ଧର୍ମର ଆଧାର—ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
Verse 38
नमः पुण्याय पुत्राय ह्यपुत्राय महात्मने । मायामोहविनाशाय सर्वमायाकराय ते
ତୁମକୁ ନମସ୍କାର—ହେ ପୁଣ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ହେ ପୁତ୍ରରୂପ, ତଥାପି ଅପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା; ମାୟାଜନିତ ମୋହନାଶକ ଏବଂ ସର୍ବ ମାୟାର କର୍ତ୍ତା, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।
Verse 39
मायाधराय मूर्ताय त्वमूर्ताय नमोनमः । सर्वमूर्तिधरायैव शंकराय नमोनमः
ମାୟାଧାରୀ, ସାକାର ଓ ନିରାକାର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ଏକମାତ୍ର ସର୍ବ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ।
Verse 40
ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय परब्रह्मस्वरूपिणे । नमस्ते सर्वधाम्ने च नमो धामधराय च
ବ୍ରହ୍ମରୂପ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏବଂ ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସର୍ବ ଧାମଙ୍କର ଧାମ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ; ହେ ଧାମଧାରକ, ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ନମୋ ନମଃ।
Verse 41
श्रीमते श्रीनिवासाय श्रीधराय नमोनमः । क्षीरसागरवासाय चामृताय च ते नमः
ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀନିବାସ, ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। କ୍ଷୀରସାଗରବାସୀ ଏବଂ ଅମୃତସ୍ୱରୂପ ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
Verse 42
महौषधाय घोराय महाप्रज्ञापराय च । अक्रूराय प्रमेध्याय मेध्यानां पतये नमः
ମହୌଷଧିସ୍ୱରୂପ, ଘୋର ତେଜସ୍ୱୀ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞାରେ ପରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅକ୍ରୂର, ପରମ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
Verse 43
अनंताय ह्यशेषाय चानघाय नमोनमः । आकाशस्य प्रकाशाय पक्षिरूपाय ते नमः
ଅନନ୍ତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ନିର୍ଦୋଷ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଆକାଶର ପ୍ରକାଶସ୍ୱରୂପ, ପକ୍ଷିରୂପ ଧାରଣକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 44
हुताय हुतभोक्त्रे च हवीरूपाय ते नमः । बुद्धाय बुधरूपाय सदाबुद्धाय ते नमः
ହୁତସ୍ୱରୂପ, ହୁତଭୋକ୍ତା ଓ ହବିସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବୁଦ୍ଧସ୍ୱରୂପ, ବୁଧରୂପ ଓ ସଦାଜାଗ୍ରତ ସଦାବୁଦ୍ଧ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 45
नमो हव्यायकव्याय स्वधाकाराय ते नमः । स्वाहाकाराय शुद्धाय ह्यव्यक्ताय महात्मने
ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ କବ୍ୟସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ‘ସ୍ୱଧା’କାର ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ‘ସ୍ୱାହା’କାର ସ୍ୱରୂପ, ଶୁଦ୍ଧ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମହାତ୍ମା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 46
व्यासाय वासवायैव वसुरूपाय ते नमः । वासुदेवाय विश्वाय वह्निरूपाय ते नमः । हरये केवलायैव वामनाय नमोनमः
ବ୍ୟାସରୂପ, ବାସବରୂପ ଓ ବସୁସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବାସୁଦେବ, ବିଶ୍ୱସ୍ୱରୂପ ଓ ବହ୍ନିରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କେବଳ ହରି, ବାମନଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
Verse 47
नमो नृसिंहदेवाय सत्वपालाय ते नमः
ନୃସିଂହଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱଙ୍କର ପାଳକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 48
नमो गोविंदगोपाय नम एकाक्षराय च । नमः सर्वाक्षरायैव हंसरूपाय ते नमः
ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋପମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏକାକ୍ଷର (ଓଁ) ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସର୍ବାକ୍ଷର ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହଂସରୂପ ଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 49
त्रितत्त्वाय नमस्तुभ्यं पंचतत्त्वाय ते नमः । पंचविंशतितत्त्वाय तत्त्वाधाराय वै नमः
ତ୍ରିତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପଞ୍ଚତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପଞ୍ଚବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଆଧାର, ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ନମସ୍କାର।
Verse 50
कृष्णाय कृष्णरूपाय लक्ष्मीनाथाय ते नमः । नमः पद्मपलाशाय आनंदाय पराय च
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, କୃଷ୍ଣସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପଦ୍ମପଲାଶ-ନୟନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ; ପରମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।
Verse 51
नमो विश्वंभरायैव पापनाशाय वै नमः । नमः पुण्यसुपुण्याय सत्यधर्माय ते नमः
ବିଶ୍ୱଂଭର, ଜଗତ୍ଧାରକ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପାପନାଶକଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ନମସ୍କାର। ପୁଣ୍ୟ ଓ ସୁପୁଣ୍ୟ ସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସତ୍ୟଧର୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 52
नमोनमः शाश्वतअव्ययाय नमोनमः संघ नभोमयाय । श्रीपद्मनाभाय महेश्वराय नमामि ते केशवपादपद्मम्
ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅବ୍ୟୟ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର; ନଭୋମୟ ଦିବ୍ୟ-ସଂଘ ସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମନାଭ, ମହେଶ୍ୱର, ହେ କେଶବ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
Verse 53
आनंदकंद कमलाप्रिय वासुदेव सर्वेश ईश मधुसूदन देहि दास्यम् । पादौ नमामि तव केशव जन्मजन्म कृपां कुरुष्व मम शांतिद शंखपाणे
ହେ ଆନନ୍ଦକନ୍ଦ, କମଲାପ୍ରିୟ ବାସୁଦେବ, ସର୍ବେଶ୍ୱର, ପରମ ଈଶ, ମଧୁସୂଦନ! ମୋତେ ଦାସ୍ୟଭାବ ଦିଅ। ହେ କେଶବ! ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରେ; ହେ ଶାନ୍ତିଦାତା, ଶଂଖଧାରୀ! ମୋପରେ କୃପା କର।
Verse 54
संसारदारुणहुताशनतापदग्धं पुत्रादिबंधुमरणैर्बहुशोकतापैः । ज्ञानांबुदेन मम प्लावय पद्मनाभ दीनस्य मच्छरणरूपभवस्व नाथ
ସଂସାରରୂପୀ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିର ତାପରେ ଦଗ୍ଧ, ଏବଂ ପୁତ୍ରାଦି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁଜନିତ ଅନେକ ଶୋକରେ ପୀଡିତ ମୋତେ—ହେ ପଦ୍ମନାଭ! ଜ୍ଞାନସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ଲାବିତ କର। ହେ ନାଥ! ଏହି ଦୀନ ପାଇଁ ତୁମ ପାଦକୁ ଶରଣରୂପ କର।
Verse 55
एवं स्तोत्रं समाकर्ण्य त्वंगस्यापि महात्मनः । दर्शयित्वा स्वकं रूपं घनश्यामं महौजसम्
ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ତ୍ୱଙ୍ଗଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣି, ସେ ନିଜ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ—ଘନମେଘ ପରି ଶ୍ୟାମ ଏବଂ ମହାତେଜରେ ଦୀପ୍ତ।
Verse 56
शंखचक्रगदापाणिं पद्महस्तं महाप्रभुम् । वैनतेयसमारूढमात्मरूपं प्रदर्शितम्
ସେ ନିଜ ଆତ୍ମରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ—ମହାପ୍ରଭୁ; ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା, ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଏବଂ ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ଉପରେ ଆରୂଢ।
Verse 57
सर्वाभरणशोभांगं हारकंकणकुंडलैः । राजमानं परं दिव्यं निर्मलं वनमालया
ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣର ଶୋଭାରେ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା—ହାର, କଙ୍କଣ ଓ କୁଣ୍ଡଳରେ; ସେ ପରମ ଦିବ୍ୟ, ନିର୍ମଳ, ଏବଂ ବନମାଳାରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ ରାଜମାନ ଥିଲେ।
Verse 58
अंगस्याग्रे हृषीकेशः शोभमान महत्प्रभः । श्रीवत्सांकेन पुण्येन कौस्तुभेन जनार्दनः
ଅଙ୍ଗଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅପାର ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ହୃଷୀକେଶ ବିରାଜିତ ଥିଲେ—ଜନାର୍ଦନ; ତାଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳେ ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀବତ୍ସଚିହ୍ନ ଓ କୌସ୍ତୁଭମଣିର ଅଲଙ୍କାର ଶୋଭିତ ଥିଲା।
Verse 59
दर्शयित्वा स्वकं देहं सर्वदेवमयो हरिः । स उवाच महात्मानं तमंगमृषिसत्तमम्
ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଦର୍ଶାଇ, ସର୍ବଦେବମୟ ହରି ପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା—ଅଙ୍ଗର ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଙ୍କୁ ବଚନ କହିଲେ।
Verse 60
भो भो विप्र महाभाग श्रूयतां वचनं शुभम् । मेघगंभीरघोषेण समाभाष्य द्विजोत्तमम्
“ହେ ହେ ମହାଭାଗ ବିପ୍ର! ମୋର ଶୁଭ ବଚନ ଶୁଣ,” ବୋଲି ମେଘଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନାସଦୃଶ ସ୍ୱରରେ ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
Verse 61
तपसानेन तुष्टोस्मि वरं वरय शोभनम् । तुष्यमाणं हृषीकेशं तं दृष्ट्वा कमलापतिम्
“ତୋର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ଏକ ଶୋଭନ ବର ମାଗ।” ଏହିପରି କହୁଥିବା ତୁଷ୍ଟ ହୃଷୀକେଶ—କମଳାପତି—ଙ୍କୁ ଦେଖି (ସେ) ଭକ୍ତିରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ।
Verse 62
दीप्यमानं विराजंतं विश्वरूपं जनेश्वरम् । पादांबुजद्वयं तस्य प्रणम्य च पुनःपुनः
ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ବିରାଜମାନ ବିଶ୍ୱରୂପ ଜନେଶ୍ୱରଙ୍କ ସେଇ ପଦ୍ମପାଦଯୁଗଳକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରି (ସେ) ପରେ କହିଲେ/ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
Verse 63
हर्षेण महताविष्टस्तमुवाच जनार्दनम् । दासोहं तव देवेश शंखचक्रगदाधर
ମହାହର୍ଷରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲା— “ହେ ଦେବେଶ! ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ।”
Verse 64
वरं मे दातुकामोसि देहि त्वं वंशजं सुतम् । दिवि शक्रो यथाऽभाति सर्वतेजः समन्वितः
“ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ; ତେଣୁ ମୋ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିବା ଏକ ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ— ଯେ ଦିବିରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି ସମସ୍ତ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବ।”
Verse 65
तादृशं देहि मे पुत्रं सर्वलोकस्य रक्षकम् । सर्वदेवप्रियं देव ब्रह्मण्यं धर्मपंडितम्
“ମୋତେ ସେପରି ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ— ଯେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ହେବ; ହେ ଦେବ, ଯେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମପଣ୍ଡିତ ହେବ।”
Verse 66
दातारं ज्ञानसंपन्नं धर्मतेजः समन्वितम् । त्रैलोक्यरक्षकं कृष्ण सत्यधर्मानुपालकम्
“ହେ କୃଷ୍ଣ! ଦାନଶୀଳ, ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ, ଧର୍ମତେଜରେ ଯୁକ୍ତ; ତ୍ରିଲୋକ୍ୟର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ସତ୍ୟଧର୍ମକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପାଳନ କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ।”
Verse 67
यज्वनामुत्तमं चैकं शूरं त्रैलोक्यभूषणम् । ब्रह्मण्यं वेदविद्वांसं सत्यसंधं जितेंद्रियम्
ସେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ—ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଶୂର, ତ୍ରିଲୋକ୍ୟର ଭୂଷଣ; ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟନିଷ୍ଠ, ବେଦବିଦ୍ୱାନ; ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲା।
Verse 68
अजितं सर्वजेतारं विष्णुं तेजःसमप्रभम् । वैष्णवं पुण्यकर्तारं पुण्यजं पुण्यलक्षणम्
ଅଜିତ, ସର୍ବଜେତା, ତେଜସ୍ସମ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ—ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଭୁ—ପୁଣ୍ୟକର୍ତ୍ତା; ପୁଣ୍ୟଜ ଓ ପୁଣ୍ୟଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନ।
Verse 69
शांतं तु तपसोपेतं सर्वशास्त्रविशारदम् । वेदज्ञं योगिनां श्रेष्ठं भवतो गुणसंनिभम्
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶାନ୍ତ, ତପସ୍ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିଶାରଦ—ବେଦଜ୍ଞ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ।
Verse 70
ईदृशं देहि मे पुत्रं दातुकामो यदा वरम् । श्रीवासुदेव उवाच । एभिर्गुणैः समोपेतस्तव पुत्रो भविष्यति
“ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୋତେ ଏପରି ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ।” ଶ୍ରୀ ବାସୁଦେବ କହିଲେ—“ଏହି ଗୁଣମାନେ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ତୁମ ପୁତ୍ର ହେବ।”
Verse 71
अत्रिवंशस्य वै धर्ता विश्वस्यास्य महामते । तेजसा यशसा पुण्यैः पितरं चोद्धरिष्यति
ହେ ମହାମତେ! ସେ ଅତ୍ରିବଂଶର ଧର୍ତ୍ତା ହେବ; ନିଜ ତେଜ, ଯଶ ଓ ପୁଣ୍ୟଦ୍ୱାରା ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିବ।
Verse 72
उद्धरिष्यति यः सत्यैः पितरं च पितामहम् । भवान्यास्यति मे स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम्
ଯେ ସତ୍ୟାଚରଣଦ୍ୱାରା ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ, ସେ ମୋ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ—ସେହି ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ।
Verse 73
इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तमंगं प्रति स द्विज । कस्यचित्पुण्यवीर्यस्य पुण्यां कन्यां विवाहय
ଏହିପରି କହି ଦେବଦେବେଶ୍ୱର, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଅଙ୍ଗଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମହାପୁଣ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟବୀର୍ୟ ଥିବା କାହାରୋ ପୁଣ୍ୟବତୀ କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ବିବାହ କର।”
Verse 74
तस्यामुत्पादय सुतं शुभं पुण्यावह प्रियम् । स भविष्यति धर्मात्मा मत्प्रसादान्महामते
ତାହାରେ ତୁମେ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଉ— ଶୁଭ, ପ୍ରିୟ ଓ ପୁଣ୍ୟବାହକ। ହେ ମହାମତେ, ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ହେବ।
Verse 75
सर्वज्ञः सर्ववेत्ता च यादृशो वांछितस्त्वया । एवं वरं ततो दत्वा अंतर्धानं गतो हरिः
ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବବେତ୍ତା ହରି ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଥିଲ, ସେପରି ବର ଦେଇ ପରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।