Adhyaya 26

Verse 1

सूत उवाच । तं पुत्रं निहतं श्रुत्वा सा दितिर्दुःखपीडिता । पुत्रशोकेन तेनैव संदग्धा द्विजसत्तमाः

ସୂତ କହିଲେ—ପୁତ୍ର ନିହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି ଦିତି ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହେଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେହି ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସେ ଅନ୍ତରେ ଅନ୍ତରେ ଯେନ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 2

पुनरूचे महात्मानं कश्यपं मुनिपुंगवम् । इंद्रस्यापि सुदुष्टस्य वधार्थं द्विजसत्तम

ପୁନର୍ବାର ସେ ମହାତ୍ମା ମୁନିପୁଙ୍ଗବ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।

Verse 3

ब्रह्मतेजोमयं तीव्रं दुःसहं सर्वदैवतैः । पुत्रैकं दीयतां कांत सुप्रियाहं यदा विभो

ଏହି ବ୍ରହ୍ମତେଜୋମୟ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତେଜ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅସହ୍ୟ। ତେଣୁ, ହେ କାନ୍ତ! ହେ ବିଭୋ! ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟା; ଏହା ବହିବାକୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଦାନ କର।

Verse 4

कश्यप उवाच । निहतौ बलवृत्रौ च मम पुत्रौ महाबलौ । अघमाश्रित्य देवेन इंद्रेणापि दुरात्मना

କଶ୍ୟପ କହିଲେ—ମୋର ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ, ବଳ ଓ ବୃତ୍ର, ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେଇ ଦୁରାତ୍ମା ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ର ପାପକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଛି।

Verse 5

तस्यैव च वधार्थाय पुत्रमेकं ददाम्यहम् । वर्षाणां तु शतैकं त्वं शुचिर्भव यशस्विनि

ତାହାର ବଧ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଦେବି। ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ! ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷ ଶୁଚି ଓ ନିୟମବତୀ ରୁହ।

Verse 6

एवमुक्त्वा स योगींद्रो हस्तं शिरसि वै तदा । दत्त्वादित्या सहैवासौ गतो मेरुं तपोवनम्

ଏଭଳି କହି ସେ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର ତେବେ ତାଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ହସ୍ତ ରଖିଲେ। ଆଦିତ୍ୟାଙ୍କ ସହ ସେ ମେରୁ ପର୍ବତର ତପୋବନକୁ ଗଲେ।

Verse 7

तपस्तताप सा देवी तपोवननिवासिनी । शुचिष्मती सदा भूत्वा पुत्रार्था द्विजसत्तम

ତପୋବନରେ ବସୁଥିବା ସେଇ ଦେବୀ କଠୋର ତପ କଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମ! ପୁତ୍ରଲାଭ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ସେ ସଦା ଶୁଚି ଓ ଦୀପ୍ତିମତୀ ରହିଲେ।

Verse 8

ततो देवः सहस्राक्षो ज्ञात्वा उद्यममेव च । दित्याश्चैव महाभाग अंतरप्रेक्षकोऽभवत्

ତେବେ ସହସ୍ରନେତ୍ର ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ଉଦ୍ୟମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣି, ହେ ମହାଭାଗ, ଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ହୋଇ ରହିଲେ।

Verse 9

पंचविंशाब्दिको भूत्वा देवराड्दैवतोपमः । ब्राह्मणस्य च रूपेण तस्याश्चांतिकमागतः

ପଞ୍ଚବିଂଶତି ବର୍ଷର ବୟସ ଧାରଣ କରି, ଦେବରାଜ—ଦୈବ ତେଜରେ ସମାନ—ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ନେଇ ସେ ତାହାର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

Verse 10

स तां प्रणम्य धर्मात्मा मातरं तपसान्विताम् । तयोक्तस्तु सहस्राक्षो भवान्को द्विजसत्तम

ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ତପସ୍ୟାସମ୍ପନ୍ନ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ତାପରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାହାକୁ କହିଲେ—“ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କିଏ?”

Verse 11

तामुवाच सहस्राक्षः पुत्रोऽहं तव शोभने । ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च धर्मं जानामि भामिनि

ସହସ୍ରାକ୍ଷ କହିଲେ—“ହେ ଶୋଭନେ, ମୁଁ ତୁମ ପୁତ୍ର। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦବିଦ୍; ଧର୍ମକୁ ଜାଣେ, ହେ ଭାମିନି।”

Verse 12

तपसस्तव साहाय्यं करिष्ये नात्र संशयः । शुश्रूषति स तां देवीं मातरं तपसान्विताम्

“ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏଭଳି କହି ସେ ତପସ୍ୟାସମ୍ପନ୍ନ ମାତୃଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସେବା କଲେ।

Verse 13

तमिंद्रं सा न जानाति आगतं दुष्टकारिणम् । धर्मपुत्रं विजानाति शुश्रूषंतं दिने दिने

ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିବାକୁ ଆସିଥିବା ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସେ ଚିହ୍ନିପାରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଦିନେଦିନେ ଭକ୍ତିରେ ସେବା କରୁଥିବା ଧର୍ମପୁତ୍ରକୁ ସେ ଚିହ୍ନେ।

Verse 14

अंगं संवाहयेद्देव्याः पादौ प्रक्षालयेत्ततः । पत्रं मूलं फलं तत्र वल्कलाजिनमेव च

ଦେବୀଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ମୃଦୁଭାବେ ସଂବାହନ କରି, ପରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ପତ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ, ଏବଂ ବଲ୍କଳବସ୍ତ୍ର ଓ ମୃଗଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

ददात्येवं स धर्मात्मा तस्यै दित्यै सदैव हि । भक्त्या संतोषिता तस्य संतुष्टा तमभाषत

ଏଭଳି ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁରୁଷ ସଦାହି ଦିତିଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଦିତି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 16

पुत्रे जाते महापुण्ये इंद्रे च निहते सति । कुरु राज्यं महाभाग पुत्रेण मम दैवकम्

ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଛି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ନିହତ ହୋଇଛି। ହେ ମହାଭାଗ, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ମୋର ଦୈବଗତି ମୋ ପୁତ୍ର ସହିତ ଜଡିତ।

Verse 17

एवमस्तु महाभागे ते प्रसादाद्भविष्यति । तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुरभवत्पाकशासनः

ସେ କହିଲା—“ଏବମସ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗେ; ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ହେବ।” ତାପରେ ପାକଶାସନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସୁଯୋଗ ଖୋଜି, ତାଙ୍କ ଦୁର୍ବଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲା।

Verse 18

ऊने वर्षशते चास्या ददर्शांतरमच्युतः । अकृत्वा पादयोः शौचं दितिः शयनमाविशत्

ଶତବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଅଚ୍ୟୁତ ତାହାର ଆଚରଣରେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖିଲେ। ଦିତି ପାଦ ଶୌଚ ନ କରି ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇଲା।

Verse 19

शय्यांते सा शिरः कृत्वा मुक्तकेशातिविह्वला । निद्रामाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य ह

ଶୟ୍ୟାର ଶେଷରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି, କେଶ ଖୋଲା ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେ ନିଦ୍ରାକୁ ଗଲା—ଯେନେ ତାହାର କୁକ୍ଷିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 20

वज्रपाणिस्ततो गर्भं सप्तधा तं न्यकृंतत । वज्रेण तीक्ष्णधारेण रुरोद उदरे स्थितः

ତାପରେ ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ସେଇ ଗର୍ଭକୁ ସପ୍ତଧା କାଟିଦେଲେ; ଉଦରସ୍ଥ ସେ କାନ୍ଦିଉଠିଲା।

Verse 21

स गर्भस्तत्र विप्रेंद्रा इंद्रहस्तगतेन वै । रोदमानं महागर्भं तमुवाच पुनः पुनः

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ, ସେଠାରେ ସେଇ ଗର୍ଭ ନିଶ୍ଚୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତକୁ ଆସିଲା; କାନ୍ଦୁଥିବା ସେ ମହାଗର୍ଭକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ପୁନଃ କହିଲେ।

Verse 22

शतक्रतुर्महातेजा मा रोदीरित्यभाषत । सप्तधा कृतवाञ्छक्रस्तं गर्भं दितिजं पुनः

ଶତକ୍ରତୁ ମହାତେଜା ଶକ୍ର କହିଲେ, “କାନ୍ଦନି।” ତାପରେ ଶକ୍ର ଦିତିଜ ସେଇ ଗର୍ଭକୁ ପୁନର୍ବାର ସପ୍ତଧା କରିଦେଲେ।

Verse 23

एकैकं सप्तधा च्छित्त्वा रुदमानं स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः

ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ରୁଦନ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସାତ ଭାଗରେ ଛେଦ କଲେ। ଏଭଳି ମହାଓଜସ୍ବୀ ଦେବତା ମରୁତମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 24

यथा इंद्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्य महाकायास्तीव्र तेजः पराक्रमाः

ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ସେମାନଙ୍କୁ ନାମକରଣ କଲେ, ପରେ ସେମାନେ ସେହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ—ଅତିବୀର୍ୟ, ମହାକାୟ, ତୀବ୍ର ତେଜ ଓ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ।

Verse 25

एकोना वै बभूवुस्ते पंचाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इंद्रमेव समाश्रिताः

ତାପରେ ସେମାନେ ଉଣପଞ୍ଚାଶ ମରୁତ ହେଲେ। ‘ମରୁତ’ ନାମରେ ସେମାନେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରି, କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

Verse 26

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे मरुदुत्पत्तिर्नाम षड्विंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ‘ମରୁଦୁତ୍ପତ୍ତି’ ନାମକ ଷଡ୍ବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 27

क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः

କ୍ରମକ୍ରମେ ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା—ପୃଥୁଙ୍କ ରାଜ୍ୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି। ସେଇ ଦେବପୁରୁଷ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ—ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଜଗଦ୍ଗୁରୁ।

Verse 28

तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्व एकः प्रजापतिः । पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि

ସେଇ ତପଶ୍ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପ, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଜାପତି। ସେଇ ପର୍ଜନ୍ୟ (ବର୍ଷାଦାତା), ପାବକ (ଅଗ୍ନି), ପରମ ପୁଣ୍ୟ—ସେଇ ସର୍ବାତ୍ମା, ସତ୍ୟରେ ସର୍ବସ୍ୱ।

Verse 29

तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजंगमम् । भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ ଏହି ଭୂତସୃଷ୍ଟିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଜାଣେ, ତାହା ପାଇଁ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସହିତ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଣ୍ୟମୟ ହୋଇଯାଏ।

Verse 30

नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः । इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम्

ଏଠାରେ ପତନର ଭୟ ନାହିଁ; ତେବେ ପରଲୋକର ଭୟ କେଉଁଠୁ? ଏହି ସୃଷ୍ଟି-ବ୍ୟବସ୍ଥା ମହାପୁଣ୍ୟମୟ, ଶୁଭ ଏବଂ ସର୍ବପାପହରା।

Verse 31

यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः

ଯେ ନର ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେ ଧନ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ; ସେ ସତ୍ୟସମନ୍ୱିତ।

Verse 32

यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति

ଯେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିବର୍ଣ୍ଣନ ଶୁଣେ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପାଏ। ସର୍ବପାପରୁ ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ହୋଇ ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ।