Adhyaya 25

Verse 1

सूत उवाच । इयं हि का गायति चारुलोचना विलासभावैः परिविश्वमेव । अतीव बाला शुशुभे मनोहरा संपूर्णभावैः परिमोहयेज्जनम्

ସୂତ କହିଲେ—ଏହି ସୁନ୍ଦର ବିଶାଳନୟନା କିଏ, ଯେ ଲୀଳାମୟ ଭାବରେ ଗାଇ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଯେନ ଭରିଦେଉଛି? ଅତି କିଶୋରୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନୋହର ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତ, ଏବଂ ନିଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକର୍ଷଣରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଥା ମୋହିତ କରେ।

Verse 2

दृष्ट्वा स रंभां कमलायताक्षीं पीनस्तनीं चर्चितकुंकुमांगीम् । पद्माननां कामगृहं ममैषा नो वा रतिश्चारुमनोहरेयम्

ସେ ରମ୍ଭାକୁ ଦେଖିଲା—କମଳଦୀର୍ଘନୟନା, ପୀନସ୍ତନା, କୁଙ୍କୁମଲେପିତ ଅଙ୍ଗଶୋଭାଯୁକ୍ତା। ମନେ ଭାବିଲା—‘ଏହି ପଦ୍ମମୁଖୀ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର କାମର ଗୃହ; ନଚେତ୍ କି ଏହି ମନୋହରୀ ରତି ହେବ?’

Verse 3

संपूर्णभावां परिरूपयुक्तां कामांगशीलामतिशीलभावाम् । यास्याम्यहं वश्यमिहैव अस्या मनोभवेनाद्य इहैव प्रेषितः

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌନ୍ଦର୍ୟଭାବରେ ଯୁକ୍ତ, ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ, କାମମୟ ଲାବଣ୍ୟ ଓ ଅତିମୋହକ ସ୍ୱଭାବବତୀ—ମୁଁ ଏବେଇ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଏଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର ବଶରେ ଆଣିବି; କାରଣ ଆଜି ମୋତେ ସ୍ୱୟଂ ମନୋଭବ (କାମଦେବ) ଏଠାକୁ ପ୍ରେଷିତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 4

इतीव दैत्यः सुविचिंतयान्वितः कामेन मुग्धो बहुकालनोदितः । समातुरस्तत्र जगाम सत्वरमुवाच तां दीनमनाः सुलोचनाम्

ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ଦୈତ୍ୟ ନିଜ ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘକାଳ ଜାଗ୍ରତ କାମମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ବ୍ୟାକୁଳ ମନେ ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଧାଇଗଲା। ଦୀନ ହୃଦୟରେ ସେ ସୁଲୋଚନାଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 5

कस्यासि वा सुंदरि केन प्रेषिता किं नाम ते पुण्यतमं वदस्व मे । तवैव रूपेण महातितेजसा मुग्धोस्मि बाले मम वश्यतां व्रज

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ କାହାର? ତୁମକୁ କିଏ ପଠାଇଛି? ହେ ପରମ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ତୁମ ନାମ ମୋତେ କୁହ। ତୁମ ମହାତେଜମୟ ରୂପରେ ମୁଁ ମୁଗ୍ଧ; ହେ ବାଲେ, ମୋ ବଶକୁ ଆସ।

Verse 6

एवमुक्ता विशालाक्षी वृत्रं कामाकुलं प्रति । अहं रंभा महाभाग क्रीडार्थं वनमुत्तमम्

ଏହିପରି କୁହାଯାଇଲା ପରେ ବିଶାଳନୟନୀ କନ୍ୟା କାମେ ବ୍ୟାକୁଳ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା—“ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ରମ୍ଭା; କ୍ରୀଡାର୍ଥେ ଏହି ଉତ୍ତମ ବନକୁ ଆସିଛି।”

Verse 7

सखीसार्धं समायाता नंदनं वनमुत्तमम् । त्वं तु को वा किमर्थं हि मम पार्श्वं समागतः

ମୁଁ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ଉତ୍ତମ ନନ୍ଦନ ବନକୁ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ତୁମେ କିଏ, ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ?

Verse 8

वृत्र उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि योहं बाले समागतः । हुताशनात्समुत्पन्नः कश्यपस्य सुतः शुभे

ବୃତ୍ର କହିଲା—“ଶୁଣ, ହେ ବାଲେ, ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ମୁଁ କିଏ ତାହା କହୁଛି। ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ହୁତାଶନ ଅଗ୍ନିଦେବରୁ ଜନ୍ମିତ; କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର।”

Verse 9

सखाहं देवदेवस्य इंद्र स्यापि वरानने । ऐंद्रं पदं वरारोहे अर्धं मे भुक्तिमागतम्

ହେ ଵରାନନେ! ମୁଁ ଦେବଦେବଙ୍କ ସଖା; ଏବଂ ହେ ଵରାରୋହେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଐନ୍ଦ୍ର ପଦ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କେବଳ ଅର୍ଧମାତ୍ର—ଯେନ ପୂର୍ବରୁ ଭୋଗିତ—ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।

Verse 10

अहं वृत्रः कथं देवि मामेवं न तु विंदसि । त्रैलोक्यं वशमायातं यस्यैव वरवर्णिनि

ମୁଁ ବୃତ୍ର। ହେ ଦେବି, ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି କାହିଁକି ଚିହ୍ନୁନାହ? ହେ ଵରବର୍ଣ୍ଣିନି, ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ ବଶୀଭୂତ ହୋଇଛି।

Verse 11

अहं शरणमायातः कामाद्रक्ष वरानने । भजस्व मां विशालाक्षि कामेनाकुलितं प्रिये

ମୁଁ ଶରଣକୁ ଆସିଛି; ହେ ଵରାନନେ, କାମରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି ପ୍ରିୟେ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ କାମେ ଆକୁଳ ଓ ଆକ୍ରାନ୍ତ।

Verse 12

रंभोवाच । वशगा हं तवैवाद्य भविष्यामि न संशयः । यं यं वदाम्यहं वीर तं तं कार्यं त्वयैव हि

ରମ୍ଭା କହିଲା—ଆଜିଠାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତୁମ ବଶରେ ରହିବି। ହେ ବୀର, ମୁଁ ଯାହା ଯାହା କହିବି, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ କରିବାକୁ ପଡିବ।

Verse 13

एवमस्तु महाभागे तं तं सर्वं करोम्यहम् । एवं संबंधकं कृत्वा तया सह महाबलः

ହେ ମହାଭାଗେ, ଏଭଳି ହେଉ; ତୁମେ ଯାହା ଯାହା କହିବ, ସେ ସବୁ ମୁଁ କରିବି। ଏଭଳି ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ମହାବଳୀ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲା।

Verse 14

तस्मिन्वने महापुण्ये रेमे दानवसत्तमः । तस्या गीतेन नृत्येन हास्येन ललितेन च

ସେଇ ମହାପୁଣ୍ୟବନରେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ରମଣ କଲା—ତାହାର ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ହାସ୍ୟ ଓ ଲଲିତ ଲୀଳାରେ ମୋହିତ ହୋଇ।

Verse 15

अतिमुग्धो महादैत्यः स तस्याः सुरतेन च । तमुवाच महाभागं वृत्रं दानवसत्तमम्

ସେ ମହାଦୈତ୍ୟ ଅତିମୁଗ୍ଧ ହେଲା—ତାହାର ସୁରତସୁଖରେ ମଧ୍ୟ; ତାପରେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଭାଗ ବୃତ୍ରକୁ କହିଲା।

Verse 16

सुरापानं कुरुष्वेह पिबस्व मधुमाधवीम् । तामुवाच विशालाक्षीं रंभां शशिनिभाननाम्

“ଏଠାରେ ସୁରାପାନ କର; ଏହି ମଧୁମୟୀ ମାଧବୀ ମଦିରା ପିଅ।” ଏଭଳି କହି ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ଶଶିନିଭାନନା ରମ୍ଭାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।

Verse 17

पुत्रोहं ब्राह्मणस्यापि वेदवेदांगपारगः । सुरापानं कथं भद्रे करिष्यमि विनिंदितम्

ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣର ପୁତ୍ର, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ; ହେ ଭଦ୍ରେ, ନିନ୍ଦିତ ସୁରାପାନ ମୁଁ କିପରି କରିବି?

Verse 18

तया तु रंभया देव्या प्रीत्या दत्ता सुरा हठात् । तस्या दाक्षिण्यभावेन सुरापानं कृतं तदा

କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ରମ୍ଭା ପ୍ରୀତିରେ ହଠାତ୍ ସୁରା ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦାକ୍ଷିଣ୍ୟଭାବରୁ ସେ ତେବେ ସୁରାପାନ କଲା।

Verse 19

अतीवमुग्धं सुरया ज्ञानभ्रष्टो यदाभवत् । तदंतरे सुरेंद्रेण वज्रेण निहतस्तदा

ଯେତେବେଳେ ସେ ସୁରାମଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ବିବେକ-ଜ୍ଞାନ ହରାଇଲା, ସେହି ଅବସରରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ତତ୍କ୍ଷଣେ ତାହାକୁ ନିହତ କଲେ।

Verse 20

ब्रह्महत्यादिकैः पापैः स लिप्तो वृत्रहा ततः । ब्राह्मणास्तु ततः प्रोचुरिंद्र पापं कृतं त्वया

ତାପରେ ବୃତ୍ରହା ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ। ତାହାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ— “ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପାପ କରିଛ।”

Verse 21

अस्माद्वाक्यात्तु विश्वस्तो वृत्रो नाम महाबलः । हतो विश्वासभावेन एवं पापं त्वया कृतम्

ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ କରି ମହାବଳୀ ‘ବୃତ୍ର’ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇଥିଲା; ସେହି ବିଶ୍ୱାସଭାବରେ ହିଁ ସେ ହତ ହେଲା— ଏଭଳି ଏହି ପାପ ତୁମେ କରିଛ।

Verse 22

इंद्र उवाच । येन केनाप्युपायेन हंतव्योरिः सदैव हि । देवब्राह्मणहंतारं यज्ञानां धर्मकंटकम्

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— “ଯେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ହେଉ, ଏହି ଶତ୍ରୁକୁ ସଦା ବଧ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ଦେବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମର କଣ୍ଟକ।”

Verse 23

निहतं दानवं दुष्टं त्रैलोक्यस्यापि नायकम् । तदर्थं कुपिता यूयमेतन्न्यायस्य लक्षणम्

“ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ନାୟକ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ନିହତ ହୋଇଛି। ତାହା ପାଇଁ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ସେହିଟା ତୁମ ନ୍ୟାୟବୋଧର ଲକ୍ଷଣ।”

Verse 24

विचारमेवं कर्त्तव्यं भवद्भिर्द्विजसत्तमाः । पश्चात्कोपं प्रकर्त्तव्यमन्यायं मम चिंत्यताम्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତୁମେ ଏହିପରି ଭାବେ ବିଚାର କର; ତାପରେ ମାତ୍ର କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କର। ମୋ ପ୍ରତି କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ, ଚିନ୍ତା କର।

Verse 25

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वृत्रासुरवधोनाम पंचविंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ‘ବୃତ୍ରାସୁରବଧ’ ନାମକ ପଞ୍ଚବିଂଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 26

जग्मुः स्वस्थानमेवं हि निहते धर्मकंटके

ଧର୍ମର କଣ୍ଟକ ନିହତ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ।