Adhyaya 24

Verse 1

सूत उवाच । हतं श्रुत्वा दितिः पुत्रं सुबलं बलमेव च । रुदितं करुणं कृत्वा हा हा कष्टं भृशं मम

ସୂତ କହିଲେ—ସୁବଳ ଓ ବଳ ନାମକ ପୁତ୍ରଦ୍ୱୟ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ଦିତି କରୁଣ ରୋଦନ କରି, “ହା ହା! ମୋର ଦୁଃଖ କେତେ ଭୟଙ୍କର!” ବୋଲି କାନ୍ଦିଲେ।

Verse 2

एवं सुकरुणं कृत्वा बहुकालं तपस्विनी । सा गता कश्यपं कांतं तमुवाच यशस्विनी

ଏଭଳି ଦୀର୍ଘକାଳ କରୁଣ ଭାବ ଧାରଣ କରି ସେଇ ତପସ୍ବିନୀ, ଯଶସ୍ବିନୀ ଦିତି ପ୍ରିୟ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 3

तव पुत्रो महापाप इंद्रः सुरगणेश्वरः । सागरोपगतं दृष्ट्वा बलं मे ब्रह्मलक्षणम्

ତୁମ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର, ସୁରଗଣଙ୍କ ଅଧୀଶ୍ୱର, ମହାପାପୀ; ମୋର ବ୍ରହ୍ମଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ବଳ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖି ସେ ତଦନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲା।

Verse 4

वज्रेण घातयामास संध्यामास्यंतमेव हि । एवं श्रुत्वा ततः क्रुद्धो मरीचितनयस्तदा

ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ହିଁ ସେ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି ତାହାକୁ ହତ କଲା; ଏହା ଶୁଣି ମରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା।

Verse 5

क्रोधेन महताविष्टः प्रजज्वालेव वह्निना । अवलुंच्य जटामेकां शुच्यग्नौ स द्विजोत्तमः

ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଜଟାର ଗୋଟିଏ ଗୁଛ ଉପାଡ଼ି ଶୁଚି ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

Verse 6

इंद्रस्यैव वधार्थाय पुत्रमुत्पादयाम्यहम् । तस्मात्कुंडात्समुत्पन्नो हुताशनमुखादपि

“ଇନ୍ଦ୍ରବଧ ପାଇଁ ମାତ୍ର ମୁଁ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପାଦନ କରିବି; ସେ ସେହି କୁଣ୍ଡରୁ—ହୁତାଶନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଯେପରି—ସମୁତ୍ପନ୍ନ ହେବ।”

Verse 7

कृष्णांजनचयोपेतः पिंगाक्षो भीषणाकृतिः । दंष्ट्राकरालवक्त्रांतो जगतां भयदायकः

କଳା ଅଞ୍ଜନର ଲେପରେ ଯୁକ୍ତ, ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ଓ ଭୀଷଣ ଆକୃତିଧାରୀ—ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ ବିକରାଳ ମୁଖବାନ—ସେ ଜଗତମାନଙ୍କୁ ଭୟଦାୟକ ହେଲା।

Verse 8

महाचर्वरिको घोरः खड्गचर्मधरस्तथा । सर्वांगतेजसा दीप्तो महामेघोपमो बली

ଘୋର ମହାଚର୍ବରିକ ଖଡ୍ଗ ଓ ଚର୍ମ (ଢାଳ) ଧାରଣ କରି, ସର୍ବାଙ୍ଗ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ—ବଳବାନ ଓ ମହାମେଘ ସଦୃଶ ଦେଖାଗଲା।

Verse 9

उवाच कश्यपं विप्रमादेशो मम दीयताम् । कस्मादुत्पादितो विप्र भवता कारणं वद

ସେ କଶ୍ୟପ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲା—“ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ବିପ୍ର, କେଉଁ କାରଣରୁ ଆପଣ ମୋତେ ଉତ୍ପାଦିତ କଲେ? କାରଣ କହନ୍ତୁ।”

Verse 10

तमहं साधयिष्यामि प्रसादात्तव सुव्रत । कश्यप उवाच । अस्या मनोरथं पुत्र पूरयस्व ममैव हि

ହେ ସୁବ୍ରତ! ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିବି। କଶ୍ୟପ କହିଲେ—ପୁତ୍ର, ମୋ ପାଇଁ ଏହାର ମନୋରଥ ପୂରଣ କର।

Verse 11

अदित्यास्त्वं महाप्राज्ञ जहि इंद्रं दुरात्मकम् । निहते देवराजे हि ऐंद्रं पदं प्रभुंक्ष्व च

ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ! ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ; ସେ ଦୁରାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ବଧ କର। ଦେବରାଜ ନିହତ ହେଲେ ଐନ୍ଦ୍ର ପଦର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କର।

Verse 12

एवं तेन समादिष्टः कश्यपेन महात्मना । वृत्रस्तु उद्यमं चक्रे तस्येंद्रस्य वधाय च

ଏଭଳି ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ବୃତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରବଧ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲା।

Verse 13

धनुर्वेदस्य चाभ्यासं स चक्रे पौरुषान्वितः । बलं वीर्यं तथा क्षात्रं तेजो धैर्यसमन्वितम्

ପୌରୁଷରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଧନୁର୍ବେଦର ଅଭ୍ୟାସ କଲା—ବଳ, ବୀର୍ୟ, କ୍ଷାତ୍ରଭାବ, ତେଜ ଓ ଧୈର୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 14

दृष्ट्वा हि तस्य दैत्यस्य सहस्राक्षो भयातुरः । उपायं चिंतितं तस्य वृत्रस्यापि दुरात्मनः

ସେ ଦୈତ୍ୟକୁ ଦେଖି ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଭୟରେ ଆତୁର ହେଲା ଏବଂ ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ବୃତ୍ର ବିରୋଧରେ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 15

वधार्थं देवदेवेन समाहूय महामुनीन् । सप्तर्षीन्प्रेषयामास वृत्रं दैत्येश्वरं प्रति

ବୃତ୍ରବଧର ନିମିତ୍ତେ ଦେବଦେବ ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱର ବୃତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣ କଲେ।

Verse 16

भवंतस्तत्र गच्छंतु यत्र वृत्रः स तिष्ठति । संधिं कुर्वंतु वै तेन सार्द्धं मम मुनीश्वराः

ଯେଉଁଠାରେ ବୃତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସେଠାକୁ ଯାଅ; ହେ ମୋର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତାଙ୍କ ସହ ନିଶ୍ଚୟ ସନ୍ଧି କର।

Verse 17

एवं तेन समादिष्टा मुनयः सप्त ते तदा । वृत्रासुरं ततः प्रोचुः सहस्राक्ष प्रचालिताः

ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ସପ୍ତମୁନି ତେବେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 18

सख्यं कर्तुं प्रयच्छेत्स क्रियतां दैत्यसत्तम । ऋषयः सप्ततत्त्वज्ञा ऊचुर्वृत्रं महाबलम्

ହେ ଦୈତ୍ୟସତ୍ତମ, ସଖ୍ୟ ଦିଅ—ସଖ୍ୟ କରାଯାଉ। ଏହିପରି ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ମହାବଳୀ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 19

सहस्राक्षो महाप्राज्ञो भवता सह सत्तम । मैत्रमिच्छति वै कर्तुं तत्कथं न करोषि किम्

ହେ ସତ୍ତମ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମ ସହ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ମୈତ୍ରୀ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି କରୁନାହ?

Verse 20

अर्धमैंद्रं पदं वीर सत्वं भुंक्ष्व सुखेन वै । वर्तंत्वर्द्धेन इंद्रस्तु असुरा देवतास्तथा

ହେ ବୀର, ଇନ୍ଦ୍ରପଦର ଅର୍ଧଭାଗ ତୁମେ ସୁଖରେ ଭୋଗ କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଶେଷ ଅର୍ଧରେ ରହୁନ୍ତୁ, ଅସୁର ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁହି।

Verse 21

सुखं वर्तंतु ते सर्वे वैरं चैव विसृज्य वै । वृत्र उवाच । यदि सत्येन देवेंद्रो मैत्रमिच्छति सत्तमः

ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସୁଖରେ ବସ; ବୈରକୁ ସତ୍ୟସାରେ ତ୍ୟାଗ କର। ବୃତ୍ର କହିଲା—ଯଦି ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ତମ, ସତ୍ୟରେ ମୈତ୍ରୀ ଇଚ୍ଛେ…

Verse 22

सत्यमाश्रित्य चैवाहं करिष्ये नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

ସତ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଛଦ୍ମକୁ ଆଗେ ରଖି ଦ୍ରୋହ କଲେ।

Verse 23

तदा किं क्रियते विप्रा इत्यर्थे प्रत्ययं हि किम् । ऋषयस्त्विंद्रमाचख्युरित्यर्थं प्रत्ययं वद

‘ତେବେ କ’ଣ କରିବା, ହେ ବିପ୍ରମାନେ?’—ଏଠାରେ ‘କିମ୍’ ପ୍ରଶ୍ନାର୍ଥକ ପଦ। ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି—ସେ ଉକ୍ତିର ଅଭିପ୍ରାୟ ମଧ୍ୟ କହ।

Verse 24

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे वृत्र । वंचनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ସହସ୍ରସଂହିତାର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ‘ବୃତ୍ର-ବଞ୍ଚନ’ ନାମକ ଚତୁର୍ବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 25

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଲିପ୍ତ ହେବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଛଳକୁ ଆଗେ ରଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୋହ କରିବ।

Verse 26

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । इत्युवाच महाप्राज्ञ त्वामेवं स पुरंदरः

“ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଲିପ୍ତ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଏଭଳି ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ତୁମକୁ କହିଲେ।

Verse 27

एतेन प्रत्ययेनापि सख्यं कुरु महामते । वृत्र उवाच । भवतां शिष्टमार्गेण सत्येनानेन तस्य च

“ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାମତେ, ସଖ୍ୟ କର।” ବୃତ୍ର କହିଲା—“ତୁମମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ଟମାର୍ଗାନୁସାରୀ ସତ୍ୟ ଆଚରଣରେ, ଏବଂ ତାହାର ଏହି ସତ୍ୟତାରେ ମଧ୍ୟ…”

Verse 28

मैत्रमेवं करिष्यामि तेन सार्द्धं द्विजोत्तमाः । वृत्रमिंद्रस्यसंस्थानं नीतं ब्राह्मणपुङ्गवैः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଏଭଳି ମୈତ୍ରୀ କରିବି। ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ବଳ-ସ୍ଥାନ ଥିବା ବୃତ୍ରକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପଥ ଦେଖାଇ ନେଇଗଲେ।

Verse 29

इन्द्रस्तमागतं दृष्ट्वा वृत्रं मित्रार्थमुद्यतः । सिंहासनात्समुत्थाय अर्घमादाय सत्वरः

ବୃତ୍ର ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ମିତ୍ରତାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉଦ୍ୟତ ଇନ୍ଦ୍ର ସିଂହାସନରୁ ଉଠି ଶୀଘ୍ର ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

Verse 30

ददौ तस्मै स धर्मात्मा वृत्राय द्विजसत्तम । अर्धं भुंक्ष्व महाप्राज्ञ ऐंद्रमेतन्महत्पदम्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ବୃତ୍ରକୁ ଏହି ମହାନ୍ ଐନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ରାଜପଦ ଦେଇ କହିଲେ—“ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଏହାର ଅର୍ଧାଂଶ ଭୋଗ କର।”

Verse 31

वर्तितव्यं सुखेनापि आवाभ्यां दैत्यसत्तम । एवं विश्वासयन्दैत्यं वृत्र मैत्रेण वै तदा

“ହେ ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ରହିବା ଉଚିତ।” ଏଭଳି କହି ବୃତ୍ର ସେତେବେଳେ ମୈତ୍ରୀଭାବରେ ଦୈତ୍ୟକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଭରସା ଦେଲା।

Verse 32

गतेषु तेषु विप्रेषु स्वस्थानं द्विजसत्तम । छिद्रं पश्यति दुष्टात्मा वृत्रस्यापि सदैव हि

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ବୃତ୍ରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଛିଦ୍ର ଖୋଜୁଥିଲା—ସୁଯୋଗ ତାକୁଥିଲା।

Verse 33

सावधानत्वमिंद्रोपि दिवारात्रौ प्रचिंतयेत् । तस्यच्छिद्रं न पश्येत वृत्रस्यापि महात्मनः

ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦିନରାତି ସାବଧାନତା ବିଷୟରେ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ସେ ମହାତ୍ମା ବୃତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଛିଦ୍ର—କୌଣସି ସୁଯୋଗ—ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ।

Verse 34

उपायं चिंतयामास तस्यैव वधहेतवे । रंभा संप्रेषिता तेन मोहयस्व महासुरम्

ତାହାର ବଧହେତୁ ସେ ଏକ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲା; ଏବଂ ରମ୍ଭାକୁ ପଠାଇ ଆଦେଶ ଦେଲା—“ସେ ମହାସୁରକୁ ମୋହିତ କର।”

Verse 35

येनकेनाप्युपायेन यथा हत्वा लभे सुखम् । तथा कुरुष्व कल्याणि संमोहाय सुरद्विषः

ଯେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ତାହାକୁ ବଧ କରି ମୁଁ ସୁଖ ପାଉ—ସେହିପରି କର, ହେ କଲ୍ୟାଣୀ; ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ।

Verse 36

वनं पुण्यं महादिव्यं पुण्यपादपसेवितम् । बहुवृक्षफलोपेतं मृगपक्षिसमाकुलम्

ସେ ବନ ପୁଣ୍ୟମୟ, ମହା ଦିବ୍ୟ; ପୁଣ୍ୟ ପାଦପମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଶୋଭିତ, ବହୁବୃକ୍ଷର ଫଳରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଏବଂ ମୃଗ-ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

Verse 37

विमानमंदिरैर्दिव्यैः सर्वत्र परिशोभितम् । दिव्यगंधर्वसंगीतं भ्रमराकुलितं सदा

ସେଠାରେ ସର୍ବତ୍ର ଦିବ୍ୟ ବିମାନ-ମନ୍ଦିର ଓ ଭବ୍ୟ ପ୍ରାସାଦମାନେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ; ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ-ସଙ୍ଗୀତ ନିନାଦିତ ହୁଏ ଏବଂ ସଦା ଭ୍ରମରଦଳରେ ଆକୁଳ ଥିଲା।

Verse 38

कोकिलानां रुतैः पुण्यैः सर्वत्र मधुरायतैः । शिखिसारंगनादैश्च सर्वत्र सुसमाकुलम्

ସର୍ବତ୍ର କୋକିଳମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ କୁହୁଧ୍ୱନି ମଧୁର ଭାବେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା; ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ମୟୂର ଓ ହରିଣର ନାଦରେ ତାହା ସୁସମାକୁଳ ଥିଲା।

Verse 39

दिव्यैस्तु चंदनैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतम् । वापीकुंडतडागैश्च जलपूर्णैर्मनोहरैः

ସେ ବନ ସର୍ବତ୍ର ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା; ଏବଂ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋହର ବାପୀ, କୁଣ୍ଡ ଓ ତଡାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

Verse 40

कमलैः शतपत्रैश्च पुष्पितैः समलंकृतम् । देवगंधर्वसंसिद्धैश्चारणैश्चैव किन्नरैः

ସେ ସ୍ଥାନ ଫୁଟିଥିବା କମଳ ଓ ଶତପତ୍ର ପୁଷ୍ପରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା। ଦେବଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ତାହାକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ।

Verse 41

मुनिभिः शुशुभे दिव्यैर्दिव्योद्यानवरेण च । अप्सरोगणसंकीर्णं नानाकौतुकमंगलैः

ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ଅପ୍ସରାଗଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନାନା କୌତୁକ-ମଙ୍ଗଳ କ୍ରିୟାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।

Verse 42

हेमप्रासादसंबाधं दंडच्छत्रैश्च चामरैः । कलशैश्च पताकाभिः सर्वत्रसमलंकृतम्

ସେ ସ୍ଥାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦରେ ଘନୀଭୂତ ଥିଲା। ଦଣ୍ଡ, ଛତ୍ର, ଚାମର, କଳଶ ଓ ପତାକାଦ୍ୱାରା ସର୍ବତ୍ର ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।

Verse 43

वेदध्वनिसमाकीर्णं गीतध्वनिसमाकुलम् । एवं नंदनमासाद्य सा रंभा चारुहासिनी

ସେଠାରେ ବେଦପାଠର ନାଦ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଓ ଗୀତଧ୍ୱନିରେ ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା। ଏଭଳି ନନ୍ଦନକୁ ପହଞ୍ଚି ଚାରୁହାସିନୀ ରମ୍ଭା ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 44

अप्सरोभिः समं तत्र क्रीडत्येवं विलासिनी । सूत उवाच । एकदा तु स वृत्रो वै कालाकृष्टो गतो वनम्

ସେଠାରେ ସେଇ ବିଲାସିନୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହ ଏଭଳି କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲା। ସୂତ କହିଲେ—ଏକଦା ସେ ବୃତ୍ର କାଳଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ବନକୁ ଗଲା।

Verse 45

कतिभिर्दानवैः सार्द्धं मुदया परया युतः । अलक्ष्ये भ्रमते पार्श्वं तस्यैव च महात्मनः

କିଛି ଦାନବଙ୍କ ସହିତ, ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 46

देवराजोपि विप्रेंद्रश्छिद्रान्वेषी द्विषां किल । स हि वृत्रो महाप्राज्ञो विश्वस्तः सर्वकर्मसु

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଛିଦ୍ର ଖୋଜୁଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ବୃତ୍ର ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଥିଲା।

Verse 47

इंद्रं मित्रं परं जानन्भयं चक्रे न तस्य सः । भ्रममाणो वनं पश्येत्सर्वत्र परमं शुभम्

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପରମ ମିତ୍ର ଭାବେ ଜାଣି ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭୟ ଜନ୍ମାଇଲା ନାହିଁ। ବନେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସବୁଠାରେ ପରମ ଶୁଭକୁ ଦେଖୁଥିଲା।

Verse 48

सुरम्यं कौतुकवनं वनितागणसंकुलम् । चंदनस्यापि वृक्षस्य छायां शीतां सुपुण्यदाम्

ସେ ଏକ ସୁରମ୍ୟ କୌତୁକବନ, ନାରୀମଣ୍ଡଳୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଏବଂ ଚନ୍ଦନବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଶୀତଳ ଛାୟା ମଧ୍ୟ ଥିଲା—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ।

Verse 49

समाश्रित्य विशालाक्षी रंभा तत्र प्रदीव्यति । सखीभिस्तु महाभागा दोलारूढा यशस्विनी

ସେଠାରେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ରମ୍ଭା ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ମହାଭାଗା ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଦୋଳାରେ ଆରୂଢ଼ ଥିଲା।

Verse 50

गायते सुस्वरं गीतं सर्वविश्वप्रमोहनम् । तत्र वृत्रः समायातः कामाकुलितमानसः

ସୁସ୍ୱରରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଗୀତ ଗାଯାଉଥିଲା। ସେଠାକୁ ବୃତ୍ର ଆସିଲା; କାମେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ତାହାର ମନ ଅଶାନ୍ତ ଥିଲା।

Verse 51

दोलारूढां समालोक्य रंभां चारुसुलोचनाम्

ଦୋଳାରେ ଆରୋହିତ, ସୁନ୍ଦର ବିଶାଳନୟନା ରମ୍ଭାକୁ ଦେଖି,