Adhyaya 114

Verse 1

कुंजल उवाच । अथ ते दानवाः सर्वे हुंडस्य परिचारकाः । नहुषस्यापि संवादं रंभया तु यथाश्रुतम्

କୁଞ୍ଜଲ କହିଲେ—ତାପରେ ହୁଣ୍ଡଙ୍କ ପରିଚାରକ ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ, ରମ୍ଭା ସହିତ ନହୁଷଙ୍କ ସମ୍ବାଦକୁ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ ସେପରି ହିଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।

Verse 2

आचचक्षुश्च दैत्येंद्रं हुंडं सर्वं सुभाषितम् । तमाकर्ण्य स चुक्रोध दूतं वाक्यमथाब्रवीत्

ଦୂତ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ହୁଣ୍ଡଙ୍କୁ ସମଗ୍ର ସନ୍ଦେଶ ସୁବଚନରେ କହିଶୁଣାଇଲା। ତାହା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପରେ ଦୂତକୁ ଏହି ବଚନ କହିଲା।

Verse 3

गच्छ वीर ममादेशाज्जानीहि पुरुषं हि तम् । संभाषते तया सार्द्धं पुरुषः शिवकन्यया

“ବୀର, ମୋ ଆଦେଶରେ ଯାଇ ସେ ପୁରୁଷ କିଏ ତାହା ଜାଣି ଆସ। ସେ ତାହାଁରେ ଶିବକନ୍ୟା ସହିତ କଥାହୁଏ।”

Verse 4

स्वामिनिर्देशमाकर्ण्य जगाम लघुदानवः । विविक्ते नहुषं वीरमिदं वचनमब्रवीत्

ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଶୁଣି ସେ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଦାନବ ଚାଲିଗଲା। ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ସେ ବୀର ନହୁଷଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲା।

Verse 5

रथेन साश्वसूतेन दिव्येन परितिष्ठति । धनुषा दिव्यबाणैस्तु सभायां हि भयंकरः

ଅଶ୍ୱ ଓ ସାରଥି ସହିତ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ସେ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଧନୁଷ ଓ ଦିବ୍ୟ ବାଣ ଧାରଣ କରି ସଭାରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭୟଙ୍କର।

Verse 6

कस्य केन तु कार्येण प्रेषितः केन वैभवान् । अनया रंभया तेऽद्य अन्यया शिवकन्यया

ତୁମକୁ କିଏ ଏବଂ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରେଷିତ କରିଛି? ଏବଂ କାହାର ବୈଭବବଳରେ, ହେ ମହିମାନ୍ୱିତ—ଆଜି ଏହି ରମ୍ଭା ଦ୍ୱାରା କି, ନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶିବକନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା?

Verse 7

किमुक्तं तत्स्फुटं सर्वं कथयस्व ममाग्रतः । हुंडस्य देवमर्दस्य न बिभेति भवान्कथम्

ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ସେ ସବୁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କହ। ଦେବମର୍ଦ୍ଦକ ହୁଣ୍ଡକୁ ତୁମେ କିପରି ଭୟ କରୁନାହ?

Verse 8

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यदि जीवितुमिच्छसि । सत्वरं गच्छ मा तिष्ठ दुःसहो दानवाधिपः

ଯଦି ଜୀବିତ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ଏ ସବୁ ମୋତେ କହ। ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ଠିଆ ହେଉନି; ଦାନବାଧିପ ଅସହ୍ୟ।

Verse 9

नहुष उवाच । योऽसावायुर्बली राजा सप्तद्वीपाधिपः प्रभुः । तस्य मां तनयं विद्धि सर्वदैत्यविनाशनम्

ନହୁଷ କହିଲେ— ଯେ ସେଇ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଆୟୁର୍ବଳି, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ପ୍ରଭୁ; ମୋତେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜାଣ—ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ବିନାଶକ।

Verse 10

नहुषं नाम विख्यातं देवब्राह्मणपूजकम् । हुंडेनापहृतं बाल्ये स्वामिना तव दानव

ନହୁଷ ନାମରେ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜକ। ହେ ଦାନବ! ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ହୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ବାଳ୍ୟେ ଅପହରଣ କରିଥିଲା।

Verse 11

सेयं कन्या शिवस्यापि दैत्येनापहृता पुरा । घोरं तपश्चरत्येषा हुंडस्यापि वधाय च

ଏହି ସେଇ କନ୍ୟା, ଶିବଙ୍କର ମଧ୍ୟ (ସମ୍ବନ୍ଧିତା); ପୂର୍ବେ ଜଣେ ଦୈତ୍ୟ ତାକୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲା। ଏବେ ସେ ଘୋର ତପ କରୁଛି—ହୁଣ୍ଡର ବଧ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।

Verse 12

योहमादौ हृतो बालस्त्वया यः सूतिकागृहात् । दास्या अपि करे दत्तः सूदस्यापि दुरात्मना

ମୁଁ ସେଇ ଶିଶୁ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ସୂତିକାଗୃହରୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲ; ଏବଂ ସେ ଦୁରାତ୍ମା ସୂଦ ମୋତେ ଦାସୀର ହାତରେ ମଧ୍ୟ ସମର୍ପିଲା, ରାନ୍ଧୁଣୀର ହାତରେ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେଲା।

Verse 13

वधार्थं श्रूयतां पाप सोहमद्य समागतः । अस्यापि हुंडदैत्यस्य दुष्टस्य पापकर्मणः

ଶୁଣ, ହେ ପାପୀ! ମୁଁ ଆଜି ଏଠାକୁ ବଧାର୍ଥେ ଆସିଛି—ପାପକର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ହୁଣ୍ଡ ଦୈତ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରିବାକୁ।

Verse 14

अन्यांश्च दानवान्घोरान्नयिष्ये यमसादनम् । मामेवं विद्धि पापिष्ठ एवं कथय दानवम्

ଅନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯମସଦନକୁ ନେଇଯିବି। ହେ ମହାପାପୀ, ମୋତେ ଏଭଳି ଜାଣ; ଏହି କଥା ଦାନବକୁ ଯାଇ କହ।

Verse 15

एवमाकर्ण्य तत्सर्वं नहुषस्य महात्मनः । गत्वा हुंडं स दुष्टात्मा आचचक्षेऽस्य भाषितम्

ମହାତ୍ମା ନହୁଷଙ୍କ ସମସ୍ତ କଥା ଏଭଳି ଶୁଣି, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ହୁଣ୍ଡ ପାଖକୁ ଯାଇ ନହୁଷଙ୍କ ବାକ୍ୟ ତାକୁ କହିଦେଲା।

Verse 16

निशम्य तन्मुखात्तूर्णं चुक्रोध दितिजेश्वरः । कस्मात्सूदेन पापेन तया दास्या न घातितः

ତାହାର ମୁଖରୁ ଏହା ଶୁଣିବା ସହିତେ ଦିତିଜମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱର କ୍ରୋଧିତ ହେଲା—“ସେ ପାପୀ ସୂଦ ଏହି ଦାସୀକୁ କାହିଁକି ହତ୍ୟା କଲା ନାହିଁ?”

Verse 17

सोयं वृद्धिं समायातो मया व्याधिरुपेक्षितः । अथैनं घातयिष्यामि अनया शिवकन्यया

ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅବହେଳିତ ଏହି ରୋଗ ଏବେ ବଢ଼ି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି। ଏବେ ଏହି ଶିବକନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହାକୁ ନାଶ କରିବି।

Verse 18

आयोः पुत्रं खलं युद्धे बाणैरेभिः शिलाशितैः । एवं सचिंतयित्वा तु सारथिं वाक्यमब्रवीत्

“ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଶିଳା-ମୁଖ ବାଣଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆୟୁଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରହାର କରିବି।” ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 19

स्यंदनं योजयस्व त्वं तुरगैः साधुभिः शिवैः । सेनाध्यक्षं समाहूय इत्युवाच समातुरः

“ସୁଜନ ଓ ଶୁଭ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଲଗାଇ ରଥ ଯୋଡ଼। ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷକୁ ଡାକି ଆଣ”—ଏମିତି କହି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।

Verse 20

सज्जतां मम सैन्यं त्वं शूरान्नागान्प्रकल्पय । सारोहैस्तुरगान्योधान्पताकाच्छत्रचामरैः

ତୁମେ ମୋ ସେନାକୁ ସଜ୍ଜ କର; ଶୂରମାନଙ୍କୁ ଓ ଯୁଦ୍ଧହାତୀମାନଙ୍କୁ ସଜାଇ ରଖ; ଏବଂ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଯୋଧାମାନଙ୍କୁ ପତାକା, ଛତ୍ର ଓ ଚାମର ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ କର।

Verse 21

चतुरंगबलं मेऽद्य योजयस्व हि सत्वरम् । एवमाकर्ण्य तत्तस्य हुंडस्यापि ततो लघुः

“ଆଜି ମୋ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାକୁ ଶୀଘ୍ର ନିୟୋଜନ କର।” ଏହା ଶୁଣି ହୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲା।

Verse 22

सेनाध्यक्षो महाप्राज्ञः सर्वं चक्रे यथाविधि । चतुरंगेन तेनासौ बलेन महता वृतः

ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥାବିଧି ସଜାଇଲେ; ଏବଂ ସେ ମହାନ ଚତୁରଙ୍ଗ ବଳଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦିଗରୁ ପରିବୃତ ହେଲେ।

Verse 23

जगाम नहुषं वीरं चापबाणधरं रणे । इंद्रस्य स्यंदने युक्तं सर्वशस्त्रभृतां वरम्

ସେ ରଣରେ ଧନୁଷ-ବାଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ବୀର ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥରେ ଆରୂଢ—ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 24

उद्यंतं समरे वीरं दुरापं देवदानवैः । पश्यंति गगने देवा विमानस्था महौजसः

ସମରରେ ଉଦ୍ୟତ ସେହି ବୀରକୁ—ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ—ଆକାଶରେ ବିମାନସ୍ଥ ମହାଓଜସ୍ବୀ ଦେବମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।

Verse 25

तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम् । सूत उवाच । अथ ते दानवाः सर्वे ववृषुस्तं शरोत्तमैः

ତେଜର ଜ୍ୱାଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ଯେନ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ। ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଦାନବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରମାନଙ୍କ ବର୍ଷା କଲେ।

Verse 26

खड्गैः पाशैर्महाशूलैः शक्तिभिस्तु परश्वधैः । युयुधुः संयुगे तेन नहुषेण महात्मना

ସେମାନେ ଖଡ୍ଗ, ପାଶ, ମହାଶୂଳ, ଶକ୍ତି ଓ ପରଶୁ ନେଇ ସେହି ମହାତ୍ମା ନହୁଷଙ୍କ ସହ ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 27

संरब्धा गर्जमानास्ते यथा मेघा गिरौ तथा । तद्विक्रमं समालोक्य आयुपुत्रः प्रतापवान्

ସେମାନେ କ୍ରୋଧେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ପର୍ବତ ଉପରେ ଗର୍ଜୁଥିବା ମେଘମାନଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ। ସେହି ବିକ୍ରମ ଦେଖି ପ୍ରତାପୀ ଆୟୁପୁତ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ହୋଇ ପ୍ରତିଉତ୍ତରକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 28

इंद्रायुधसमं चापं विस्फार्य स गुणस्वरम् । वज्रस्फोटसमः शब्दश्चापस्यापि महात्मनः

ସେ ଇନ୍ଦ୍ରାୟୁଧ ସମାନ ଧନୁଷକୁ ଟାଣିଲେ; ତାହାର ପ୍ରତ୍ୟଞ୍ଚାରୁ ଗମ୍ଭୀର ଗୁଣସ୍ୱର ଉଠିଲା। ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଧନୁଷର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ରସ୍ଫୋଟ ସମାନ ଥିଲା।

Verse 29

नहुषेण कृतो विप्रा दानवानां भयप्रदः । महता तेन घोषेण दानवाः प्रचकंपिरे

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ନହୁଷ କରିଥିବା ସେହି ମହାଘୋଷ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଭୟଦାୟକ ହେଲା। ସେହି ବିଶାଳ ନାଦରେ ଦାନବମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ।

Verse 30

कश्मलाविष्टहृदया भग्नसत्वा महाहवे

ମହାଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଷାଦରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲା, ସାହସ ଭଙ୍ଗ ହେଲା; ରଣଭୂମିରେ ସେମାନେ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଦୀନମୁଖ ହେଲେ।

Verse 114

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ—ବେନୋପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଚ୍ୟବନଚରିତ୍ର ଓ ନହୁଷାଖ୍ୟାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ—ଏକଶେ ଚୌଦ୍ଦତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।