Adhyaya 110

Verse 1

कुंजल उवाच । आमंत्र्य स मुनीन्सर्वान्वशिष्ठं तपतांवरम् । समुत्सुको गंतुकामो नहुषो दानवं प्रति

କୁଞ୍ଜଲ କହିଲେ—ସମସ୍ତ ମୁନିଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ବିଦାୟ ଦେଇ ନହୁଷ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦାନବଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 2

ततस्ते मुनयः सर्वे वशिष्ठाद्यास्तपोधनाः । आशीर्भिरभिनंद्यैनमायुपुत्रं महाबलम्

ତାପରେ ବଶିଷ୍ଠାଦି ତପୋଧନ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଆୟୁପୁତ୍ର ମହାବଳୀ ନହୁଷଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।

Verse 3

आकाशे देवताः सर्वा जघ्नुर्वै दुंदुभीन्मुदा । पुष्पवृष्टिं प्रचक्रुस्ते नहुषस्य च मूर्धनि

ଆକାଶରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜାଇଲେ ଏବଂ ନହୁଷଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 4

अथ देवः सहस्राक्षः सुरैः सार्द्धं समागतः । ददौ शस्त्राणि चास्त्राणि सूर्यतेजोपमानि च

ତାପରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ର ସୁରମାନଙ୍କ ସହ ଆସି, ସୂର୍ଯ୍ୟତେଜ ସମ ଦୀପ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 5

देवेभ्यो नृपशार्दूलो जगृहे द्विजसत्तम । तानि दिव्यानि चास्त्राणि दिव्यरूपोपमोऽभवत्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେ ନୃପଶାର୍ଦୂଳ ଦେବମାନଙ୍କଠାରୁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର-ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ଦିବ୍ୟାୟୁଧରେ ସେ ଦିବ୍ୟରୂପ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 6

अथ ता देवताः सर्वाः सहस्राक्षमथाब्रुवन् । स्यंदनो दीयतामस्मै नहुषाय सुरेश्वर

ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ନହୁଷଙ୍କୁ ଏକ ରଥ ଦିଆଯାଉ।”

Verse 7

देवानां मतमाज्ञाय वज्रपाणिः स्वसारथिम् । आहूय मातलि तं तु आदिदेश ततो द्विज

ଦେବମାନଙ୍କ ମତ ଜାଣି ବଜ୍ରପାଣି (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିଜ ସାରଥି ମାତଳିକୁ ଡାକି, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ପରେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।

Verse 8

एनं गच्छ महात्मानमुह्यतां स्यंदनेन वै । सध्वजेन महाप्राज्ञमायुजं समरोद्यतम्

ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ଧ୍ୱଜସହିତ ଏହି ରଥରେ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କୁ ବହନ କର— ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଅୟୁଜ ସମର ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ।

Verse 9

स चोवाच सहस्राक्षं करिष्ये तवशासनम् । एवमुक्त्वा जगामाशु ह्यायुपुत्रं रणोद्यतम्

ତାହାପରେ ସେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲା— “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବି।” ଏମିତି କହି ସେ ଶୀଘ୍ରେ ରଣୋଦ୍ୟତ ଆୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା।

Verse 10

राजानं प्रत्युवाचैव देवराजस्य भाषितम् । विजयी भव धर्मज्ञ रथेनानेन संगरे

ତାପରେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବରାଜଙ୍କ କଥା କହିଲା— “ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏହି ରଥ ସହିତ ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ବିଜୟୀ ହେଅ।”

Verse 11

इत्युवाच सहस्राक्षस्त्वामेव नृपतीश्वर । जहि त्वं दानवं संख्ये तं हुंडं पापचेतनम्

ତେବେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) କହିଲେ—“ହେ ନୃପତୀଶ୍ୱର! ତୁମେ ହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପାପଚେତନ ହୁଣ୍ଡ ଦାନବକୁ ବଧ କର।”

Verse 12

समाकर्ण्य स राजेंद्र सानंदपुलकोद्गमः । प्रसादाद्देवदेवस्य वशिष्ठस्य महात्मनः

ଏହା ଶୁଣି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା; ଦେବଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ, ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କୃପାରୁ।

Verse 13

दानवं सूदयिष्यामि समरे पापचेतनम् । देवानां च विशेषेण मम मायापचारितम्

ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ପାପଚେତନ ଦାନବକୁ ବଧ କରିବି; ମୋ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ବିଶେଷକରି ଦେବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲାଗିଛି ସେ।

Verse 14

एवमुक्ते महावाक्ये नहुषेण महात्मना । अथायातः स्वयं देवः शंखचक्रगदाधरः

ମହାତ୍ମା ନହୁଷ ଏହି ମହାବାକ୍ୟ କହିବା ସହିତ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 15

चक्राच्चक्रं समुत्पाट्य सूर्यबिंबोपमं महत् । ज्वलता तेजसा दीप्तं सुवृत्तारं शुभावहम्

ଏକ ଚକ୍ରରୁ ଅନ୍ୟ ଚକ୍ରକୁ ଉପାଡ଼ି ନେଇଥିବା ପରି, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟବିମ୍ବ ସମ ମହାଚକ୍ରକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ—ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ସୁପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାକାର ଓ ଶୁଭଫଳଦାୟକ।

Verse 16

नहुषाय ददौ देवो हर्षेण महता किल । तस्मै शूलं ददौ शंभुः सुतीक्ष्णं तेजसान्वितम्

ଦେବତା ମହା ହର୍ଷରେ ନହୁଷଙ୍କୁ ସେହି ଦାନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତେଜସ୍ୱୀ ତ୍ରିଶୂଳ ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 17

तेन शूलवरेणासौ शोभते समरोद्यतः । द्वितीयः शंकरश्चासौ त्रिपुरघ्नो यथा प्रभुः

ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି ସେ ଯୁଦ୍ଧୋଦ୍ୟତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିଶେ—ଯେନ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର, ଯେନ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନ ପ୍ରଭୁ।

Verse 18

ब्रह्मास्त्रं दत्तवान्ब्रह्मा वरुणः पाशमुत्तमम् । चंद्र तेजःप्रतीकाशं शंखं च नादमंगलम्

ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ବରୁଣ ଉତ୍ତମ ପାଶ ଦେଲେ; ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରତେଜ ପରି ଦୀପ୍ତ, ମଙ୍ଗଳନାଦମୟ ଶଙ୍ଖ ମଧ୍ୟ (ମିଳିଲା)।

Verse 19

वज्रमिंद्रस्तथा शक्तिं वायुश्चापं समार्गणम् । आग्नेयास्त्रं तथा वह्निर्ददौ तस्मै महात्मने

ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦେଲେ, ବାୟୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ; ସହିତ ଧନୁ ଓ ବାଣର ତୂଣୀର। ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 20

शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि बहूनि विविधानि च । ददुर्देवा महात्मानस्तस्मै राज्ञे महौजसे

ମହାତ୍ମା ଦେବଗଣ ସେହି ମହୌଜସ୍ୱୀ ରାଜାଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 21

कुंजल उवाच । अथ आयुसुतो वीरो दैवतैः परिमानितः । आशीर्भिर्नंदितश्चापि मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः

କୁଞ୍ଜଲ କହିଲେ—ତେବେ ଆୟୁଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ର ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱବେତ୍ତା ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 22

आरुरोह रथं दिव्यं भास्वरं रत्नमालिनम् । घंटारवैः प्रणदंतं क्षुद्रघंटासमाकुलम्

ସେ ଭାସ୍ୱର ଓ ରତ୍ନମାଳାଭୂଷିତ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ଘଣ୍ଟାରବରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଘଣ୍ଟିର ଝଙ୍କାରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 23

रथेन तेन दिव्येन शुशुभे नृपनदंनः । दिविमार्गे यथा सूर्यस्तेजसा स्वेन वै किल

ସେହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ରାଜପୁତ୍ର ଦିବିମାର୍ଗରେ ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।

Verse 24

प्रतपंस्तेजसा तद्वद्दैत्यानां मस्तकेषु सः । जगाम शीघ्रं वेगेन यथा वायुः सदागतिः

ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ସେହିପରି ପ୍ରତାପ ପ୍ରକାଶ କରି, ଅତି ଶୀଘ୍ର ବେଗରେ ଗଲେ—ସଦା ଗତିଶୀଳ ବାୟୁ ପରି।

Verse 25

यत्रासौ दानवः पापस्तिष्ठते स्वबलैर्युतः । तेन मातलिना सार्द्धं वाहकेन महात्मना

ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପାପୀ ଦାନବ ନିଜ ବଳଗ ସହିତ ଦଢ଼ି ଥିଲା, ସେଠାକୁ ମହାତ୍ମା ସାରଥି ମାତଲିଙ୍କ ସହ (ସେ) ପହଞ୍ଚିଲେ।