Adhyaya 100
Bhumi KhandaAdhyaya 10015 Verses

Adhyaya 100

The Cyavana Narrative (within the Glory of Guru-tīrtha, in the Vena Episode)

ନର୍ମଦାତଟେ ପୁତ୍ର ବିଜ୍ୱଳ ପିତା କୁଞ୍ଜଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ‘ବାସୁଦେବାଭିଧାନ’ ସ୍ତୋତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହେ ଏବଂ ସେହି ସ୍ତୁତିରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବର ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ଜଣାଏ। ଏହା ଶୁଣି କୁଞ୍ଜଳ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୁତ୍ରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି ଓ ବାସୁଦେବ-କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାର ପବିତ୍ରତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତାପରେ କଥାର ପ୍ରମାଣିକତା ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ—ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହନ୍ତି ଯେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଏହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ସମଗ୍ର ଆଚରଣ ସେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ବେନ-ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉପଦେଶ ଆସେ: ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ଞାନ ଶଙ୍ଖରେ ପରିବେଶିତ ଅମୃତ ସଦୃଶ; ଶୁଣିଲେ ତୃପ୍ତି ନୁହେଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ବଢ଼େ। ପରେ କୁଞ୍ଜଳଙ୍କ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ‘ଚତୁର୍ଥ ପୁତ୍ର’ର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ହୁଏ; ଭଗବାନ କୁଞ୍ଜଳଚରିତ କହିବାକୁ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତି। ଶେଷରେ ଫଳଶ୍ରୁତି—ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରବଣ କଲେ ସହସ୍ର ଗୋଦାନ ସମ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । नर्मदायास्तटे रम्ये वटे तिष्ठति वै पिता । विज्वलोऽपि समायातः पितरं प्रणिपत्य सः

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ରମ୍ୟ ନର୍ମଦାତଟରେ ବଟବୃକ୍ଷତଳେ ପିତା ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବିଜ୍ୱଲ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସି ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନମସ୍କାର କଲା।

Verse 2

वासुदेवाभिधानस्य स्तोत्रस्यापि महामतिः । समाचष्टे स धर्मात्मा महिमानं पितुः पुरः

ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାମତି ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ‘ବାସୁଦେବାଭିଧାନ’ ନାମକ ସ୍ତୋତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲା।

Verse 3

यथा विष्णुः समागत्य ददौ तस्मै वरं शुभम् । तत्सर्वं कथयामास सुप्रसन्नेन चेतसा

ତାପରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଚିତ୍ତରେ ସବୁ କଥା କହିଲା—ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ସେଠାକୁ ଆସି ତାକୁ ଶୁଭ ବର ଦାନ କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ।

Verse 4

कुंजलोपि च वृत्तांतं समाकर्ण्य स भूपतेः । हर्षेण महताविष्टः पुत्रमालिंग्य विज्वलम्

ରାଜାଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି କୁଞ୍ଜଳ ମଧ୍ୟ ମହାହର୍ଷରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲା। ସେ ପୁତ୍ରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 5

आह पुण्यं कृतं वत्स त्वया राज्ञे महात्मने । उपकारं महापुण्यं वासुदेवस्य कीर्तनात्

ସେ କହିଲା—“ବତ୍ସ, ସେଇ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରିଛ। ବାସୁଦେବଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଉପକାର ପରମ ପବିତ୍ର।”

Verse 6

एवमाभाष्य तं पुत्रमाशीर्भिरभिनंद्य च । पुत्रं देवसमोपेतं स्तुत्वा चैव पुनः पुनः

ଏଭଳି ପୁତ୍ରକୁ କହି ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲା। ଦେବସମ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ସେ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ତୁତି କଲା।

Verse 7

स्थितः सरित्तटे रम्ये च्यवनस्योपपश्यतः । एतत्ते सर्वमाख्यातं तेषां वृत्तं महात्मनाम्

ରମ୍ୟ ନଦୀତଟରେ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ ସନ୍ନିଧିରେ ଦାଁଡ଼ି, ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଆଚରଣର ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

Verse 8

वैष्णवानां महाराज अन्यत्किं ते वदाम्यहम् । वेन उवाच । अमृतं शंखपात्रेण पानार्थं मम चार्पितम्

“ମହାରାଜ, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଆଉ କ’ଣ କହିବି?” ୱେନ କହିଲା—“ଶଙ୍ଖପାତ୍ରରେ ପାନାର୍ଥେ ମୋତେ ଅମୃତ ଅର୍ପିତ ହୋଇଛି।”

Verse 9

तस्मात्कस्य न च श्रद्धा पातुं मर्त्यस्य भूतले । उत्तमं वैष्णवं ज्ञानं पानानामिह सर्वदा

ଏହେତୁ ଏହି ଭୂତଳରେ ବସୁଥିବା କେଉଁ ମର୍ତ୍ୟ ଏହାକୁ ପାନ (ଗ୍ରହଣ) କରିବାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନ ରଖିବ? ଏଠାରେ ସଦା ପାନଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 10

त्वयैवं कथ्यमानस्य पाने तृप्तिर्न जायते । श्रोतुं हि देवदेवेश मम श्रद्धा विवर्द्धते

ଆପଣ ଏଭଳି କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାନ କରିଥିବା ପରି ମୋତେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। ହେ ଦେବଦେବେଶ! ଶୁଣୁ ଶୁଣୁ ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ମାତ୍ର ବଢ଼ିଯାଏ।

Verse 11

कथयस्व प्रसादान्मे कुंजलस्यापि चेष्टितम् । महात्मना किमुक्तं च चतुर्थं तनयं प्रति

କୃପାକରି ମୋତେ କୁଞ୍ଜଳର କର୍ମ-ଚେଷ୍ଟାମାନେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତୁ; ଏବଂ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଚତୁର୍ଥ ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିଥିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ କହନ୍ତୁ।

Verse 12

तत्त्वं सुविस्तरादेव कृपया कथयस्व मे । श्रीभगवानुवाच । श्रूयतामभिधास्यामि चरित्रं कुंजलस्य च

କୃପାକରି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବିସ୍ତାରରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ଶୁଣ, ଏବେ ମୁଁ କୁଞ୍ଜଳର ଚରିତ୍ର ମଧ୍ୟ କହିବି।

Verse 13

बहुश्रेयः समायुक्तं चरित्रं च्यवनस्य च । इदं पुण्यं नरश्रेष्ठ आख्यानं पापनाशनम्

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ବହୁ ମଙ୍ଗଳରେ ଯୁକ୍ତ ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ। ଏହା ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପାପନାଶକ କଥା।

Verse 14

यः शृणोति नरो भक्त्या गोसहस्रफलं लभेत्

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ସହସ୍ର ଗୋଦାନ ସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 100

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे शततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନୋପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଚ୍ୟବନଚରିତ୍ର ନାମକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।