Adhyaya 10

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ततस्ते दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपूत्तराः । युद्धाद्भग्नास्तु किं कुर्युर्व्यवसायं महामते

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ତାପରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ, ହେ ମହାମତେ! କେଉଁ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ?

Verse 2

विस्तरेणापि नो ब्रूहि तेषां वृत्तमनुत्तमम् । श्रोतुमिच्छामहे सर्वे त्वत्तो वै सांप्रतं द्विज

ତାଙ୍କର ଅନୁତ୍ତମ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଆମକୁ ବିସ୍ତାରରେ ମଧ୍ୟ କହ। ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏବେ ତୁମଠାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

Verse 3

सूत उवाच । भग्ना रणात्तु ते सर्वे बलहीनास्तु वै तदा । गतदर्पाः सुदुःखार्ता दैत्यास्ते पितरं गताः

ସୂତ କହିଲେ—ତେବେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ବଳହୀନ ହେଲେ। ଦର୍ପ ନଶିଗଲା; ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

Verse 4

भक्त्या प्रणम्य ते सर्वे समूचुः कश्यपं तदा । दानवा ऊचुः । भवद्वीर्यात्समुत्पत्तिरस्माकं द्विजसत्तम

ତେବେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିଭାବରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ। ଦାନବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ବୀର୍ୟଶକ୍ତିରୁ ଆମର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି।

Verse 5

देवतानां महाभाग दानवानां तथैव च । वयं च दानवाः सर्वे बलवीर्यपराक्रमाः

ହେ ମହାଭାଗ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ବଳ, ବୀର୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 6

उपायज्ञाः सुधीराश्च उद्यमेन समन्विताः । वयं तु बहवस्तात देवास्त्वल्पास्तथैव च

ଆମେ ଉପାୟଜ୍ଞ, ସୁଧୀର ଏବଂ ଉଦ୍ୟମରେ ସମନ୍ୱିତ। ହେ ତାତ, ଆମେ ତ ବହୁ; ଦେବମାନେ ତଥାପି ଅଳ୍ପ।

Verse 7

कथं जयंति ते सर्वे वयं भग्ना महाहवात् । तत्किं वै कारणं तात बलतेजः समन्विताः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କିପରି ଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି, ଆମେ କିପରି ମହାଯୁଦ୍ଧରୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଫେରୁଛୁ? ହେ ତାତ, ବଳ ଓ ତେଜରେ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ କଣ?

Verse 8

मत्तनागसहस्राणामेकैकस्य महामते । बलमस्ति च दैत्यस्य नास्ति देवेषु तादृशम्

ହେ ମହାମତେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୈତ୍ୟରେ ହଜାର ମତ୍ତ ହାତୀଙ୍କ ସମାନ ବଳ ଅଛି; ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେପରି ବଳ ନାହିଁ।

Verse 9

जयश्च दृश्यते तात देवेष्वेव महाहवे । तत्सर्वं कथयस्वैव संशयंछेत्तुमर्हसि

ହେ ତାତ! ସେଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ବିଜୟ ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ ସବୁ କଥା କହନ୍ତୁ; ଆପଣ ମୋ ସନ୍ଦେହ ଛେଦିପାରିବେ।

Verse 10

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे दैत्यतपश्चर्यावर्णनंनाम दशमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ‘ଦୈତ୍ୟତପଶ୍ଚର୍ୟାବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 11

वीर्यनिर्वापकस्तातो माताक्षेत्रमिदं सदा । धारणे पालने चैव पोषणे च यथैव हि

ଏହେତୁ, ହେ ତାତ! ମାତା ସଦା ବୀଜକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ୱରୂପା; ଧାରଣ, ପାଳନ-ରକ୍ଷା ଓ ପୋଷଣରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

Verse 12

किं कुर्याद्विषमार्थे तु पिता पुत्रे च वै तथा । अत्र प्रधानं कर्मैव मामेवं बुद्धिराश्रिता

ପୁତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧରେ କଠିନ ଓ ବିରୋଧୀ ପରିସ୍ଥିତି ଆସିଲେ ପିତା କ’ଣ କରିବେ? ଏଠାରେ ପ୍ରଧାନ ହେଉଛି କର୍ମ—ସଦାଚାର; ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଏହିପରି ଆଶ୍ରିତ।

Verse 13

द्वैविध्यं कर्मसंबंधं पापपुण्यसमुद्भवम् । सत्यमेव समाश्रित्य क्रियते धर्म उत्तमः

କର୍ମସମ୍ବନ୍ଧ ଦ୍ୱିବିଧ—ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ। ସତ୍ୟକୁ ମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ କରି ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରାଯାଏ।

Verse 14

तपोध्यानसमायुक्तं तारणाय हि तं सुताः । पतनाय पातकं प्रोक्तं सर्वदैव न संशयः

ହେ ପୁତ୍ରମାନେ, ତପ ଓ ଧ୍ୟାନଯୁକ୍ତ ଯାହା, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷକାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ପାତକ ପତନର ହେତୁ—ଏଥିରେ କେବେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 15

बलेन परिवारेण आभिजात्येन पुत्रकाः । पुण्यहीनस्य पुंसो वै तद्बलं विकलायते

ହେ ପୁତ୍ରମାନେ, ବଳ, ପରିବାରର ସହାୟତା, କୁଳଜନ୍ମ ଓ ପୁତ୍ର—ଏସବୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ; ପୁଣ୍ୟହୀନ ପୁରୁଷର ସେ ବଳ ନିଶ୍ଚୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 16

उन्नता गिरिदुर्गेषु वृक्षाः संति सुपुत्रकाः । पतंति वातवेगेन समूलास्तु घनास्तथा

ହେ ସୁପୁତ୍ରମାନେ, ପର୍ବତଦୁର୍ଗରେ ମୂଳସହ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦାଁଡ଼ିଥିବା ଉଚ୍ଚ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ପବନର ବେଗରେ ଉପଡ଼ି ପଡ଼ନ୍ତି; ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ।

Verse 17

सत्यधर्मविहीनास्ते तथायांति यमक्षयम् । साधारणः प्राणिनां च धर्म एष सुपुत्रकाः

ଯେମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରୁ ବିହୀନ, ସେମାନେ ତଦନୁସାରେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ହେ ସୁପୁତ୍ରମାନେ, ଏହି ଧର୍ମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସାଧାରଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

Verse 18

येन संतरते जंतुरिह चैव परत्र च । तद्युष्माभिः परित्यक्तं सत्यं धर्मसमन्वितम्

ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜୀବ ଇହଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପାର ହୁଏ—ସେଇ ଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତ ସତ୍ୟକୁ ତୁମେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛ।

Verse 19

अधर्ममास्थितं पुत्रा युष्माभिः सत्यवर्जितैः । सत्यधर्मतपोभ्रष्टाः पतिता दुःखसागरे

ହେ ପୁତ୍ରମାନେ, ତୁମେ ସତ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛ। ସତ୍ୟ-ଧର୍ମ-ତପରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ତୁମେ ଦୁଃଖସାଗରେ ପତିତ ହୋଇଛ।

Verse 20

देवाश्च सत्यसंपन्नाः श्रेयसा च समन्विताः । तपः शांतिदमोपेताः सुपुण्या पापवर्जिताः

ଦେବମାନେ ସତ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ପରମ ଶ୍ରେୟସ୍‌ରେ ସମନ୍ୱିତ। ସେମାନେ ତପ, ଶାନ୍ତି ଓ ଦମରେ ଯୁକ୍ତ—ଅତି ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ପାପବର୍ଜିତ।

Verse 21

यत्र सत्यं च धर्मश्च तपः पुण्यं तथैव च । यत्र विष्णुर्हृषीकेशो जयस्तत्र प्रदृश्यते

ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ବସେ, ସେଉଁଠି ତପ ଓ ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହେ; ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରିୟନାଥ ହୃଷୀକେଶ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି—ସେଉଁଠି ଜୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।

Verse 22

तेषां सहायः संभूतो वासुदेवः सनातनः । तस्माज्जयंति ते देवाः सत्यधर्मसमन्विताः

ସେମାନଙ୍କ ସହାୟ ଭାବେ ସନାତନ ବାସୁଦେବ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ତେଣୁ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ସମନ୍ୱିତ ସେଇ ଦେବମାନେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 23

सहायेन बलेनैव पौरुषेण तथैव च । भवंतः किल वै पुत्रास्तपः सत्यविवर्जिताः

କେବଳ ସହାୟ, ବଳ ଏବଂ ମାତ୍ର ପୌରୁଷରେ ଭରସା କରି, ହେ ପୁତ୍ରମାନେ, ତୁମେ—ଏମିତି କୁହାଯାଏ—ତପ ଓ ସତ୍ୟରୁ ବିହୀନ।

Verse 24

यस्य विष्णुः सहायश्च तपश्चैव बलं तथा । तस्यैव च जयो दृष्ट इति धर्मविदो विदुः

ଯାହାର ସହାୟ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାର ତପସ୍‌ ଓ ବଳ ଅଛି, ଜୟ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାରେ ଦେଖାଯାଏ—ଏହିପରି ଧର୍ମବିଦ୍‌ମାନେ ଜାଣନ୍ତି।

Verse 25

यूयं धर्मविहीनास्तु तपः सत्यविवर्जिताः । ऐंद्रं पदं बलेनैव प्राप्तवंतश्च पूर्वतः

ତୁମେ ଧର୍ମହୀନ, ତପସ୍‌ ଓ ସତ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ; ପୂର୍ବେ କେବଳ ବଳରେ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଇଥିଲ।

Verse 26

तपो विना महाप्राज्ञा धर्मेण यशसा विना । बलदर्पगुणैः पुत्रा न प्राप्यमैन्द्रकं पदम्

ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପୁତ୍ରମାନେ! ତପସ୍‌ ବିନା, ଧର୍ମ ଓ ଯଶ ବିନା, ବଳ-ଦର୍ପ ଆଦି ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରସମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 27

प्राप्याप्यैंद्रं पदं पुत्रास्ततो भ्रष्टा भवंति हि । तस्माद्यूयं प्रकुर्वंतु तपः पुत्राः समन्विताः

ପୁତ୍ରମାନେ! ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ପତନ ହୁଏ; ତେଣୁ ତୁମେ ସମେତ ଏକତ୍ର ହୋଇ ତପସ୍‌ ଆଚରଣ କର।

Verse 28

अविरोधेन संयुक्ता ज्ञानध्यानसमन्विताः । वैरं चैव न कर्तव्यं केशवेन समं कदा

ଅବିରୋଧରେ (ସୌହାର୍ଦ୍ୟରେ) ଏକତ୍ର ରୁହ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ସମନ୍ୱିତ ହୁଅ; ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ସହ କେବେ ମଧ୍ୟ ବୈର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 29

एवंविधा यदा पुत्रा यूयं धन्या भविष्यथ । परां सिद्धिं तदा सर्वे प्रयास्यथ न संशयः

ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏପରି ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁତ୍ର ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ ହେବ। ତାହାପରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପରମ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 30

एवं संभाषितास्ते तु कश्यपेन महात्मना । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं दानवास्ते महौजसः

ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଏଭଳି କହିଲେ, ସେଇ ମହାବଳୀ ଦାନବମାନେ ପିତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି (ତଦନୁସାରେ) କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 31

प्रणम्य कश्यपं भक्त्या समुत्थाय त्वरान्विताः । सुमंत्रं चक्रिरे दैत्याः परस्परसमाहिताः

ଭକ୍ତିରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲେ। ପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ପରସ୍ପର ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ରଣା (ଯୋଜନା) କଲେ।

Verse 32

हिरण्यकशिपू राजा तानुवाचाथ दानवान् । तपश्चैव करिष्यामो दुष्करं सर्वदायकम्

ତାପରେ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ସେଇ ଦାନବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ତପସ୍ୟା କରିବୁ; ଏହା ଦୁଷ୍କର, କିନ୍ତୁ ସର୍ବଦାୟକ।”

Verse 33

हिरण्याक्षस्तदोवाच करिष्ये दारुणं तपः । ततो बलेन त्रैलोक्यं ग्रहीष्ये नात्र संशयः

ତାପରେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ କହିଲେ—“ମୁଁ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିବି। ତାହାରୁ ଲଭ୍ୟ ବଳରେ ମୁଁ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଅଧିକାର କରିବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”

Verse 34

रणे निर्जित्य गोविंदं तमिमं पापचेतसम् । व्यापाद्य देवताः सर्वाः पदमैंद्रं व्रजाम्यहम्

ରଣେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବଧ କରି—ଏଠାରେ ଥିବା ଏହି ପାପଚିତ୍ତକୁ ଦେଖି—ମୁଁ ପଦ୍ମୈନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯିବି।

Verse 35

बलिरुवाच । एवं न युज्यते कर्तुं युष्माभिर्दितिजेश्वराः । विष्णुना सह यद्वैरं तद्वैरं नाशकारणम्

ବଲି କହିଲେ—ହେ ଦିତିଜ ଅଧିପତିମାନେ, ଏପରି କରିବା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଯେ ବୈର, ସେହି ବୈର ନାଶର କାରଣ ହୁଏ।

Verse 36

दानधर्मैस्तथा पुण्यैस्तपोभिर्यज्ञयाजनैः । तमाराध्य हृषीकेशं सुखं गच्छंति मानवाः

ଦାନ, ଧର୍ମ, ପୁଣ୍ୟକର୍ମ, ତପ, ଯଜ୍ଞ-ଯାଜନ ଦ୍ୱାରା ମାନବମାନେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି; ଆରାଧନା କରି ସୁଖ ପାଆନ୍ତି।

Verse 37

हिरण्यकशिपुरुवाच । अहमेवं न करिष्ये हरेराराधनं कदा । स्वभावं तु परित्यज्य शत्रुसेवा प्रचर्यते

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ କହିଲେ—ମୁଁ କେବେ ହରିଙ୍କ ଆରାଧନା କରିବି ନାହିଁ। ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଶତ୍ରୁସେବା ହିଁ ଚାଲିଥାଏ।

Verse 38

मरणादधिकं तं तु मानयंति हि पंडिताः । विष्णोः सेवा न वै कार्या मया चान्यैश्च दानवैः

ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାହାକୁ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବା ନ ମୋ ଦ୍ୱାରା, ନ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, କରାଯିବା ଉଚିତ।

Verse 39

तमुवाच महात्मानं बलिः पितामहं पुनः । धर्मशास्त्रेषु यद्दृष्टं मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः

ତେବେ ବଳି ପୁନର୍ବାର ନିଜ ପିତାମହ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲା— “ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ତତ୍ତ୍ୱବେଦୀ ମୁନିମାନେ ଯାହା ଦେଖି ଉପଦେଶ କରିଛନ୍ତି…”

Verse 40

राजनीतियुतं मंत्रं शत्रोश्चैव प्रधानतः । हीनमात्मानमाज्ञाय रिपुं तं बलिनं तथा

ରାଜନୀତିଯୁକ୍ତ ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରି ଶତ୍ରୁକୁ ପ୍ରଥମେ ବିଚାର କରି, ନିଜ ଦୁର୍ବଳତା ଜାଣିବା ଓ ସେଇ ରିପୁକୁ ବଳବାନ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।

Verse 41

तस्य पार्श्वे प्रगत्वैव जयकालं प्रतीक्षयेत् । दीपच्छायां समाश्रित्य तमो वसति सर्वदा

ତାହାର ପାଖକୁ ଯାଇ ବିଜୟର ଶୁଭକାଳ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ଦୀପର ଛାୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅନ୍ଧକାର ସଦା ସେଠାରେ ବସେ।

Verse 42

स्नेहं दशागतं प्रेक्ष्य दीपस्यापि महाबलम् । प्रकाशं याति वेगेन तमश्च वर्द्धते पुनः

ଦୀପର ତେଲ ଶେଷ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ଦେଖିଲେ, ଦୀପ ମହାବଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପ୍ରକାଶ ଶୀଘ୍ର ମ୍ଲାନ ହୁଏ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ପୁନଃ ବଢ଼େ।

Verse 43

तथा प्रसादयेच्छन्नः स्नेहं निर्दिश्य तत्त्वतः । स्नेहं कृत्वासुरैः सार्द्धं धर्मभावैः सुरद्विषः

ସେହିପରି ସେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଲୁଚାଇ, ସତ୍ୟ ସ୍ନେହ ଦେଖାଉଥିବା ପରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହ ‘ମୈତ୍ରୀ’ ବନ୍ଧନ କରି, ଦେବଦ୍ୱିଷୀ ଧର୍ମଭାବର ଆବରଣ ଧାରଣ କରି ଅଗ୍ରସର ହୁଏ।

Verse 44

पूर्वमुक्तं सुमंत्रं तु मुनिना कश्यपेन हि । तेन मंत्रेण राजेंद्र कुरु कार्यं स्वमात्मवान्

ସେ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ମୁନି କଶ୍ୟପ ନିଶ୍ଚୟ ଉପଦେଶ କରିଥିଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ହୋଇ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କର।

Verse 45

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राह दैत्यः प्रतापवान् । पौत्र नैवं करिष्येहं मानभंगं तथात्मनः

ତାହାର କଥା ଶୁଣି ପ୍ରତାପବାନ ଦୈତ୍ୟ କହିଲା—“ପୌତ୍ର, ନିଜ ମାନଭଙ୍ଗ ହେବ ଏମିତି କାମ ମୁଁ ଏଠାରେ କରିବି ନାହିଁ।”

Verse 46

अन्ये च बांधवाः सर्वे तमूचुर्नयपंडितम् । बलिनोक्तं च यत्पुण्यं देवतानां प्रियंकरम्

ତାପରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବାନ୍ଧବମାନେ ନୟପଣ୍ଡିତ ସେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ବଳି କହିଥିବା ସେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟକର।”

Verse 47

शक्रमानकरं प्रोक्तं दानवानां भयंकरम् । करिष्यामो वयं सर्वे तप एवमनुत्तमम्

ଏହା ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ମାନକୁ ହରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ବୋଲି ଘୋଷିତ। ତେଣୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ତପ କରିବୁ।

Verse 48

तपसा निर्जित्य देवान्हरिष्यामः स्वकं पदम् । एवमामंत्र्य ते सर्वे निराकृत्य बलिं तदा

“ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରି ଆମ ନିଜ ଯଥାର୍ଥ ପଦକୁ ଆମେ ହରଣ କରିନେବୁ।” ଏମିତି କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଦାୟ ନେଲେ, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ବଳିଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ।

Verse 49

विष्णोः सार्द्धं महावैरं हृदि कृत्वा महासुराः । तपश्चक्रुस्ततः सर्वे गिरिदुर्गेषु सानुषु

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ହୃଦୟରେ ମହାବୈର ଧାରଣ କରି ସେଇ ମହାସୁରମାନେ ପରେ ସମସ୍ତେ ପର୍ବତଦୁର୍ଗ ଓ ଶିଖରମାନେ ଉପରେ ତପ କଲେ।

Verse 50

एवं ते दानवाः सर्वे त्यक्तरागाः सुनिश्चिताः । कामक्रोधविहीनाश्च निराहारा जितक्लमाः

ଏଭଳି ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ରାଗ ତ୍ୟାଗ କରି ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟୀ ହେଲେ; କାମ-କ୍ରୋଧରହିତ, ନିରାହାର ରହି କ୍ଲାନ୍ତିକୁ ଜୟ କଲେ।