Shloka 3
Śamī-vṛkṣe śastra-nidhāna and Entry into Virāṭa’s Capital (शमीवृक्षे शस्त्रनिधानम्)
उत्तरेण दशार्णास्ते पज्चालान् दक्षिणेन च,आगे जाकर वे दशार्णसे उत्तर और पांचालसे दक्षिण एवं यकृल्लोम तथा शूरसेन देशोंके बीचसे होकर यात्रा करने लगे। उन्होंने हाथोंमें धनुष धारण कर रखे थे। उनकी कमरमें तलवारें बँधी थीं। उनके शरीर मलिन एवं उदास थे। उन सबकी दाढ़ी-मूँछें बढ़ गयी थीं। किसीके पूछनेपर वे अपनेको मत्स्यदेशमें निवास करनेके इच्छुक बताते थे। इस प्रकार उन्होंने वनसे निकलकर मत्स्यराष्ट्रके जनपदमें प्रवेश किया। जनपदमें आनेपर द्रौपदीने राजा युधिष्ठिससे कहा---
uttareṇa daśārṇās te pāñcālān dakṣiṇena ca | yakṛllomaśūrasenayoḥ madhyena gatvā yātrāṃ cakruḥ | te dhanuḥpāṇayaḥ āsan, kaṭyāṃ asiṃ baddhvā, malināḥ śokaparāyaṇāś ca | sarveṣāṃ teṣāṃ śmaśrūṇi keśāś ca vṛddhāḥ | pṛṣṭāḥ santo matsyadeśe nivāsaṃ kāmayanta iti bruvāṇāḥ | evaṃ vanāt niṣkramya matsyarāṣṭrasya janapade praviśan | janapade praviṣṭe draupadī rājānaṃ yudhiṣṭhiraṃ uvāca—
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ସେମାନେ ଦଶାର୍ଣ୍ଣକୁ ଉତ୍ତରେ ଓ ପାଞ୍ଚାଳକୁ ଦକ୍ଷିଣେ ରଖି, ଯକୃଲ୍ଲୋମ ଓ ଶୂରସେନ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟଦେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ। ହାତରେ ଧନୁ, କଟିରେ ଖଡ୍ଗ ବାନ୍ଧିଥିଲେ। ଦେହ ମଲିନ, ମୁଖ ବିଷଣ୍ଣ; ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାଢ଼ି-ମୁଛ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା। କେହି ପଚାରିଲେ ସେମାନେ କହୁଥିଲେ—‘ଆମେ ମତ୍ସ୍ୟଦେଶରେ ବସିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।’ ଏଭଳି ଭାବେ ବନ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ୍ୟର ଜନପଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଜନପଦକୁ ଆସି ଦ୍ରୌପଦୀ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
वैशम्पायन उवाच