Shloka 5
आचार्य-क्षमा, देśa–kāla-नīti, तथा भेद-दोषः
Teacher-Reconciliation, Timing-Policy, and the Fault of Factionalism
उस समय उन्होंने मन-ही-मन अग्निदेवके प्रसादस्वरूप प्राप्त हुए अपने सुवर्णमय ध्वजका चिन्तन किया
vaishampāyana uvāca |
sa-patākaṃ vicitrāṅgaṃ sopāṅgaṃ mahābalam |
khāt papāta rathe tūṛṇaṃ divyarūpaṃ manoramam ||
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ସେତେବେଳେ ସେ ମନେମନେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ ନିଜ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଧ୍ୱଜକୁ ଚିନ୍ତନ କଲେ—ଯାହାରେ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ବାନରଚିହ୍ନ ଥିଲା ଏବଂ ଯାହାର ଦୀର୍ଘ ପୁଛ ସିଂହପୁଛ ସଦୃଶ। ସେ ଧ୍ୱଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଦିବ୍ୟ ମାୟା ଥିଲା, ଯାହା ରଥ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନୋଭାବ ଜାଣି ଅଗ୍ନିଦେବ ଧ୍ୱଜରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ତାପରେ ପତାକାସହିତ, ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗ-ଉପାଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ, ଦିବ୍ୟ ଓ ମନୋହର ସେଇ ଧ୍ୱଜ ଆକାଶରୁ ଶୀଘ୍ର ପତିତ ହୋଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଆସିପଡ଼ିଲା।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Sacred power supports righteous effort: when a warrior’s mind is steady and aligned with duty, divine protection may manifest as strength, clarity, and auspicious signs—here symbolized by the heavenly standard.
A magnificent, divinely formed banner—complete with ornate parts—swiftly descends from the sky and comes to rest on Arjuna’s chariot, marking the arrival of a powerful protective emblem before the coming action.