Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

त्रिगर्त-मात्स्य-संग्रामः

The Trigarta–Matsya Engagement at Twilight

तरस्विनश्छन्नरूपा: सर्वे युद्धविशारदा: । रथान्‌ हेमपरिच्छन्नानास्थाय च महारथा:,वे बड़े वेगसे चले। उन्होंने अपने यथार्थ स्वरूपको अभीतक छिपा रखा था। वे सब- के-सब युद्धकी कलामें अत्यन्त निपुण थे। कुरुवंशशिरोमणि वे चारों महारथी कुन्तीकुमार सुवर्णमण्डित रथोंपर आरूढ़ हो एक ही साथ विराटके पीछे-पीछे चले। चारों भाई पाण्डव शूरवीर और सत्यपराक्रमी थे

tarasvinaś channarūpāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ | rathān hemaparicchannān āsthāya ca mahārathāḥ ||

ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଗଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଯଥାର୍ଥ ପରିଚୟ ଗୋପନ ରଖିଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧକଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ। କୁରୁବଂଶର ଶିରୋମଣି ସେ ଚାରି ମହାରଥୀ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣମଣ୍ଡିତ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଏକାସାଥିରେ ବେଗରେ ବିରାଟଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିଲେ।

तरस्विनःswift, vigorous
तरस्विनः:
Karta
TypeAdjective
Rootतरस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
छन्नरूपाःhaving concealed forms (disguised)
छन्नरूपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootछन्नरूप
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धविशारदाःskilled in warfare
युद्धविशारदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धविशारद
FormMasculine, Nominative, Plural
रथान्chariots
रथान्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Plural
हेमपरिच्छन्नान्covered/adorned with gold
हेमपरिच्छन्नान्:
Karma
TypeAdjective
Rootहेमपरिच्छन्न
FormMasculine, Accusative, Plural
आस्थायhaving mounted/ascended
आस्थाय:
Karana
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as gerund)
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Virāṭa
M
mahārathāḥ (great chariot-warriors)
R
rathāḥ (chariots)
H
hema (gold)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic strategy: concealing one’s identity can be righteous when done to fulfill a vow and protect others, while maintaining readiness and competence to act decisively when duty calls.

The disguised warriors—elite chariot-fighters—mount gold-adorned chariots and ride swiftly together, following King Virāṭa, indicating coordinated action in response to an impending conflict.