Adhyaya 313
Chapter Arc: A brahmana-guest arrives before Karna, and the famed giver is tested: what will he offer when the request touches his very body? → Karna offers villages, herds, gold, and pleasures—yet the brahmana refuses all ordinary gifts, hinting at a desire that cannot be repaid by wealth. The disguise tightens: it is Indra, seeking to blunt the invincible armor of Surya’s son for the sake of his own son Arjuna. → Karna, unwavering in dana-dharma, tears from his own flesh the divine kavacha and kundala and gives them away—choosing honor over survival. Indra, moved yet strategic, grants Karna the amogha Shakti: a single, unfailing weapon that will surely slay one roaring, mighty foe in battle. → Indra warns of the Shakti’s peril if used carelessly; its power is certain, but its use is bounded. Karna stands diminished in protection yet armed with a terrible certainty—his generosity becomes both his glory and his doom’s seed. → The gift’s condition hangs like fate: whom will Karna choose to kill with the one infallible Shakti, and what price will that choice exact in the coming war?
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका $ “लोक मिलाकर कुल २५३ “लोक हैं) #+/ (9) #::..# #25--7 दशाधिकत्रिशततमोब& ध्याय: इन्द्रका कर्णको अमोघ शक्ति देकर बदलेमें उसके कवच- कुण्डल लेना वैशम्पायन उवाच देवराजमनुप्राप्तं ब्राह्मणच्छ्मना वृतम् । दृष्टवा स्वागतमित्याह न बुबोधास्य मानसम्
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ବ୍ରାହ୍ମଣର ଛଦ୍ମବେଶ ଧାରି ଆସିଥିବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି କର୍ଣ୍ଣ କହିଲା, “ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ୱାଗତ।” କିନ୍ତୁ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କର୍ଣ୍ଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିପାରିଲା ନାହିଁ।
Verse 2
हिरण्यकण्ठी: प्रमदा ग्रामान् वा बहुगोकुलान् । कि ददानीति तं विप्रमुवाचाधिरथिस्तत:
ତେବେ ଅଧିରଥିପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣବେଶଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲା—“ବିପ୍ରବର! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ଦେବି—ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠହାରରେ ଭୂଷିତ ଯୁବତୀମାନେ, କିମ୍ବା ବହୁ ଗୋଧନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରାମ?”
Verse 3
ब्राह्मण उवाच हिरण्यकण्ठ्यः प्रमदा यच्चान्यत् प्रीतिवर्धनम् । नाहं दत्तमिहेच्छामि तदर्थि भ्य: प्रदीयताम्
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—“ବୀରବର! ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠହାରରେ ଭୂଷିତ ଯୁବତୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଆନନ୍ଦବର୍ଧକ ଦାନ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁ ଯାଚକମାନେ ଏହି ଦାନ ଆଶା କରି ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଅ।”
Verse 4
यदेतत् सहजं वर्म कुण्डले च तवानघ । एतदुत्कृत्य मे देहि यदि सत्यव्रतो भवान्,अनघ! यदि तुम सत्यव्रती हो, तो ये जो तुम्हारे शरीरके साथ ही उत्पन्न हुए कवच और कुण्डल हैं, इन्हें काटकर मुझे दे दो
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—“ଅନଘ! ତୁମ ସହିତ ସହଜରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏହି କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ—ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟବ୍ରତୀ, ତେବେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ମୋତେ ଦିଅ।”
Verse 5
एतदिच्छाम्यहं क्षिप्र॑ं त्वया दत्तं परंतप । एष मे सर्वलाभानां लाभ: परमको मत:,परंतप! तुम्हारा दिया हुआ यही दान मैं शीघ्रतापूर्वक लेना चाहता हूँ। यही मेरे लिये सम्पूर्ण लाभोंमें सबसे बढ़कर लाभ है
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—“ପରନ୍ତପ! ତୁମେ ଦେଉଥିବା ଏହି ଦାନକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋ ମତରେ, ସମସ୍ତ ଲାଭମଧ୍ୟରେ ଏହାହିଁ ପରମ ଲାଭ।”
Verse 6
कर्ण उवाच अवनिं प्रमदा गाश्न निवापं बहुवार्षिकम् । तत् ते विप्र प्रदास्यामि न तु वर्म सकुण्डलम्
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୂମି, ସୁନ୍ଦରୀ ଯୁବତୀମାନେ, ଅନେକ ଗାଈ, ଏବଂ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବା ଜୀବିକା ଦେଇଦେବି; ଏ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଦାନ କରିବି। କିନ୍ତୁ ମୋର କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ମୁଁ ଦେବି ନାହିଁ।”
Verse 7
वैशम्पायन उवाच एवं बहुविधैर्वाक्यैर्याच्यमान: स तु द्विज: । कर्णेन भरतश्रेष्ठ नान्यं वरमयाचत
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—“ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କର୍ଣ୍ଣ ନାନାପ୍ରକାର ବାକ୍ୟରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ମାଗିଲେ ନାହିଁ।”
Verse 8
सान्त्वितश्न यथाशक्ति पूजितश्न यथाविधि । न चान्यं॑ स द्विजश्रेष्ठ; कामयामास वै वरम्
କର୍ଣ୍ଣ ଯଥାଶକ୍ତି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଓ ବିଧିମତେ ପୂଜା କଲେ; ତଥାପି ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚାହିଲେ ନାହିଁ।
Verse 9
यदा नानय॑ प्रवृणुते वरं वै द्विजसत्तम: । (विनास्य सहजं वर्म कुण्डले च विशाम्पते) । तदैनमब्रवीद् भूयो राधेय: प्रहसन्निव
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—“ହେ ରାଜନ! ଯେତେବେଳେ ସେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହଜ କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚୟନ କଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ରାଧେୟ (କର୍ଣ୍ଣ) ହସିବା ପରି ପୁଣି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।”
Verse 10
सहजं वर्म मे विप्र कुण्डले चामृतोद््भवे । तेनावध्यो5स्मि लोकेषु ततो नैतज्जहाम्पयहम्
“ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୋର କବଚ ମୋ ସହିତେ ଜନ୍ମିଛି, ଏହି ଦୁଇ କୁଣ୍ଡଳ ଅମୃତରୁ ଉଦ୍ଭବିତ। ଏହିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବଧ୍ୟ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ।”
Verse 11
विशाल पृथिवीराज्यं क्षेमं निहतकण्टकम् । प्रतिगृह्लीष्व मत्तस्त्वं साधु ब्राह्मणपुजड़व,“ब्राह्मणप्रवर! आप मुझसे समूची पृथ्वीका कल्याणमय, अकण्टक, विशाल एवं उत्तम साम्राज्य ले लें
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— “ମୋ ପାଖରୁ ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର—କ୍ଷେମମୟ, ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ କଣ୍ଟକରହିତ (ଶତ୍ରୁ-ବିଘ୍ନରହିତ)। ହେ ସାଧୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜକ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରବର, ଏହା ଗ୍ରହଣ କର।”
Verse 12
कुण्डलाभ्यां विमुक्तो5हं वर्मणा सहजेन च । गमनीयो भविष्यामि शत्रूणां द्विजसत्तम,द्विजश्रेष्ठ इस सहज कवच और दोनों कुण्डलोंसे वंचित हो जानेपर मैं शत्रुओंका वध्य हो जाऊँगा (अतः इन्हें न माँगिये)!
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— “ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯଦି ମୁଁ ମୋର ଦୁଇ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ସହଜ କବଚରୁ ବିମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସହଜେ ବଧ୍ୟ—ଟାଣିନେବା ଯୋଗ୍ୟ—ହୋଇପଡ଼ିବି। ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ମାଗନି।”
Verse 13
वैशम्पायन उवाच यदान्यं न वरं वव्रे भगवान् पाकशासन: । ततः प्रहस्य कर्णस्तं पुनरित्यब्रवीद् वच:
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— “ଭଗବାନ୍ ପାକଶାସନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ବହୁ ଅନୁନୟ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ କର୍ଣ୍ଣ ହସି ପୁଣି ଏଭଳି କହିଲେ।”
Verse 14
विदितो देवदेवेश प्रागेवासि मम प्रभो | नतु न््याय्यं मया दातुं तव शक्र वृथा वरम्
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— “ହେ ଦେବଦେବେଶ, ହେ ପ୍ରଭୋ! ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ହେ ଶକ୍ର! ଆପଣଙ୍କୁ ବ୍ୟର୍ଥ ବର ଦେଇ ଖାଲିହାତେ ଫେରାଇଦେବା ମୋ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ।”
Verse 15
त्वं हि देवेश्वर: साक्षात् त्वया देयो वरो मम । अन््येषां चैव भूतानामी श्वरो हासि भूतकृत्
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— “ଆପଣ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେବେଶ୍ୱର; ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ବର ଦିଆଯିବା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ। କାରଣ ଆପଣ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।”
Verse 16
यदि दास्यामि ते देव कुण्डले कवचं तथा | वध्यतामुपयास्यामि त्वं च शक्रावहास्यताम्
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ହେ ଦେବ! ଯଦି ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ଦେଇଦେଉ, ତେବେ ମୁଁ ବଧ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିବି; ଏବଂ ହେ ଶକ୍ର, ଜଗତରେ ତୁମେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବ। ତେଣୁ, ଶକ୍ର! କିଛି ପ୍ରତିଦାନ ଦେଇ, ଇଚ୍ଛାମତେ ମୋର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଉତ୍ତମ କବଚ ନେଇଯାଅ; ନହେଲେ ମୁଁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ।
Verse 17
तस्माद् विनिमयं कृत्वा कुण्डले वर्म चोत्तमम् | हरस्व शक्र काम॑ मे न दद्यामहमन्यथा
ତେଣୁ ବିନିମୟ କରି, ହେ ଶକ୍ର, ଇଚ୍ଛାମତେ ମୋର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଉତ୍ତମ କବଚ ନେଇଯାଅ; ନହେଲେ ମୁଁ ଦେବି ନାହିଁ।
Verse 18
शक्र उवाच विदितो*<हं रवे: पूर्वमायानेव तवान्तिकम् । तेन ते सर्वमाख्यातमेवमेतन्न संशय:
ଶକ୍ର କହିଲେ—କର୍ଣ୍ଣ! ମୁଁ ତୋ ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ଯାଉଥିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏ କଥା ଜାଣିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେଇ ତୋତେ ସବୁ କଥା କହିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହିପରି ହିଁ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 19
काममस्तु तथा तात तव कर्ण यथेच्छसि । वर्जयित्वा तु मे वज्॑ प्रवृणीष्व यथेच्छसि,तात कर्ण! तुम्हारी रुचिके अनुसार इन वस्तुओंका परिवर्तन ही हो जाय। मेरे वज्ञको छोड़कर तुम जो चाहो, वही आयुध मुझसे माँग लो
ଶକ୍ର କହିଲେ—ତାତ କର୍ଣ୍ଣ! ତୋ ଇଚ୍ଛାମତେ ତେଣୁ ହେଉ। କିନ୍ତୁ ମୋର ବଜ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି, ତୁ ଯେଉଁ ଆୟୁଧ ଚାହୁଁଛୁ ସେହିଟି ମୋ ପାଖରୁ ବାଛିନେ।
Verse 20
वैशम्पायन उवाच तत:ः कर्ण: प्रह्ृष्टस्तु उपसंगम्य वासवम् | अमाोधघां शक्तिमभ्येत्य वत्रे सम्पूर्णणानस:
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା; ମନରେ ବର ପାଇବା ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ମାଗିଲା।
Verse 21
कर्ण उवाच वर्मणा कुण्डलाभ्यां च शक्ति मे देहि वासव । अमोधघां शत्रुसंघानां घातिनीं पृतनामुखे
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲା—ହେ ବାସବ! ମୋର କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଗ୍ରହଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶତ୍ରୁସଂଘକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ତୁମ ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅ।
Verse 22
कर्ण बोला--वासव! मेरे कवच और कुण्डल लेकर आप मुझे अपनी वह अमोघ शक्ति प्रदान कीजिये जो सेनाके अग्रभागमें शत्रुसमुदायका संहार करनेवाली है ।।
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲା—ହେ ବାସବ! ମୋର କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରତିଦାନରେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶତ୍ରୁସମୂହକୁ ନାଶ କରୁଥିବା ସେଇ ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅ। ତାପରେ ବାସବ ମନେ ମନେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ରାଜନ, ସେଇ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
Verse 23
कुण्डले मे प्रयच्छस्व वर्म चैव शरीरजम् । गृहाण कर्ण शक्ति त्वमनेन समयेन च
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ତୁମର ଦୁଇ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଶରୀରଜ ସହଜ କବଚ ମୋତେ ଦିଅ; ଏବଂ ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଏହି ଶର୍ତ୍ତ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ମୋର ଏହି ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କର।
Verse 24
अमोघा हन्ति शतश: शत्रून् मम करच्युता । पुनश्न पाणिमभ्येति मम दैत्यान् विनिघ्नतः:
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଏହି ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ମୋ ହାତରୁ ଛୁଟିଲେ ଶତଶଃ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରେ; ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି ପୁଣି ମୋ ହାତକୁ ଫେରିଆସେ।
Verse 25
सेयं तव करप्राप्ता हत्वैकं रिपुमूर्जितम् गर्जन्तं प्रतपन्तं च मामेवैष्यति सूतज
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଏହି ଶକ୍ତି ତୁମ ହାତକୁ ପହଞ୍ଚି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ପ୍ରତାପରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ବଳବାନ ଏକମାତ୍ର ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରି; ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ପୁଣି ମୋ ପାଖକୁ ଫେରିଆସିବ।
Verse 26
कर्ण उवाच एकमेवाहमिच्छामि रिपुं हन्तुं महाहवे । गर्जन्तं प्रतपन्तं च यतो मम भयं भवेत्
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—ଦେବେନ୍ଦ୍ର! ଏହି ମହାସମରରେ ମୁଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଶତ୍ରୁକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି—ଯେ ରଣଭୂମିରେ ଗର୍ଜନ କରେ, ପ୍ରତାପରେ ଦୀପ୍ତ, ଏବଂ ଯାହାଠାରୁ ମୋ ମନରେ ସଦା ଭୟ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
Verse 27
इन्द्र रवाच एकं हनिष्यसि रिपुं गर्जन्तं बलिनं रणे । त्वंतुयंप्रार्थयस्येकं रक्ष्यते स महात्मना
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—କର୍ଣ୍ଣ! ଏହି ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ରଣଭୂମିରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ ବଳବାନ ଶତ୍ରୁକୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଯାହାକୁ ତୁମେ ଏବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଏହି ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ମାଗୁଛ, ସେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ। ବେଦବିଦ୍ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ—ହରି, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ନାରାୟଣ—ବୋଲି କହନ୍ତି; ସେଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବୀର ରକ୍ଷିତ ହେଉଛି।
Verse 28
यमाहुर्वेदविद्वांसो वराहमपराजितम् | नारायणमचिन्त्यं च तेन कृष्णेन रक्ष्यते
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଯାହାକୁ ବେଦବିଦ୍ମାନେ ଅପରାଜିତ ବରାହ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ (ବୀର) ରକ୍ଷିତ।
Verse 29
कर्ण उवाच एवमप्यस्तु भगवन्नेकवीरवधे मम । अमोधां देहि मे शक्ति यथा हन्यां प्रतापिनम्
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—ଭଗବନ୍! ଏମିତି ହେଉ। ତଥାପି ଗୋଟିଏ ବୀରଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋ ପ୍ରତାପୀ ଶତ୍ରୁକୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବି।
Verse 30
उत्कृत्य तु प्रदास्यामि कुण्डले कवचं च ते । निकृत्तेषु तु गात्रेषु न मे बीभत्सता भवेत्
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—ମୁଁ ମୋ ଶରୀରରୁ ଉଖେଡ଼ି ଆପଣଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ଦେଇଦେବି; କିନ୍ତୁ ଅଙ୍ଗ କଟାଯିବାବେଳେ ମୋ ରୂପ ବୀଭତ୍ସ ନ ହେଉ।
Verse 31
इन्द्र वाच न ते बीभत्सता कर्ण भविष्यति कथजठ्चन । व्रणश्वैव न गात्रेषु यस्त्वं नानृतमिच्छसि
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—କର୍ଣ୍ଣ! ତୋର ରୂପରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ବୀଭତ୍ସତା ଆସିବ ନାହିଁ। ତୋର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ଘାଉର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ; କାରଣ ତୁ ଅସତ୍ୟକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହୁଁ।
Verse 32
यादृशस्ते पितुर्वर्णस्तेजश्च॒ वदतां वर । तादृशेनैव वर्णेन त्वं कर्ण भविता पुन:
ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ! ତୋର ପିତାଙ୍କର ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ତେଜ ଥିଲା, ସେହି ଏକେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ତେଜରେ ତୁ ପୁନର୍ବାର ସମ୍ପନ୍ନ ହେବୁ।
Verse 33
विद्यमानेषु शस्त्रेषु यद्यमोघामसंशये । प्रमत्तो मोक्ष्यसे चापि त्वय्येवैषा पतिष्यति
ଅନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଥିବାବେଳେ ଯଦି ତୁ ପ୍ରମାଦରେ ଏହି ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେବୁ, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଶତ୍ରୁକୁ ନ ମାରି ଫେରି ତୋ ଉପରେ ହିଁ ପଡ଼ିବ।
Verse 34
कर्णको इन्द्रका शक्ति-दान युधिष्ठिर और बगुलारूपधारी यक्ष कर्ण उवाच संशयं परमं प्राप्प विमोक्ष्ये वासवीमिमाम् । यथा मामात्थ शक्र त्वं सत्यमेतद् ब्रवीमि ते
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲା—ଦେବେନ୍ଦ୍ର! ଆପଣ ଯେପରି ମୋତେ କହିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ପ୍ରାଣସଙ୍କଟ ଆସିଲେ ମାତ୍ର ମୁଁ ଆପଣ ଦିଆ ଏହି ବାସବୀ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରିବି; ଏହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
Verse 35
वैशम्पायन उवाच ततः शक्ति प्रज्वलितां प्रतिगृह्म विशाम्पते । शस्त्र गृहीत्वा निशितं सर्वगात्राण्यकृन्तत
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍! ତାପରେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ଶକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି କର୍ଣ୍ଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, କବଚ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ନିଜ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ କାଟିବା ଆରମ୍ଭ କଲା।
Verse 36
ततो देवा मानवा दानवाश्न निकृन्तन्तं कर्णमात्मानमेवम् । दृष्टवा सर्वे सिंहनादान् प्रणेदु- न हास्यासीन्मुखजो वै विकार:
ତେବେ ଦେବ, ମାନବ ଓ ଦାନବ—ସମସ୍ତେ—ଏପରି ନିଜ ଦେହକୁ ଛେଦ କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣକୁ ଦେଖି ସିଂହନାଦ କଲେ; କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମୁହଁରେ ଅଳ୍ପମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ବିକାର ଆସିଲା ନାହିଁ।
Verse 37
ततो दिव्या दुन्दुभय: प्रणेदु: पपातोच्चै: पुष्पवर्ष च दिव्यम् दृष्टवा कर्ण शस्त्रसंकृत्तगात्रं मुहुश्नापि स्मयमानं नृवीरम्
ତେବେ ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନିନାଦିତ ହେଲା, ଏବଂ ଆକାଶରୁ ଉଚ୍ଚରେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା। ଶସ୍ତ୍ରାଘାତରେ ଅଙ୍ଗଛେଦ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନରବୀର ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ମିତ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି ଏହି ଶୁଭ ନିମିତ୍ତ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
Verse 38
ततश्कछित्त्वा कवचं दिव्यमज्भात् तथैवार्द् प्रददौ वासवाय । तथोत्कृत्य प्रददौ कुण्डले ते कर्णात् तस्मात् कर्मणा तेन कर्ण:
ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ଦେହରୁ ଦିବ୍ୟ କବଚକୁ ଛିଣ୍ଡି—ସେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ। ସେହିପରି କାନର ସେ ଦୁଇ କୁଣ୍ଡଳକୁ ମଧ୍ୟ କାଟି ଦାନ କଲେ। ଏହି ‘କର୍ଣ୍ଣ-ଛେଦନ’ କର୍ମରୁ ହିଁ ସେ “କର୍ଣ୍ଣ” ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
Verse 39
ततः शक्र: प्रहसन् वज्चयित्वा कर्ण लोके यशसा योजयित्वा । कृतं कार्य पाण्डवानां हि मेने ततः पश्चाद् दिवमेवोत्पपात
ଏପରି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) କର୍ଣ୍ଣକୁ (କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳରୁ) ବଞ୍ଚିତ କରି, ତଥାପି ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ଯଶକୁ ଯୋଡ଼ି ରଖି, ହସିହସି ମନେ କଲେ—‘ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଲା’; ତାପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
Verse 40
श्रुत्वा कर्ण मुषितं धार्तराष्ट्र दीना: सर्वे भग्नदर्पा इवासन् | तां चावस्थां गमितं सूतपुत्र श्र॒त्वा पार्था जहृषु: काननस्था:
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲେ ଯେ କର୍ଣ୍ଣ (କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳରୁ) ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ; ଯେପରି ତାଙ୍କର ଦର୍ପ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା। ଏବଂ ବନରେ ଥିବା ପାର୍ଥମାନେ, ସୂତପୁତ୍ର ଏପରି ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ବହୁତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
Verse 41
जनमेजय उवाच क्वस्था वीरा: पाण्डवास्ते बभूवु: कुतश्चैते श्रुतवन्त: प्रियं तत् कि वाकार्षद्धादिशेडब्दे व्यतीते तन्मे सर्व भगवान् व्याकरोतु
ଜନମେଜୟ କହିଲେ—ଭଗବନ୍! ସେ ସମୟରେ ସେଇ ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଥିଲେ? କାହାଠାରୁ ଏବଂ କିପରି ସେଇ ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିଲେ? ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ବିତିଗଲାପରେ ସେମାନେ କ’ଣ କଲେ? ଦୟାକରି ସବୁ କଥା ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହନ୍ତୁ।
Verse 42
वैशम्पायन उवाच लब्ध्वा कृष्णां सैन्धवं द्रावयित्वा विप्रै: सार्ध काम्यकादाश्रमात् ते । मार्कण्डेयाच्छुतवन्तः पुराणं देवर्षीणां चरितं विस्तरेण
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ରାଜନ୍! କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ)ଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇ ଏବଂ କାମ୍ୟକ ଆଶ୍ରମରୁ ସୈନ୍ଧବ (ଜୟଦ୍ରଥ)କୁ ହଂକାଇଦେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୁନିଙ୍କ ମୁଖରୁ ପୁରାଣକଥା, ଦେବତା ଓ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ଚରିତ ଶୁଣିଲେ।
Verse 309
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत कुण्डलाहरणपर्वमें राधाको कर्णकी प्राप्तिविषयक तीन सौ नवाँ अध्याय पूरा हुआ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମହାଭାରତର ବନପର୍ବାନ୍ତର୍ଗତ କୁଣ୍ଡଲାହରଣପର୍ବରେ ରାଧାଙ୍କୁ କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାପ୍ତି ବିଷୟକ ତିନିଶହ ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Verse 310
(प्रत्याजग्मु: सरथा: सानुयात्रा: सर्वे: सार्थ सूतपौरोगवैस्ते । ततो युयुर्दवतवने नृवीरा निस्तीर्यवं वनवासं समग्रम् ।।
ସମଗ୍ର ବନବାସ ଅବଧି ପୂରଣ କରି, ସେଇ ନରବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ ରଥ ଓ ଅନୁଚର ସହ, ସାରଥି ଏବଂ ଗୃହସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ତାପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନବାସ-ବ୍ରତ ନିଷ୍ଠାରେ ନିବାହ କରି ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱୈତବନକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମହାଭାରତ ବନପର୍ବାନ୍ତର୍ଗତ କୁଣ୍ଡଲାହରଣପର୍ବରେ କବଚ-କୁଣ୍ଡଲଦାନ ବିଷୟକ ତିନିଶହ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.