Adhyaya 100
Kāleya-Āśrama-Vināśaḥ — The Kāleyas’ nocturnal raids and the devas’ supplication to Nārāyaṇa
Upa-parva: Kāleya-Dānava Upākhyāna (Account of the Kāleyas and the gods’ appeal to Nārāyaṇa)
Lomāśa reports that the Kāleya dānavas, taking refuge in the ocean (Varuṇa’s watery treasury) by day, emerge at night to attack hermitages and consume sages. Specific losses are enumerated: at Vasiṣṭha’s āśrama, eighty-eight plus nine ascetics are killed; at Cyavana’s, one hundred fruit-and-root subsisting munis are harmed; at Bharadvāja’s, twenty disciplined brahmacārins—some sustained by air or water—are struck down. The attackers move systematically across āśramas at night, and people do not understand the pattern or the perpetrators’ oceanic refuge. At dawn, the bodies of austerity-worn munis are seen on the ground; the terrain is described as strewn with remains and with broken ritual implements (pots, ladles) and scattered agnihotra materials. The world is characterized as losing svādhyāya and vaṣaṭ utterances; yajña and festive rites collapse; fear spreads, leading to flight into caves and ravines, and even to death from panic. Armed heroes attempt to find the dānavas but fail because the beings are hidden in the sea, exhausting themselves. With ritual life suppressed, the devas themselves become distressed; Indra and the gods assemble, place Nārāyaṇa (Vaikuṇṭha, the unconquered) at the forefront, and petition him by recalling earlier salvific interventions (Varāha lifting the earth, Narasiṃha against Hiraṇyakaśipu, Vāmana against Bali, and the defeat of Jambha). They conclude that Nārāyaṇa is their refuge and request protection of the worlds, the gods, and Indra from the great fear.
Chapter Arc: लोमश ऋषि युधिष्ठिर से कहते हैं—एक दिव्य, अद्भुत और अतिमानुष कथा सुनो: जब देवता वृत्रासुर और कालकेय दानवों के आतंक से त्रस्त हो उठे, तब विजय का उपाय एक असंभव-सा दिखने लगा। → कृतयुग के परमदारुण कालकेय दानव वृत्र के आश्रय में अनेक अस्त्र-शस्त्रों से सज्ज होकर इन्द्र-प्रमुख देवताओं को चारों ओर से घेर लेते हैं। देवगण भय, अपमान और पराजय की छाया में ब्रह्मा के पास जाते हैं; ब्रह्मा उनके मन की बात जानकर भी संकेत देते हैं कि समाधान साधारण नहीं—एक महर्षि के त्याग से ही देवबल पुनः खड़ा होगा। → ब्रह्मा के निर्देश पर देवता नारायण को अग्र में रखकर सरस्वती के पार दधीचि के आश्रम पहुँचते हैं—जहाँ वन, लताएँ, सरोवर, मदधारा बहाते गजराज-गजिनियाँ और क्रीड़ारत प्रकृति एक शांत, पवित्र विरोधाभास रचती है। वहीं देवता दधीचि से ‘अस्थिदान’ का याचना-रूप कठोर सत्य रखते हैं—विजय के लिए ऋषि की देह ही वज्र का आधार बने। → देवता आगे त्वष्टा प्रजापति के पास जाकर अपना प्रयोजन बताते हैं; कथा ‘वज्र-निर्माण’ की दिशा में स्थिर हो जाती है—दैवी योजना, ऋषि-त्याग और शिल्प-निर्माण एक ही धारा में जुड़ते हैं। अध्याय का स्वर यह स्थापित करता है कि देवताओं की रक्षा केवल शस्त्र से नहीं, तप और दान के परम त्याग से संभव होती है। → वज्र का निर्माण किस प्रकार होगा, और दधीचि का त्याग देवताओं को वृत्र के विरुद्ध निर्णायक सामर्थ्य कैसे देगा—यह आगे की कथा के लिए उत्कंठा छोड़ देता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ श्लोक मिलाकर कुल ७४ श्लोक हैं) अऑरड..2 #९23. | हि २ 7 शततमो< ध्याय: वृत्रासुरसे त्रस््त देवताओंको महर्षि दधीचका अस्थिदान एवं वज्रका निर्माण युधिछिर उवाच भूय एवाहमिच्छामि महर्षेस्तस्य धीमत: । कर्मणां विस्तरं श्रोतुमगस्त्यस्य द्विजोत्तम
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ସେଇ ଧୀମାନ ମହର୍ଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ କର୍ମମାନଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
Verse 2
लोगमश उवाच शृणु राजन् कथां दिव्यामद्भुतामतिमानुषीम् । अगस्त्यस्य महाराज प्रभावममितौजस:
ଲୋମଶ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣ; ଏହା ଦିବ୍ୟ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମାନବ-ମାପରୁ ଅତୀତ କଥା। ମହାରାଜ, ଏହା ଅମିତତେଜସ୍ବୀ ମହର୍ଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭାବର କଥା; ତାଙ୍କ ମହିମା ଅପରିମେୟ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି—ଶୁଣ।
Verse 3
आसन कृतयुगे घोरा दानवा युद्धदुर्मदा: । कालकेया इति ख्याता गणा: परमदारुणा:
କୃତଯୁଗରେ ଭୟଙ୍କର ଦାନବଦଳ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧର ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଥାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ‘କାଳକେୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ସ୍ୱଭାବରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦୟ।
Verse 4
ते तु वृत्रं समाश्रित्य नानाप्रहरणोद्यता: । समन्तात् पर्यधावन्त महेन्द्रप्रमुखान् सुरान्
ସେମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନାନାପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମହେନ୍ଦ୍ର-ପ୍ରମୁଖ ଦେବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇ ପଡ଼ିଲେ।
Verse 5
ततो वृत्रवधे यत्नमकुर्वस्त्रिदशा: पुरा । पुरंदरं पुरस्कृत्य ब्रह्माणमुपतस्थिरे,तब समस्त देवता वृत्रासुरके वधके प्रयत्नमें लग गये। वे देवराज इन्द्रको आगे करके ब्रह्माजीके पास गये
ତାପରେ ପୁରାକାଳରେ ତ୍ରିଦଶ ଦେବମାନେ ବୃତ୍ରବଧ ପାଇଁ ଯତ୍ନ କଲେ। ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
Verse 6
कृताञ्जलीस्तु तान् सर्वान् परमेष्ठीत्युवाच ह । विदितं मे सुरा: सर्व यद् वः कार्य चिकीर्षितम्
ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ କରଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତେବେ ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ହେ ସୁରମାନେ, ତୁମେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ସେ ସବୁ ମୋତେ ବିଦିତ।”
Verse 7
तमुपायं प्रवक्ष्यामि यथा वृत्रं वधिष्यथ । दधीच इति विख्यातो महानृषिरुदारधी:
ଲୋମଶ କହିଲେ—ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ତୁମେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିପାରିବ, ସେହି ଉପାୟ ମୁଁ କହୁଛି। ଦଧୀଚ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ, ଉଦାରଚିତ୍ତ ମହାଋଷି ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଏକମତରେ ଗୋଟିଏ ବର ମାଗ। ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା; ଅନ୍ତରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦେବେ।
Verse 8
त॑ गत्वा सहिता: सर्वे वरं वै सम्प्रयाचत । स वो दास्यति धर्मात्मा सुप्रीतेनान्तरात्मना
ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଗୋଟିଏ ବର ଗଭୀର ଭାବେ ମାଗ। ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଋଷି ଅନ୍ତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମକୁ ତାହା ଦେବେ।
Verse 9
स वाच्य: सहितै: सर्वैर्भवद्धिर्जयकाड्क्षिभि: । स्वान्यस्थीनि प्रयच्छेति त्रैलोक्यस्य हिताय वै
ସେ ବର ଦେବାକୁ ସମ୍ମତ ହେଲେ, ବିଜୟକାମୀ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କହ—“ମହାତ୍ମନ୍! ତ୍ରିଲୋକର ହିତ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଦେହର ଅସ୍ଥି ଆମକୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ।”
Verse 10
स शरीर समुत्सज्य स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति । तस्यास्थिभिर्महाघोरं वजन संस्क्रियतां दृढम्
ତୁମ ଅନୁରୋଧରେ ସେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ନିଜ ଅସ୍ଥି ଦେବେ। ସେହି ଅସ୍ଥିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ତିଆରି କର।
Verse 11
महच्छत्रुहणं घोरं षडश्र॑ भीमनि:स्वनम् । तेन वज्नेण वै वृत्रं वधिष्यति शतक्रतु:
ସେ ବଜ୍ର ମହାନ, ଘୋର ଓ ମହାଶତ୍ରୁହନନକାରୀ ହେବ; ତାହାର ଆକୃତି ଷଡ଼ଶ୍ରୀ ହେବ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଧ୍ୱନି କରିବ। ସେହି ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଶତକ୍ରତୁ—ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର—ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିବେ।
Verse 12
एतद् व: सर्वमाख्यातं तस्माच्छीघ्रं विधीयताम् । एवमुक्तास्ततो देवा अनुज्ञाप्प पितामहम्
ଲୋମଶ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିଦେଇଛି; ତେଣୁ ଏବେ ବିଳମ୍ବ ନ କର।” ଏହା ଶୁଣି ଦେବମାନେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଅଗ୍ରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ରଖି, ଦଧୀଚିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେ ଆଶ୍ରମ ସରସ୍ୱତୀର ପାରପାରେ ଥିଲା ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଘେରା ଥିଲା।
Verse 13
नारायणं पुरस्कृत्य दधीचस्वाश्रमं ययु: । सरस्वत्या: परे पारे नानाद्रुमलतावृतम्
ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଦେବମାନେ ଦଧୀଚିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେ ଆଶ୍ରମ ସରସ୍ୱତୀର ପାରପାରେ ଥିଲା ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଘେରା ଥିଲା।
Verse 14
षट्पदोदगीतनिनदैर्विघुष्टं सामगैरिव । पुंस्कोकिलरवोन्मिश्र॑ं जीव॑ं जीवकनादितम्
ଭ୍ରମରମାନଙ୍କ ଗୀତ-ଗୁଞ୍ଜନର ଧ୍ୱନିରେ ସେ ସ୍ଥାନ ଏମିତି ନିନାଦିତ ହେଉଥିଲା, ଯେନେ ସାମଗାୟକମାନେ ସାମଗାନ କରୁଛନ୍ତି। ପୁଂସ୍କୋକିଳର କଲରବ ସହ ମିଶି, ଜୀବକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଡାକରେ ମଧ୍ୟ ନାଦିତ—ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀର ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ସେ ଆଶ୍ରମ ଜୀବନ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରତୀତ ହେଉଥିଲା।
Verse 15
महिषैश्न वराहैश्न सृमरैश्वमरैरपि । तत्र तत्रानुचरितं शार्टूलभयवर्जिति:,भैंसे, सूअर, बालमृग और चवँरी गायें बाघ-सिंहोंके भयसे रहित हो उस आश्रमके आस-पास विचर रही थीं
ସେ ଆଶ୍ରମ-ପ୍ରଦେଶରେ ମହିଷ, ବରାହ, ଭୀତସ୍ୱଭାବ ମୃଗ ଏବଂ ଚମରୀ ଗୋବଂଶ ମଧ୍ୟ—ଶାର୍ଦୂଳର ଭୟ ବିନା—ତତ୍ରତତ୍ର ନିର୍ଭୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
Verse 16
करेणुभिवररिणैश्व प्रभिन्नकरटामुखै: । सरो<वगाढै: क्रीडद्धि:ः समन््तादनुनादितम्
ସେଠାରେ ହାତୀ ଓ ହାତୀଣୀମାନେ—ବଳବାନ ଓ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ, କପୋଳରୁ ମଦଧାରା ବହୁଥିବା—ସରୋବରରେ ଅବଗାହନ କରି ଜଳରେ କ୍ରୀଡା କରୁଥିଲେ। ସେହି କ୍ରୀଡାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନାଦ ଉଠି, ଆଶ୍ରମ-ପ୍ରଦେଶ ସାରା ପ୍ରତିଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
Verse 17
सिंहव्याप्रैर्महानादान्नदद्धिरनुनादितम् । अपरैश्नापि संलीनैर्गुहाकन्दरशायिभि:
ଲୋମଶ କହିଲେ—ସିଂହ ଓ ବ୍ୟାଘ୍ରମାନଙ୍କ ମହାନାଦ ଗର୍ଜନରେ ସେ ସ୍ଥାନ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା; ଗୁହା ଓ କନ୍ଦରାରେ ଲୁଚି ଶୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କ ନାଦରେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଅନୁନାଦିତ ଥିଲା।
Verse 18
पर्वतोंकी गुफाओं तथा कन्दराओंमें लेटे, झाड़ियोंमें छिपे और वनमें विचरते हुए जोर- जोरसे दहाड़नेवाले सिंहों और व्याप्रोंकी गर्जनासे वह स्थान गूँज रहा था ।।
ଲୋମଶ କହିଲେ—ସେ ଅରଣ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ପର୍ବତର ଗୁହା ଓ କନ୍ଦରାରେ ଶୋଇଥିବା, ଝାଡ଼ିରେ ଲୁଚିଥିବା ଏବଂ ବନେ ଘୁରୁଥିବା ସିଂହ-ବ୍ୟାଘ୍ରମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ସମଗ୍ର ସ୍ଥାନ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା। ସେହି ବିଭିନ୍ନ ଅବକାଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହର୍ଷି ଦଧୀଚଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଆଶ୍ରମ ଶୋଭିତ ଥିଲା—ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତ, ଯେନ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପସମ ସ୍ୱର୍ଗ। ଏବଂ ଦେବମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।
Verse 19
तत्रापश्यन् दधीचं ते दिवाकरसमद्युतिम् | जाज्वल्यमानं वपुषा यथा लक्ष्म्या पितामहम्
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହର୍ଷି ଦଧୀଚଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ଦ୍ୟୁତିମାନ; ନିଜ ଦେହର ଦିବ୍ୟ କାନ୍ତିରେ ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀସହିତ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଜାଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ ଲାଗୁଥିଲେ।
Verse 20
तस्य पादौ सुरा राजन्नभिवाद्य प्रणम्य च | अयाचन्त वरं सर्वे यथोक्तं परमेछ्टिना,राजन! उस समय सब देवताओंने महर्षिके चरणोंमें अभिवादन एवं प्रणाम करके ब्रह्माजीने जैसे कहा था, उसी प्रकार उनसे वर माँगा
ହେ ରାଜନ! ସେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ପାଦଦ୍ୱୟକୁ ଅଭିବାଦନ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଏବଂ ପରମେଷ୍ଠି ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବର ଯାଚନା କଲେ।
Verse 21
ततो दधीच: परमप्रतीत: सुरोत्तमांस्तानिदम भ्युवाच । करोमि यद् वो हितमद्य देवा: स्वं चापि देहं स्वयमुत्सूजामि
ତେବେ ମହର୍ଷି ଦଧୀଚ ପରମ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦେବଗଣ! ଆଜି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ ହିଁ କରିବି। ଏହି ମୋ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।”
Verse 22
स एवमुकक्त्वा द्विपदां वरिष्ठ: प्राणान् वशी स्वान् सहसोत्ससर्ज | ततः सुरास्ते जगृहुः परासो- रस्थीनि तस्याथ यथोपदेशम्
ଏହିପରି କହି ଦ୍ୱିପଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ନିଗ୍ରହୀ ମହର୍ଷି ଦଧୀଚି ସହସା ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ନିର୍ଜୀବ ଦେହରୁ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
Verse 23
प्रह्ृष्टरूपा कश्ष॒ जयाय देवा- स्त्वष्टारमागम्य तमर्थमूचु: । त्वष्टा तु तेषां वचन निशम्य प्रह्ृष्टरूप: प्रयत: प्रयत्नात्
ଲୋମଶ କହିଲେ—ଦେବମାନେ ହର୍ଷୋଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖରେ ବିଜୟାଶା ନେଇ ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହିଲେ। ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ତ୍ୱଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିୟମ-ଶ୍ରମ ସହିତ ସେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଲେ।
Verse 24
चकार वजं भृशमुग्ररूप॑ं कृत्वा च शक्रं स उवाच हृष्ट: । अनेन वज्प्रवरेण देव भस्मीकुरुष्वाद्य सुरारिमुग्रम्
ଲୋମଶ କହିଲେ—ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ରୂପର ବଜ୍ର ତିଆରି କଲେ; ତାହା ସଜାଇ ହର୍ଷରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ହେ ଦେବ! ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଆଜି ଦେବମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁକୁ ଭସ୍ମ କର।’
Verse 25
इसके बाद वे हर्षोल्लाससे भरकर विजयकी आशा लिये त्वष्टा प्रजापतिके पास आये और उनसे अपना प्रयोजन बताया। देवताओंकी बात सुनकर त्वष्टा प्रजापति बड़े प्रसन्न हुए। उन्होंने एकाग्रचित्त हो प्रयत्नपूर्वक अत्यन्त भयंकर वज्रका निर्माण किया। तत्पश्चात् वे हर्षमें भरकर इन्द्रसे बोले--'देव! इस उत्तम वज़से आप आज ही भयंकर देवद्रोही वृत्रासुरको भस्म कर डालिये ।। ततो हतारि: सगण: सुखं वै प्रशाधि कृत्स्नं त्रिदिवं दिविष्ठ: । त्वष्टा तथोक्तस्तु पुरंदरस्तद् वज् प्रद्ृष्ट: प्रयतो हागृह्नात्
ତାପରେ ଶତ୍ରୁ ନିହତ ହେଲେ, ଦେବଗଣ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସି ସୁଖରେ ସମଗ୍ର ତ୍ରିଦିବକୁ ଶାସନ ଓ ପାଳନ କର, ହେ ଦେବଲୋକବାସୀ! ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର ସେ ବଜ୍ରକୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ତାଙ୍କ ହାତରୁ ବଜ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
Verse 99
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें लोगशती ्थयात्राके प्रसंगमें परशुरामके तेजकी हानिविषयक +िन्यानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମହାଭାରତର ବନପର୍ବାନ୍ତର୍ଗତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାପର୍ବରେ ଲୋଗଶା-ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପରଶୁରାମଙ୍କ ତେଜୋହାନି-ବିଷୟକ ନିର୍ଣ୍ଣବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Verse 100
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां वजनिर्माणक थने शततमो<ध्याय:
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମହାଭାରତର ବନପର୍ବର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାପର୍ବରେ, ଲୋମଶଙ୍କ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା-ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ବଜ୍ର-ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Frequently Asked Questions
The dilemma is collective: how society preserves dharma when its caretakers (munis and āśramas) are targeted and ordinary protective measures fail to identify or reach the threat concealed in an inaccessible refuge.
The chapter frames ritual-learning communities as foundational to social order; when they are harmed, the decline affects all realms. It also models śaraṇāgati: disciplined petition to a higher protective principle when human capacity is exhausted.
No explicit phalaśruti is stated in the provided verses; the meta-function is illustrative—demonstrating the consequences of disrupting yajña and svādhyāya and the narrative logic of seeking Nārāyaṇa as ultimate refuge.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.