Shloka 53
अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
Devanagari script
अतश्रेदवन्यथा कर्ता धार्तराष्ट्रोडनुपायवित् । अन्तं नूनं करिष्यामि क्षत्रियाणां जनार्दन
Translation
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଯଦି ଉପାୟ ନଜାଣୁଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହାର ବିପରୀତ ଆଚରଣ କରେ, ତେବେ ତାହାର ପକ୍ଷରେ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ତ କରିଦେବି।
Word by Word
अतःtherefore
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
कर्ताdoer/agent
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
धार्तराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra's son (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उपायवित्knowing the means/expedients
उपायवित्:
TypeAdjective
Rootउपायवित्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्तम्end/destruction
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
नूनम्surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
करिष्यामिI shall do/make
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular
क्षत्रियाणाम्of the kṣatriyas
क्षत्रियाणाम्:
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Plural
जनार्दनO Janārdana (Kṛṣṇa)
जनार्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिष्ठिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes