Shloka 8
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
Devanagari script
अपकृत्य बुद्धिमतो दूरस्थोडस्मीति नाश्वसेत् । दीर्घो बुद्धिमतो बाहू याभ्यां हिंसति हिंसित:
Translation
ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ଅପକାର କରି ‘ମୁଁ ଦୂରେ ଅଛି’ ବୋଲି ଭରସା କରି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ବାହୁ ଦୀର୍ଘ; ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ସେ ସେଇ ବାହୁଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିକାର କରେ।
Word by Word
अपकृत्यhaving done harm / after offending
अपकृत्य:
TypeVerb
Rootअपकृ (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
बुद्धिमतःof a wise man
बुद्धिमतः:
TypeNoun
Rootबुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
दूरस्थःbeing far away / stationed at a distance
दूरस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootदूरस्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent (लट्), 1st, Singular, Parasmaipada
इतिthus / thinking “that”
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
आश्वसेत्should feel secure / should be confident
आश्वसेत्:
TypeVerb
Rootश्वस् (धातु) + आ-
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
दीर्घःlong
दीर्घः:
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
बुद्धिमतःof the wise man
बुद्धिमतः:
TypeNoun
Rootबुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
बाहूtwo arms
बाहू:
Karta
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual
याभ्याम्by which (two)
याभ्याम्:
Karana
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Dual
हिंसतिharms / injures
हिंसति:
TypeVerb
Rootहिंस् (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
हिंसितःone who has been harmed / when harmed
हिंसितः:
Karta
TypeAdjective
Rootहिंस् (धातु)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular, कर्मणि (passive sense)
Speaker
विदुर उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes