Shloka 36
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
जिसका चरित्र निन्दनीय है, जो मूर्ख, गुणोंमें दोष देखनेवाला, अधार्मिक, बुरे वचन बोलनेवाला और क्रोधी है, उसके ऊपर शीघ्र ही अनर्थ (संकट) टूट पड़ते हैं ।।
yasya caritraṁ nindanīyaṁ yaḥ mūrkho guṇeṣu doṣa-darśī adhārmiko durvākya-vādī ca krodhī; tasya upari śīghram anarthāḥ patanti. avisaṁvādanam dānaṁ samayasya avyatikramaḥ; āvartayanti bhūtāni samyak-praṇihitā ca vāk.
ଯାହାର ଚରିତ୍ର ନିନ୍ଦନୀୟ, ଯେ ମୂଢ, ଗୁଣରେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଦେଖେ, ଅଧାର୍ମିକ, କଟୁବାକ୍ୟୀ ଓ କ୍ରୋଧୀ—ତାହା ଉପରେ ଅନର୍ଥ ଶୀଘ୍ର ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼େ। କିନ୍ତୁ ଠକିବା ନ କରିବା, ଦାନ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ନ କରିବା, ଏବଂ ସୁଚିନ୍ତିତ ଧର୍ମ୍ୟ ବାକ୍ୟ—ଏହି ସବୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଆଣେ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura contrasts two paths: blameworthy character traits (folly, fault-finding, unrighteousness, harsh speech, anger) quickly invite disaster, while integrity in dealings, generosity, keeping one’s pledge, and well-considered speech win trust and goodwill from all.
In the Udyoga Parva, Vidura delivers moral counsel (nīti) amid rising political tension, urging ethical self-control and trustworthy conduct as the foundation for stability and influence.