Shloka 43
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
भीष्मस्य कोपस्तव चैवेन्द्रकल्प द्रोणस्य राज्ञश्न युधिष्ठिरस्य । उत्सादयेल्लोकमिमं प्रवृद्ध: श्वेतो ग्रहस्ति्यगिवापतन् खे
bhīṣmasya kopas tava caivendrakalpa droṇasya rājñaś ca yudhiṣṭhirasya | utsādayel lokam imaṁ pravṛddhaḥ śveto grahas tiryag ivāpatan khe ||
ବିଦୁର କହିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ରସମ ମହାରାଜ! ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ, ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଯଦି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ବଢ଼ିଯାଏ, ତେବେ ଏହି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରେ। ଯେପରି ଆକାଶରେ ତିର୍ଯ୍ୟକ ଭାବେ ଉଦିତ ଶ୍ୱେତ ଧୂମକେତୁ ସର୍ବତ୍ର ଅଶାନ୍ତି ଓ ଉପଦ୍ରବର ଅପଶକୁନ ଭାବେ ଧରାଯାଏ, ସେପରି ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ବିନାଶର କାରଣ ହେବ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Unchecked anger in powerful leaders becomes a public catastrophe. Vidura frames wrath as a force that can destroy society, urging restraint and timely reconciliation as a dharmic duty of rulers and elders.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Vidura counsels the Kuru king, warning that if the anger of key figures—Bhishma, the king addressed, Drona, and Yudhishthira—intensifies, it will trigger widespread devastation, like an ominous comet foretelling turmoil.