Shloka 3
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
यश्चाशिष्यं शास्ति वै यश्व तुष्येद् यश्चातिवेलं भजते द्विषन्तम् । स्त्रियश्व॒ यो रक्षति भद्रम श्लुते यशक्षायाच्यं याचते कत्थते च
yaś cāśiṣyaṃ śāsti vai yaś ca tuṣyed yaś cātivelaṃ bhajate dviṣantam | striyaś ca yo rakṣati bhadram aśnute yaś cākṣāyācyaṃ yācate katthate ca ||
ବିଦୁର କହନ୍ତି—ଯମର ପାଶଧାରୀ ଦୂତମାନେ ନରକକୁ ଟାଣିନେଇଯାନ୍ତି ସେହି ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ, ଯେମାନେ ଧର୍ମକ୍ରମକୁ ଓଲଟାଇଦିଅନ୍ତି: ଯେ ଶାସନଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ତାକୁ ଶାସନ କରି ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ; ଯେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲଂଘି ସନ୍ତୋଷ ଖୋଜେ; ଯେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେବା କରେ; ଯେ ରକ୍ଷାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ନାରୀକୁ ‘ରକ୍ଷା’ କରି ତାହାକୁ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଭାବେ ମନେ କରେ; ଏବଂ ଯେ ଅଯାଚ୍ୟଙ୍କୁ ଯାଚନା କରି ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରେ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Do not invert dharma by misdirecting discipline, transgressing limits, serving enemies, forming improper protective/beneficiary ties, or begging from unfit sources while boasting. Such conduct reflects loss of discernment (viveka) and leads to moral downfall.
In Udyoga Parva, Vidura delivers moral counsel (Vidura-nīti). Here he lists types of unethical or socially destructive behavior and warns that Yama’s agents punish such people—framing the teaching as a vivid consequence for adharma.