Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Ulūka’s Provocative Envoy-Speech in the Pāṇḍava Camp

Ulūka-dūta-vākya

न होव कर्ता पुरुष: कर्मणो: शुभपापयो: । अस्वतन्त्रो हि पुरुष: कार्यते दारुयन्त्रवत्‌

ମନୁଷ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ କର୍ମର ସ୍ୱାଧୀନ କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ; ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ—ପ୍ରାରବ୍ଧର ଅଧୀନ ହୋଇ କାଠଯନ୍ତ୍ର (କଠପୁତଳି) ପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ।

not
:
TypeIndeclinable
Root
होवis (becomes)
होव:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent (Lat), 3, Singular, Parasmaipada
कर्ताdoer/agent
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ (from √कृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषःman/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मणोःof (the two) actions/deeds
कर्मणोः:
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Dual
शुभपापयोःof good and evil (merit and sin)
शुभपापयोः:
TypeNoun
Rootशुभ-पाप
FormNeuter, Genitive, Dual
अस्वतन्त्रःnot independent
अस्वतन्त्रः:
TypeAdjective
Rootअ-स्वतन्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पुरुषःman/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
कार्यतेis made to act / is caused to do
कार्यते:
TypeVerb
Root√कृ
FormPresent (Lat), 3, Singular, Atmanepada, Passive (कर्मणि)
दारुयन्त्रवत्like a wooden puppet/automaton
दारुयन्त्रवत्:
TypeIndeclinable
Rootदारु-यन्त्र + वत्

संजय उवाच