Shloka 18
Droṇa–Vidura–Gāndhārī Counsel in the Royal Assembly (धर्मार्थयुक्ता सभा-उपदेश-प्रकरणम्)
Devanagari script
तस्य बुद्धि: समुत्पन्ना द्वितीय: स्थात् कथं सुतः । एकपुत्रमपुत्रं वै प्रवदन््ति मनीषिण:,“अत: उनके मनमें यह विचार उत्पन्न हुआ कि "मेरे दूसरा पुत्र कैसे हो? क्योंकि मनीषी पुरुष एक पुत्रवालेको पुत्रहीन ही बताते हैं
Translation
ତେବେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—“ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର କିପରି ହେବ? କାରଣ ମନୀଷୀମାନେ ଏକପୁତ୍ରବାନକୁ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରହୀନ ବୋଲି କହନ୍ତି।”
Word by Word
तस्यof him / his
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
बुद्धिःthought, idea
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
समुत्पन्नाarisen, occurred
समुत्पन्ना:
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-√पद् (उत्पद्यते) → उत्पन्न
FormFeminine, Nominative, Singular
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
TypeAdjective
Rootद्वितीय
FormMasculine, Nominative, Singular
स्यात्might be / could be
स्यात्:
TypeVerb
Root√अस् (भू/अस्) (optative)
FormOptative (Potential), 3rd, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
सुतःson
सुतः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Singular
एकपुत्रम्having one son
एकपुत्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएकपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अपुत्रम्sonless
अपुत्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-पुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रवदन्तिthey say, declare
प्रवदन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-√वद्
FormPresent, 3rd, Plural
मनीषिणःthe wise (men)
मनीषिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमनीषिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes